Yıllara göre asgari ücret tablosu ve zam oranları (2010-2026)

Yıllara göre asgari ücret tablosu, 2010’un ilk altı ayında brüt 729,00 TL olan tutarın 2026’da brüt 33.030,00 TL’ye çıktığını gösteriyor. Aynı dönemde net asgari ücret 576,57 TL’den 28.075,50 TL’ye yükseldi. Rakam kırk beş kattan fazla büyüdü, ama bu büyümenin ne kadarının gerçek alım gücü artışı olduğu ancak enflasyonla yan yana konduğunda anlaşılıyor.

Bu yazıda 2010’dan 2026’ya kadar her dönemin brüt ve net asgari ücreti, dönemsel ve yıllık zam oranları, Aralık ayı enflasyonuna göre reel değişim, 2022 öncesi net tutarlardaki asgari geçim indirimi farkı, işverene maliyet ve asgari ücret desteği, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun yapısı, asgari ücrete bağlı yasal tutarlar ve asgari ücretin altında ücret ödenmesinin hukuki sonuçları Yargıtay kararlarıyla birlikte yer alıyor. Rakamların tamamı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın yıllar itibarıyla asgari ücret tablosundan, enflasyon verileri ise TCMB’nin yayımladığı TÜİK serisinden alınmıştır.

Yıllara göre asgari ücret tablosu (2010-2026)

Yıllara göre asgari ücret 2010’un ilk yarısında brüt 729,00 TL iken 2026’da brüt 33.030,00 TL’ye, net 28.075,50 TL’ye ulaştı. Aşağıdaki tablo her dönemin brüt ve net tutarını, bir önceki döneme göre brüt zam oranını ve kararın yayımlandığı Resmî Gazete künyesini ÇSGB verisiyle gösterir.

Tablodaki tutarlar 16 yaşını doldurmuş işçiler içindir. 2014’ten önce 16 yaşından küçükler için daha düşük ayrı bir asgari ücret vardı; bu ayrım 2014’ten itibaren kaldırıldı ve o tarihten beri ülke genelinde yaş, sektör ve bölge farkı olmayan tek bir asgari ücret uygulanıyor. Zam oranı sütunu, bir önceki dönemin brüt tutarına göre hesaplanmıştır. 2009’un ikinci yarısındaki brüt tutar 693,00 TL olduğu için 2010’un ilk dönemindeki artış bu rakama göre ölçülmüştür.

2010-2021 arasındaki net tutarlar, ÇSGB tablosunda bekâr ve çocuksuz bir işçinin asgari geçim indirimi eklenmiş hâliyle verilmiştir. Bu yüzden 2021’den 2022’ye geçişte net tutar brütten farklı oranda artmış görünür. Bu farkın nedeni aşağıda ayrı bir başlıkta açıklanıyor.

2026 asgari ücret: brüt, net, günlük ve saatlik tutar

2026 asgari ücreti aylık brüt 33.030,00 TL, net 28.075,50 TL’dir. Günlük brüt tutar 1.101,00 TL, haftalık 45 saat üzerinden aylık 225 saat esas alındığında saatlik brüt tutar 146,80 TL olur. Bu tutar 1 Ocak 2026’dan itibaren yılın tamamı için geçerlidir.

Karar, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun 23.12.2025 tarihli ve 2025/1 sayılı kararıdır ve 26.12.2025 tarihli, 33119 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Komisyon üç toplantı yapmış, işçi temsilcileri karar toplantısına katılmamış ve karar katılan üyelerin oy birliğiyle alınmıştır. Bir önceki yılın brüt tutarı olan 26.005,50 TL’ye göre artış %27,01’dir.

Asgari Ücret Yönetmeliği’ne göre ücretin bir günlük olarak belirlenmesi esastır; aylık tutar, günlük tutarın otuzla çarpılmasıyla bulunur. 1.101 TL x 30 = 33.030 TL. Saatlik tutar ise yasal bir rakam değildir, aylık tutarın çalışılan saate bölünmesiyle elde edilen bir hesap sonucudur.

Yıllara göre asgari ücret zam oranları

Yıllara göre asgari ücret zam oranları 2010-2015 arasında her altı ayda bir yüzde 4 ile 6 arasında kaldı. 2016’da brüt ücret tek seferde %29,33 arttı. En yüksek dönemsel artış %54,66 ile Ocak 2023’te, en düşük artış %4,05 ile Ocak 2013’te yapıldı.

Dönemsel oranlar tek başına yılın bütününü göstermez. Bir yılda iki artış yapıldığında, yıl sonundaki ücretin bir önceki yıl sonuna göre artışı, iki oranın toplamından daha yüksektir; çünkü ikinci artış ilk artışla büyümüş tutara uygulanır. 2023 bunun en çarpıcı örneğidir: Ocak’ta %54,66, Temmuz’da %34,04 artış yapıldı ve yıl sonu brüt ücret 2022 sonuna göre %107,30 yükseldi.

Aşağıdaki tabloda yıl sonundaki brüt asgari ücretin bir önceki yıl sonuna göre değişimi yer alıyor. Bu oran, yıl içinde iki artış yapılan dönemlerde iki zammın birleşik etkisini gösterir.

On altı yıllık tabloya bütün olarak bakıldığında brüt asgari ücret Ocak 2010’dan 2026’ya 45,31 kat büyümüştür. Bu, yıllık bileşik büyüme hesabıyla her yıl ortalama %26,91 artış anlamına gelir. Ortalama yanıltıcıdır, çünkü artışın büyük kısmı 2022 sonrasındaki beş yılda yaşanmıştır: 2021’deki 3.577,50 TL’lik brüt tutar 2026’ya kadar 9,23 katına çıkmıştır.

Asgari ücret tablosu ve enflasyon: reel değişim

Asgari ücret tablosu enflasyonla karşılaştırıldığında 2010-2025 arasındaki on altı yılın on birinde artış Aralık ayı TÜFE’sinin üzerinde kaldı. Beş yılda, yani 2011, 2017, 2018, 2021 ve kıl payı 2025’te, brüt ücret enflasyonun gerisinde kaldı ve asgari ücretli için alım gücü kaybı yaşandı.

Karşılaştırmada yöntem şudur: Yıl sonundaki brüt asgari ücretin bir önceki yıl sonuna göre artışı, aynı yılın Aralık ayındaki yıllık TÜFE değişimiyle oranlanmıştır. Reel değişim = (1 + nominal artış) / (1 + TÜFE) – 1. Enflasyon değerleri TÜİK tarafından hesaplanan ve TCMB’nin tüketici fiyatları tablosunda yayımlanan Aralık ayı yıllık oranlardır.

Tablonun özeti şudur: 2009 sonundan 2025 sonuna kadar brüt asgari ücret 37,53 kat büyürken tüketici fiyatları 20,56 kat arttı. Aradaki fark, asgari ücretin satın alma gücünün bu on altı yılda yaklaşık 1,83 katına çıktığını gösteriyor. Ama bu artış düzenli gelmedi. 2016, 2019 ve 2023’teki büyük reel sıçramalar, 2017-2018 ve 2021’deki kayıpları telafi etti.

2021 en sert kayıp yılıdır. Yıl başında %21,56 zam yapıldı, ama yıl sonunda enflasyon %36,08’e çıktı ve ücretin reel değeri %10,67 eridi. 2022’deki iki zam ve vergi istisnası bu kaybı telafi etmeye yönelikti. 2026 için yıl sonu enflasyonu henüz belli değildir; Eylül 2026 itibarıyla yıllık TÜFE %29,73 olarak açıklanmıştır.

Bu hesabın bir sınırı var: Yıl sonu karşılaştırması, ücretin yıl içinde enflasyon karşısında nasıl eridiğini göstermez. Ocak’ta zam alan işçi, Aralık’a kadar her ay biraz daha az şey satın alır. Yıl ortalaması üzerinden yapılan hesaplar bu yüzden farklı sonuç verebilir.

Zam oranı neden kaynaktan kaynağa farklı çıkıyor?

Asgari ücret zam oranı kaynaklarda farklı görünür, çünkü kimi brüt tutarı, kimi net tutarı esas alır; kimi Ocak ayını bir önceki Ocak’la, kimi bir önceki dönemle karşılaştırır. 2024 zammı, bir önceki döneme göre %49,11, bir önceki Ocak’a göre %99,87 çıkar.

Üç ayrı ölçüm yöntemi kullanılıyor ve her biri farklı bir soruya cevap veriyor:

• Dönemden döneme: Yeni tutarın, hemen önceki dönemin tutarına göre artışıdır. Resmî açıklamalarda genellikle bu oran kullanılır. 2024 için %49,11.
• Ocak’tan Ocak’a: Bir yılın Ocak tutarı, bir önceki yılın Ocak tutarıyla karşılaştırılır. 2023’te iki zam yapıldığı için 2024 Ocak’ı 2023 Ocak’ına göre %99,87 yüksektir.
• Yıllık ortalama: On iki aylık ücretin ortalaması alınır ve bir önceki yılın ortalamasıyla karşılaştırılır. Yıl ortasında zam yapılan yıllarda bu oran dönem oranlarından farklı çıkar.

Brüt ve net farkı da ayrı bir kaynak hatası üretir. 2022 Ocak zammı brüt tutarda %39,87, net tutarda %50,51’dir. Net tutardaki fazla artış, 2022’de asgari ücrete gelir vergisi ve damga vergisi istisnası getirilmesinden kaynaklanır. Bu yazıda zam oranı denildiğinde, aksi belirtilmedikçe brüt tutarın bir önceki döneme göre artışı kastediliyor.

Küçük yuvarlama farkları da görülür. 2023 Ocak zammı bazı haberlerde %54,5, ÇSGB tutarlarından hesaplandığında %54,66’dır. Kesin oran için her zaman resmî tutarlardan yeniden hesap yapmak gerekir.

2010-2015: yılda iki kez belirlenen asgari ücret

2010-2015 döneminde asgari ücret her yıl Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık için iki ayrı tutar olarak, yılbaşında yayımlanan tek bir kararla belirlendi. Dönemsel artışlar yüzde 4 ile 6 arasında kaldı. Brüt ücret bu altı yılda 2010 başındaki 729,00 TL’den 2015 sonunda 1.273,50 TL’ye çıktı.

Bu dönemin belirgin özelliği, iki dönemin tutarının aynı Resmî Gazete kararıyla, yılın başında birlikte açıklanmasıdır. Örneğin 31.12.2009 tarihli ve 27449 sayılı Resmî Gazete’de hem Ocak-Haziran 2010 için 729,00 TL hem de Temmuz-Aralık 2010 için 760,50 TL ilan edildi. Yani Temmuz zammı bir ara zam değil, baştan planlanmış ikinci dilimdi.

Net tutar bu dönemde 576,57 TL’den 1.000,54 TL’ye yükseldi. 2015’in ikinci yarısı, net asgari ücretin ilk kez 1.000 TL’yi aştığı dönemdir. Altı yıllık sürede yıllık toplam artışlar %8,61 ile %12,37 arasında kaldı ve 2011 dışında her yıl Aralık enflasyonunun üzerinde gerçekleşti.

2014 başka bir açıdan da dönüm noktasıdır: ÇSGB tablosunda 16 yaşından küçükler için ayrı asgari ücret sütunu 2014’ten itibaren boş kalır. O tarihten sonra yaşa göre ayrım yapılmamaktadır.

2016-2021: yılda tek zam ve sıçrama yılları

2016’dan 2021’e kadar asgari ücret yılda bir kez, yılın tamamı için belirlendi. Dönemi açan 2016 zammı %29,33 ile incelenen dönemde o güne kadarki en yüksek artıştı. Sonraki yıllarda oranlar %7,92 ile %26,06 arasında dalgalandı; 2017, 2018 ve 2021’de artış enflasyonun gerisinde kaldı.

2016 kararı, brüt tutarı 1.273,50 TL’den 1.647,00 TL’ye çıkararak asgari ücret politikasında bir eşik oluşturdu. Bu artış, işverenin prim ve maliyet yükünü de aynı oranda büyüttü; işverene maliyet sütunu 1.496,36 TL’den 1.935,23 TL’ye çıktı.

2017’de yalnızca %7,92 artış yapıldı ve yıl sonu enflasyonu %11,92’ye çıkınca reel kayıp oluştu. 2018’de %14,18’lik zam, %20,30’luk enflasyonun altında kaldı. 2019’daki %26,06’lık artış bu iki yılın kaybını büyük ölçüde geri getirdi. 2020’de zam ile enflasyon neredeyse başa baş gitti; 2021 ise %10,67’lik reel kayıpla dönemin en kötü yılı oldu.

2022-2023: ara zamlar ve vergi istisnası

2022 ve 2023’te yüksek enflasyon nedeniyle Ocak zammının ardından Temmuz’da ayrı bir kararla ikinci artış yapıldı. 2022’de asgari ücrete gelir vergisi ve damga vergisi istisnası getirildi, asgari geçim indirimi kaldırıldı. Brüt ücret bu iki yılda 3.577,50 TL’den 13.414,50 TL’ye çıkarak 3,75 katına ulaştı.

2022 Ocak kararı, 17.12.2021 tarihli ve 31692 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve brüt tutarı 5.004,00 TL’ye yükseltti. Aynı dönemde 7349 sayılı Kanun’la 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 23. maddesine 18. bent eklendi. Bu bentle ücretin asgari ücrete isabet eden kısmı gelir vergisinden istisna edildi. Haziran 2022’de enflasyon hızlanınca komisyon yeniden toplandı ve 01.07.2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan kararla brüt ücret 6.471,00 TL oldu.

2023 aynı yolu izledi. 29.12.2022 tarihli kararla brüt tutar 10.008,00 TL’ye, 24.06.2023 tarihli kararla 13.414,50 TL’ye yükseltildi. Ocak 2023’teki %54,66’lık artış, incelenen dönemdeki en yüksek dönemsel zamdır.

Bu iki yılın ara zamları, 2010-2015’teki planlı Temmuz dilimlerinden farklıdır. Temmuz tutarı baştan ilan edilmedi, yıl ortasında yeni bir komisyon kararıyla belirlendi. Bu yüzden “ara zam” ifadesi asıl bu iki yıl için kullanılır.

2024-2026: yılda tek artışa dönüş

2024’ten itibaren asgari ücret yeniden yılda bir kez belirleniyor. 2024’te brüt tutar %49,11 artışla 20.002,50 TL, 2025’te %30,01 artışla 26.005,50 TL, 2026’da %27,01 artışla 33.030,00 TL oldu. Bu üç yılda Temmuz ayında ara artış yapılmadı ve zam oranı her yıl biraz düştü.

2024 ve 2025 boyunca Temmuz’a doğru ara zam tartışmaları gündeme geldi, ancak komisyon yıl ortasında toplanmadı. 2026’da da aynı durum yaşandı. Ekim 2026 itibarıyla 2026 için yayımlanmış ikinci bir asgari ücret kararı bulunmuyor; yıl boyunca 33.030,00 TL’lik brüt tutar uygulanıyor.

Bu üç yılda zam oranı her yıl biraz daha düştü. 2024 artışı, Aralık enflasyonunun 4,73 puan üzerinde kaldı; 2025’te ise artış %30,01, enflasyon %30,89 oldu ve küçük bir reel kayıp oluştu. 2026’nın reel sonucu, Aralık 2026 enflasyonu açıklandığında belli olacak.

Net asgari ücret ve AGİ: 2022 öncesi rakamlar nasıl okunmalı?

2022 öncesine ait resmî net asgari ücret tutarları, bekâr ve çocuksuz bir işçiye ödenen asgari geçim indirimi dahil hesaplanmıştır. Asgari geçim indirimi 2022’de kaldırıldığı için 2021 ile 2022 netlerini doğrudan karşılaştırmak yanıltır. Yıllar arası karşılaştırma için brüt tutarı esas almak daha doğru sonuç verir.

Asgari geçim indirimi, 193 sayılı Kanun’un 32. maddesiyle düzenlenen ve ücretlinin hesaplanan gelir vergisinden düşülen bir tutardı. Tutar medeni duruma ve çocuk sayısına göre değişirdi: eşi çalışmayan ya da çocuğu olan işçinin indirimi bekâr işçiden yüksekti. ÇSGB tablolarındaki net rakamlar bekâr ve çocuksuz işçi varsayımına dayanır.

Somut bir örnek: 2021’de brüt asgari ücret 3.577,50 TL’dir. Bekâr işçinin asgari geçim indirimi brütün %7,5’i, yani 268,31 TL’dir. Resmî net tutar 2.825,90 TL’dir; asgari geçim indirimi çıkarıldığında işverenin bordroda hesapladığı net ücret 2.557,59 TL’ye iner. Eşi çalışmayan ya da çocuklu bir işçinin eline ise 2.825,90 TL’den biraz daha fazlası geçerdi.

2022’de asgari geçim indirimi kaldırıldı ve yerine asgari ücret istisnası geldi. Bu değişiklikle aile durumu fark etmeksizin asgari ücretli herkesin neti aynı oldu. Net tutardaki %50,51’lik sıçramanın arkasında bu yapısal değişiklik vardır. Yargıtay kararlarında da bilirkişi raporlarında “asgari geçim indirimi hariç net ücret” ayrımının yapılmasının nedeni budur.

Brütten nete asgari ücret kesintileri

Asgari ücretten bugün yalnızca iki kesinti yapılır: %14 SGK primi işçi payı ve %1 işsizlik sigortası primi işçi payı. Gelir vergisi ve damga vergisi istisna kapsamındadır. 2026’da 33.030,00 TL brüt ücretten toplam 4.954,50 TL kesilir ve net 28.075,50 TL kalır.

Gelir vergisi istisnası, 193 sayılı Kanun’un 23/18. maddesine göre asgari ücretin aylık brüt tutarından işçi SGK primi ve işsizlik primi düşüldükten sonra kalan kısma isabet eden ücreti kapsar. Asgari ücretten daha yüksek ücret alan işçi de bu istisnadan yararlanır: vergisi önce tüm ücret üzerinden hesaplanır, sonra asgari ücrete düşen vergi tutarı indirilir. 2026’da bu indirim Ocak-Haziran’da 4.211,33 TL, Temmuz’da 4.537,75 TL, Ağustos-Aralık’ta 5.615,10 TL’dir.

Damga vergisi istisnası da aynı mantıkla çalışır. 2026’da asgari ücrete isabet eden binde 7,59 oranındaki damga vergisi, yani 250,70 TL, daha yüksek ücretlerin damga vergisinden düşülür. Birden fazla işverenden ücret alan işçide istisna yalnızca en yüksek ücrete uygulanır.

Asgari ücretin üzerinde maaş alanlar için brütten nete ve netten brüte çevirme ay ay değişir; kümülatif vergi matrahı ve dilim geçişleri hesaba girer. Bu hesabı ay seçerek yapabileceğiniz netten brüte ve brütten nete maaş hesaplama aracı ayrı bir yazıda yer alıyor.

Asgari ücretin işverene maliyeti ve asgari ücret desteği

2026’da asgari ücretli bir işçinin işverene aylık maliyeti, 2 puanlık hazine indirimi uygulandığında 40.214,03 TL’dir. İmalat sektöründe 5 puanlık indirimle maliyet 39.223,13 TL’ye iner; hiçbir indirim uygulanmazsa 40.874,63 TL’ye çıkar. Ayrıca işverene aylık 1.270 TL asgari ücret desteği verilir ve bu tutar prim borcundan düşülür.

İşveren maliyeti, brüt ücrete işveren sigorta primi ve işveren işsizlik sigortası primi eklenerek bulunur. İşveren payının içinde kısa vadeli sigorta kolları primi, uzun vadeli sigorta kolları primi ve genel sağlık sigortası primi yer alır. Primini düzenli ödeyen işverenler için hazine indirimi uygulanır; 2026’da imalat dışı işyerlerinde bu indirim 2 puan, imalat sektöründe 5 puandır.

ÇSGB tablosunda işverene maliyet sütunu da yıllara göre izlenebilir: 2010’un ilk yarısında 885,74 TL olan maliyet 2025’te 30.621,48 TL’ye çıkmıştır. Bu sütundaki tutarlar, tablonun hazırlandığı döneme ait indirim varsayımlarına göre hesaplandığı için yıllar arasında oranlar tam olarak aynı değildir.

Asgari ücret desteği, asgari ücret artışlarının işverene yükünü hafifletmek için uygulanan ve tutarı her yıl ayrıca belirlenen bir destektir. 2026 Ocak-Aralık dönemi için destek tutarı 1.270,00 TL olarak belirlendi. Destek, işçi başına ve prim gün sayısına göre hesaplanır ve işverenin prim borcundan mahsup edilir; işçinin ücretine yansımaz.

Asgari ücret nasıl belirlenir? Komisyon ve hukuki dayanak

Asgari ücret, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 39. maddesine göre Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nca Asgari Ücret Tespit Komisyonu aracılığıyla en geç iki yılda bir belirlenir. Komisyon hükümet, işçi ve işveren tarafından beşer temsilciyle on beş üyeden oluşur. Kararlar kesindir ve Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girer.

İş Kanunu’nun 39. maddesinin komisyonun yapısını düzenleyen ikinci fıkrası 2018’de 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlükten kaldırılmıştır. Komisyonun kuruluşu ve çalışma usulü bugün 01.08.2004 tarihli ve 25540 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Yönetmeliği’nde yer alır. Yönetmeliğin 8. maddesine göre komisyonda bakanlık ve ilgili kamu kurumlarından beş temsilci, bünyesinde en çok işçiyi bulunduran işçi kuruluşunun beş temsilcisi ve en çok işvereni bulunduran işveren kuruluşunun beş temsilcisi yer alır. Uygulamada işçi tarafını Türk-İş, işveren tarafını TİSK temsil eder.

Karar usulü de yönetmelikte düzenlenmiştir: Komisyon en az on üyenin katılımıyla toplanır ve oy çokluğuyla karar verir. Oyların eşitliği hâlinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır. Bu kural, işçi temsilcileri katılmasa bile hükümet ve işveren temsilcilerinin karar alabilmesine imkân verir; 2026 kararı da işçi temsilcilerinin katılmadığı toplantıda, katılan üyelerin oy birliğiyle alınmıştır. İşçi konfederasyonlarının komisyon yapısına yönelik eleştirileri de en çok bu noktada toplanır.

Komisyonun dikkate alacağı ölçütler Anayasa’nın 55. maddesi ve yönetmeliğin 7. maddesinde sayılır. Anayasa’ya göre asgari ücretin tespitinde çalışanların geçim şartları ile ülkenin ekonomik durumu göz önünde bulundurulur. Yönetmelik bunlara ücretliler geçinme indekslerini ve fiilen ödenmekte olan ücretlerin genel durumunu ekler. Yönetmeliğin tanımına göre asgari ücret, işçinin gıda, konut, giyim, sağlık, ulaşım ve kültür gibi zorunlu ihtiyaçlarını günün fiyatlarıyla asgari düzeyde karşılayacak ücrettir.

Toplantı takvimi kanunla belirlenmemiştir. Komisyon bakanlığın çağrısıyla toplanır ve uygulamada Aralık ayında üç ya da dört toplantı yapılarak karar yılın son haftasında açıklanır. Yönetmeliğin 2022’de değişen 11. maddesine göre, kararda başka bir tarih gösterilmemişse karar Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

Asgari ücretin tarihçesi: 1936’dan tek asgari ücrete

Asgari ücret kavramı Türk mevzuatına 1936 tarihli 3008 sayılı İş Kanunu’yla girdi, ancak ilk uygulama 1951’de başladı. 1951-1967 arasında ücretler yerel komisyonlarca belirlendi. 1974’ten sonra ulusal düzeye geçildi, 1989’da sektör ayrımı, 2014’te yaş ayrımı kaldırıldı ve tek asgari ücret oluştu.

İlk dönemde mahalli komisyonlar her il ya da bölge için ayrı tutar belirliyordu. 1967 sonrasında ulusal bir tespit komisyonuna geçildi, 1969’dan itibaren bölgesel farklılıklar sürdü. 1974’te asgari ücret ülke düzeyinde belirlenmeye başlandı, fakat tarım ve orman işçileriyle sanayi ve ticaret işçileri için ayrı tutarlar vardı. 1989’da bu ayrım kaldırıldı. Son ayrım olan 16 yaş sınırı 2014’te ortadan kalktı.

Dünyada ilk asgari ücret uygulamaları 19. yüzyılın sonunda Yeni Zelanda ve Avustralya’da görülür. Uluslararası Çalışma Örgütü sözleşmeleri, asgari ücretin belirlenmesinde işçi ve işveren temsilcilerinin katıldığı bir mekanizma kurulmasını öngörür; Türkiye’deki üçlü komisyon yapısı bu modelin bir örneğidir.

Asgari ücrete bağlı tutarlar ve sınırlar

Asgari ücret yalnızca en düşük maaşı belirlemez; prime esas kazancın alt ve üst sınırı, işsizlik ödeneği tavanı, stajyer ve çırak ücretleri, kreş yardımı istisnası gibi pek çok yasal tutar ona bağlanmıştır. Asgari ücret değiştiğinde bu tutarların hepsi aynı oranda kendiliğinden değişir.

İşsizlik ödeneği, 4447 sayılı Kanun’un 50. maddesine göre son dört aylık prime esas kazanç ortalamasının %40’ıdır, ama brüt asgari ücretin %80’ini aşamaz. Yani yüksek maaşlı bir işçi de 2026’da aylık 26.424,00 TL’den fazla işsizlik ödeneği alamaz. Prim tavanı ise 2026’da asgari ücretin 7,5 katından 9 katına çıkarılmıştır.

Çırak ve stajyer ücretleri 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu’nun 25. maddesine bağlıdır. İşletmelerde mesleki eğitim gören ve staj yapan öğrencilere yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde net asgari ücretin %30’undan, daha küçük işyerlerinde %15’inden az ücret ödenemez. Aday çırak ve çıraklar için alt sınır yaşına uygun asgari ücretin %30’u, kalfalık yeterliğini kazanan 12. sınıf öğrencileri için %50’sidir. Bu öğrencilerin sigorta primleri asgari ücretin %50’si üzerinden devletçe karşılanır.

Bazı tutarlar ise asgari ücrete bağlı değildir. Kıdem tazminatı tavanı asgari ücretle değil, en yüksek devlet memuruna ödenen emeklilik ikramiyesiyle belirlenir; bu yüzden asgari ücret zammı tavanı doğrudan değiştirmez. Ancak asgari ücretle çalışan işçinin kıdem tazminatı son brüt ücret üzerinden hesaplandığı için, zam her yıl bu işçinin tazminatını da büyütür. Üç yıl çalışmış asgari ücretli için 2026’da brüt kıdem tazminatı, yemek ve yol gibi düzenli ödemeler hariç 99.090,00 TL’dir. Hesaplamanın ayrıntıları kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama yazısında yer alıyor.

Kısmi süreli, günlük ve parça başı çalışmada asgari ücret

Asgari ücret tam süreli bir çalışma ayı için belirlenir. Kısmi süreli ya da günlük çalışan işçiye, çalıştığı süreye orantılı olarak asgari ücretten az ödeme yapılamaz. 2026’da ayda on beş gün çalışan bir işçinin alt sınırı, 1.101 TL günlük brüt ücret üzerinden 16.515,00 TL’dir.

Asgari Ücret Yönetmeliği ücretin bir günlük olarak belirlenmesini esas alır ve aylık, haftalık, saatlik, parça başı ya da iş tutarına göre ödemelerde buna göre ayarlama yapılır. Parça başı ücretle çalışan işçinin aylık kazancı da, normal çalışma süresinde çalıştığı sürece asgari ücretin altına düşemez. Ayrıca yönetmeliğin 5. maddesi, ücret belirlenirken dil, ırk, cinsiyet, engellilik, din ve benzeri sebeplerle ayrım yapılmasını yasaklar.

Kısmi süreli çalışanın sigorta primi de çalıştığı gün sayısına göre ödenir. Bordroda gösterilen gün sayısı gerçek çalışmanın altındaysa, bu durum hem ücret hem prim yönünden işçi aleyhine sonuç doğurur ve aşağıda anlatılan haklı fesih sebeplerinden birini oluşturabilir.

Otomatik bireysel emeklilik sistemine dahil edilen asgari ücretli işçinin ücretinden katkı payı kesilir. Bu kesinti asgari ücretin brüt tutarını değiştirmez, işçinin isteğine bağlı bir tasarruftur ve işçi sistemden cayma hakkını kullanabilir. Ücretin ödeme günü ise İş Kanunu’nun 32. maddesine göre en geç ayda birdir; Ocak zammı, Ocak ayı çalışmasının karşılığı olan ücrete yansır.

Asgari ücretin altında ücret ödenirse ne olur?

Asgari ücretin altında ücret ödenemez; bu kural kamu düzenine ilişkindir ve tarafların anlaşmasıyla değiştirilemez. Eksik ödeme yapan işverene İş Kanunu’nun 102. maddesine göre her işçi ve her ay için idari para cezası verilir. İşçi aradaki farkı talep edebilir ve sözleşmeyi haklı nedenle feshedebilir.

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, net 490 TL ücretle çalıştığı kabul edilen işçinin alacaklarının bu rakam üzerinden hesaplanmasını bozarken bu ilkeyi açıkça vurgulamıştır: “Kanun düzenleme gereği asgari ücretin altında ücret tespit ve ödenmesi mümkün olmayıp, bu husus kamu düzeni ile ilgilidir.” (Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E. 2013/19248, K. 2015/8297, T. 26.02.2015). Mahkemenin, fesih tarihindeki asgari ücreti belirleyerek hesap yapması gerekir.

İşçinin ücreti kanuna ya da sözleşmeye uygun hesaplanmaz veya ödenmezse, işçi 4857 sayılı Kanun’un 24/II-e maddesine göre iş sözleşmesini bildirim süresini beklemeden feshedebilir ve kıdem tazminatına hak kazanır. Yargıtay, ücretin gerçek tutarı üzerinden prim yatırılmamasını da bu kapsamda görmektedir: “İşçinin sigorta primlerinin aldığı gerçek ücret üzerinden yatırılmaması da bu madde gereği işçiye haklı fesih imkanı verir.” (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2015/9980, K. 2015/13941, T. 13.04.2015). Ücretin eksik ya da geç ödenmesinin feshe etkisi maaşın geç ödenmesinin haklı fesih sebebi olup olmadığı yazısında ayrıca ele alınıyor.

Ücret farkı alacağında zamanaşımı süresi, İş Kanunu’nun 32. maddesine göre beş yıldır. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; arabuluculuk aşamasında işçi alacaklarının nasıl değerlendirildiği ve vekâlet ücreti iş davalarında arabuluculuk vekâlet ücreti yazısında yer alıyor. İşverenin asgari ücret zammını bahane ederek asgari ücretin üzerindeki ücreti düşürmesi de ayrı bir sorundur; bu durumda işçinin seçenekleri maaşı düşürülen işçinin hakları başlıklı yazıda bulunuyor.

Fark alacağının tutarı, her dönemin asgari ücreti ile fiilen ödenen ücret karşılaştırılarak ay ay hesaplanır ve beş yıllık zamanaşımı da her ayın ücreti için ayrı işler. Kendi bordronuz üzerinden alacak ve fesih değerlendirmesi yapmak isterseniz iletişime geçebilirsiniz.

Bordroda asgari ücret, gerçekte daha fazla ücret: ispat sorunu

Bordroda asgari ücret gösterilip işçiye daha fazla ödeme yapılıyorsa, işçi gerçek ücretini tanık, banka kaydı ve emsal ücret araştırmasıyla ispatlayabilir. Gerçek ücret ispatlanamazsa Yargıtay, işçinin asgari ücretle çalıştığını kabul eder. Emsal ücret araştırması ise tek başına yeterli delil sayılmaz, diğer delillerle birlikte değerlendirilir.

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, işçinin iddia ettiği ücreti yalnızca emsal ücret araştırmasıyla kabul eden kararı bozarken şu ölçüyü koymuştur: “Emsal ücret araştırması ise, aylık ücret miktarının ispatı yönünden tek başına delil olarak değerlendirilemez.” Dairenin devamındaki sonucu da açıktır: işçi iddiasını ispatlayamamışsa ücretin asgari ücret olduğu kabul edilmelidir (Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E. 2016/7440, K. 2019/6642, T. 26.03.2019).

Aynı çizgi 2026’da da sürüyor. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 401. maddesindeki emsal ücret kuralının ancak taraflar ücret kararlaştırmamışsa uygulanacağını belirtmiş ve tanık ya da başka bir delil yokken salt emsal ücret araştırmasıyla ücret belirlenmesini hatalı bulmuştur: işçinin “asgari ücretle çalıştığı kabul edilerek talep edilen alacaklara ilişkin hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.” (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2026/1590, K. 2026/3810, T. 27.04.2026).

Bu kararların pratik sonucu şudur: Bordroda asgari ücret yazan ama elden fazla ödeme alan işçi, ilerideki bir davada fazla ödemeyi kanıtlayacak delili çalışırken toplamalıdır. Banka dekontu, mesaj yazışması ve aynı işyerinde çalışmış, husumeti olmayan tanık en güçlü delillerdir. Bordro ile gerçek ücret arasındaki farkın ispatında tanık beyanlarının nasıl değerlendirildiği bordro hilesi, husumetli tanık ve ücretin tespiti yazısında ayrıntılı olarak bulunuyor.

Sözleşmede ücretin asgari ücrete bağlanması

İş sözleşmesinde ücretin “asgari ücretin belli oranda fazlası” ya da “asgari ücret artışı oranında artırılacak” şeklinde belirlenmesi geçerlidir ve işvereni sonraki yıllarda da bağlar. Yargıtay bu hükümleri ileriye etkili sayar; işçi, her asgari ücret artışında ücretinin aynı oranda yükseltilmesini isteyebilir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, ücretin her ay için asgari ücretin belli bir oranda fazlası olarak ödeneceğine ilişkin sözleşme hükümlerinin “ileriye etkili hükümler olarak değerlendirilmeli, bu hükümlerin sonraki dönemlere ilişkin ücret artışları yönünden işvereni bağlayacağı kabul edilmelidir.” görüşündedir (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2023/15726, K. 2024/266, T. 11.01.2024). Hesap yöntemi de bellidir: önce uyuşmazlık dönemindeki asgari ücrete göre işçinin alması gereken ücret bulunur, sonra varsa uygulanması gereken zam oranları eklenir (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2023/9326, K. 2023/13572, T. 03.10.2023).

Ücretin asgari ücret artış oranına bağlandığı sözleşmeler, ücretin asgari ücretten yüksek olduğunun da bir göstergesi sayılır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi bunu şöyle açıklamıştır: “Ücret asgari ücret olarak belirlendiğinde böyle bir artış hükmünün taraflar arasında ayrıca kararlaştırılmasına gerek yoktur.” (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2012/3255, K. 2014/17162, T. 27.05.2014). Aynı kararda net olarak kararlaştırılan ücretin asgari ücretin altında kalamayacağı da vurgulanmıştır.

Bu tür bir hükmü olan işçinin ücret farkını hesaplamak için yukarıdaki dönemsel zam tablosu doğrudan kullanılabilir. Örneğin sözleşmesinde ücretin her yıl asgari ücret artışı oranında artırılacağı yazan ve 2025’te 40.000 TL brüt alan işçinin 2026 ücreti, %27,01 artışla 50.804 TL olmalıdır. Sözleşme hükmünün yorumu ve geçmiş dönem farklarının hesabı somut metne göre değişir; bir avukata danışmanız gerekir.

Dolar karşılığı, memur ve emekli aylığıyla karşılaştırma

Asgari ücretin dolar karşılığı, brüt ya da net tutarın ilgili dönemin ortalama döviz kuruna bölünmesiyle bulunur. Bu yazıda kur serisi resmî kaynaktan dönem dönem eşleştirilemediği için dolar tablosu verilmemiştir. Memur maaşı, emekli aylığı ve açlık sınırı karşılaştırmalarında da aynı yöntem sorunu vardır.

Dolar karşılığı hesabında en sık yapılan hata, yılın tek bir gününün kurunu kullanmaktır. Asgari ücret yıl boyunca sabit kalırken kur her gün değiştiği için, yıl ortalaması ya da ay ortalaması kullanılmadıkça sonuç yanıltır. TCMB’nin elektronik veri dağıtım sistemindeki ortalama kur verileriyle hesap yapılabilir.

Memur ve emekli aylıklarıyla karşılaştırma da dikkat ister. Memur maaşları toplu sözleşme ve enflasyon farkıyla yılda iki kez artırılırken asgari ücret 2024’ten beri yılda bir kez belirleniyor; bu yüzden Ocak ayındaki fark yıl içinde değişiyor. En düşük emekli aylığı ise asgari ücrete bağlı değildir ve ayrı yasal düzenlemelerle belirlenir.

Türk-İş’in her ay açıkladığı açlık ve yoksulluk sınırı, dört kişilik bir ailenin gıda ve zorunlu harcamalarına göre hesaplanan bir göstergedir. Asgari ücret ise tek bir işçi için belirlenir. Bu iki rakamın karşılaştırılması siyasi tartışmanın merkezindedir, ancak hesap yöntemleri farklı olduğu için birebir eşitlik beklemek doğru değildir. Kişi başı milli gelire oran, asgari ücretli sayısı ve refah payı gibi göstergeler de resmî bir seri olarak yayımlanmadığı için tahmini değerlerle tartışılmaktadır.

2027 asgari ücret ne zaman belirlenir?

2027 asgari ücreti, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun Aralık 2026’da yapacağı toplantılar sonunda belirlenecek ve Resmî Gazete’de yayımlanarak 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecektir. İş Kanunu en geç iki yılda bir belirlemeyi şart koşar, ama uygulamada karar her yıl Aralık ayının son haftasında verilmektedir.

Zam oranı için tek bir formül yoktur. Komisyon, gerçekleşen enflasyonu, hedeflenen enflasyonu, büyüme ve istihdam verilerini birlikte değerlendirir. Kamuoyunda konuşulan “enflasyon artı refah payı” formülü bir gelenek olarak anılır; yasal bir zorunluluk değildir. Bu yüzden Aralık öncesi dolaşan zam tahmini ve senaryolar resmî bir dayanağa sahip değildir.

Yıl içinde ikinci bir artış yapılması da kanuna aykırı değildir; komisyon yeniden toplanırsa yıl ortasında da karar alabilir. 2022 ve 2023’teki ara zamlar bunun örneğidir. Ekim 2026 itibarıyla 2026 için ikinci bir karar alınmamıştır.

50 soruda asgari ücret tablosu ve zamlar

Asgari ücret tablosu ve yıllara göre zam oranları hakkında sık sorulan soruların elli tanesi ve cevapları aşağıda yer alıyor. Cevaplardaki tutarlar ÇSGB’nin yıllar itibarıyla asgari ücret tablosuna, Resmî Gazete kararlarına ve TCMB’de yayımlanan TÜİK enflasyon verilerine dayanır; zam oranları bu resmî tutarlardan hesaplanmıştır.

1. 2026 asgari ücret ne kadar?
2026 asgari ücreti aylık brüt 33.030,00 TL, net 28.075,50 TL’dir. Karar 26.12.2025 tarihli ve 33119 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış, 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girmiştir.

2. 2026’da asgari ücrete yüzde kaç zam yapıldı?
2026’da brüt asgari ücrete %27,01 zam yapıldı. Brüt tutar 26.005,50 TL’den 33.030,00 TL’ye çıktı; net tutar da aynı oranda arttı.

3. 2026’da asgari ücrete Temmuz ara zammı yapıldı mı?
Hayır. Ekim 2026 itibarıyla 2026 için ikinci bir asgari ücret kararı yayımlanmamıştır; yıl boyunca 33.030,00 TL brüt tutar uygulanmaktadır.

4. 2010 yılında asgari ücret ne kadardı?
2010’un ilk altı ayında brüt 729,00 TL, net 576,57 TL; ikinci altı ayında brüt 760,50 TL, net 599,12 TL’ydi. Net tutarlara bekâr işçinin asgari geçim indirimi dahildir.

5. 2015 asgari ücret ne kadardı?
2015’in ilk yarısında brüt 1.201,50 TL, net 949,07 TL; ikinci yarısında brüt 1.273,50 TL, net 1.000,54 TL’ydi.

6. 2020 asgari ücret ne kadardı?
2020’de asgari ücret brüt 2.943,00 TL, net 2.324,71 TL’ydi. Bir önceki yıla göre brüt artış %15,03’tü.

7. 2021 asgari ücret ne kadardı?
2021’de brüt 3.577,50 TL, net 2.825,90 TL’ydi. Bu net tutara bekâr işçi için 268,31 TL asgari geçim indirimi dahildir.

8. 2022’de asgari ücret ne kadardı?
2022’nin ilk yarısında brüt 5.004,00 TL, net 4.253,40 TL; Temmuz’dan itibaren brüt 6.471,00 TL, net 5.500,35 TL’ydi.

9. 2023’te asgari ücret ne kadardı?
2023’ün ilk yarısında brüt 10.008,00 TL, net 8.506,80 TL; Temmuz’dan itibaren brüt 13.414,50 TL, net 11.402,32 TL’ydi.

10. 2024 asgari ücret ne kadardı?
2024’te asgari ücret yıl boyunca brüt 20.002,50 TL, net 17.002,12 TL’ydi. Temmuz’da ara zam yapılmadı.

11. 2025 asgari ücret ne kadardı?
2025’te brüt 26.005,50 TL, net 22.104,67 TL’ydi. Artış bir önceki yıla göre %30,01’di.

12. Asgari ücrete en yüksek zam hangi yıl yapıldı?
Dönemsel olarak en yüksek zam %54,66 ile Ocak 2023’te yapıldı. Yıllık toplam olarak da 2023, iki zamla %107,30 artışla rekor yıldır.

13. Asgari ücrete en düşük zam hangi yıl yapıldı?
2010 sonrasında en düşük dönemsel artış %4,05 ile Ocak 2013’tedir. Yılda tek zam yapılan dönemde en düşük oran %7,92 ile 2017’dir.

14. Asgari ücret hangi yıllarda enflasyonun altında kaldı?
2011, 2017, 2018, 2021 ve 2025’te yıllık brüt artış Aralık enflasyonunun altında kaldı. En büyük reel kayıp %10,67 ile 2021’dedir.

15. Asgari ücret 2010’dan bu yana kaç kat arttı?
Brüt asgari ücret Ocak 2010’daki 729,00 TL’den 2026’da 33.030,00 TL’ye çıkarak 45,31 kat arttı. Net tutar 48,69 kat yükseldi.

16. Asgari ücret enflasyona göre gerçekten arttı mı?
Evet, uzun dönemde arttı. 2009 sonundan 2025 sonuna brüt ücret 37,53 kat, fiyatlar 20,56 kat yükseldi; reel değer yaklaşık 1,83 katına çıktı.

17. Asgari ücrete ara zam hangi yıllarda yapıldı?
Yıl ortasında ayrı kararla yapılan ara zamlar 2022 ve 2023’tedir. 2010-2015 arasındaki Temmuz artışları ise yılbaşında ilan edilmiş ikinci dilimlerdi.

18. 2010-2015 arasında asgari ücret neden yılda iki kez değişti?
Komisyon bu yıllarda her yıl için Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık olmak üzere iki tutarı tek kararla belirliyordu. Temmuz tutarı da yılbaşındaki Resmî Gazete’de birlikte yayımlanıyordu.

19. Asgari ücret zam oranı neden farklı kaynaklarda farklı yazıyor?
Bazı kaynaklar brüt yerine net tutarı, bazıları bir önceki dönem yerine bir önceki Ocak’ı esas alır. 2024 zammı önceki döneme göre %49,11, önceki Ocak’a göre %99,87’dir.

20. 2022’de net asgari ücret neden brütten fazla arttı?
Çünkü 2022’de asgari ücrete gelir vergisi ve damga vergisi istisnası getirildi. Ocak 2022’de brüt ücret %39,87, net ücret %50,51 arttı.

21. Asgari geçim indirimi nedir, hâlâ uygulanıyor mu?
Asgari geçim indirimi, 193 sayılı Kanun’un 32. maddesiyle ücretlinin vergisinden düşülen bir tutardı. 2022’de kaldırıldı ve yerini asgari ücret vergi istisnasına bıraktı.

22. Eski yıllardaki net asgari ücrete AGİ dahil mi?
Evet. ÇSGB’nin 2010-2021 net tutarları bekâr ve çocuksuz işçinin asgari geçim indirimini içerir. Eşi çalışmayan ya da çocuklu işçinin eline geçen tutar biraz daha yüksekti.

23. Asgari ücretten hangi kesintiler yapılır?
Yalnızca %14 SGK primi işçi payı ve %1 işsizlik sigortası primi işçi payı kesilir. 2026’da bu kesintilerin toplamı 4.954,50 TL’dir.

24. Asgari ücretten gelir vergisi kesilir mi?
Hayır. 193 sayılı Kanun’un 23/18. maddesine göre asgari ücrete isabet eden ücret gelir vergisinden istisnadır. Damga vergisi de aynı şekilde kesilmez.

25. Asgari ücretin üzerinde maaş alan da vergi istisnasından yararlanır mı?
Evet. Vergisi tüm ücret üzerinden hesaplanır, sonra asgari ücrete düşen vergi tutarı indirilir. 2026’da bu indirim Ağustos-Aralık döneminde aylık 5.615,10 TL’dir.

26. 2026 günlük asgari ücret ne kadar?
2026 günlük brüt asgari ücret 1.101,00 TL’dir. Aylık tutar, günlük tutarın otuzla çarpılmasıyla bulunur.

27. 2026 saatlik asgari ücret ne kadar?
Aylık 225 saat esas alındığında saatlik brüt asgari ücret 146,80 TL’dir. Saatlik tutar yasal bir rakam değil, aylık tutardan yapılan bir hesaptır.

28. 2026’da asgari ücretin işverene maliyeti ne kadar?
2 puanlık hazine indirimiyle 40.214,03 TL, imalat sektöründe 5 puanlık indirimle 39.223,13 TL, indirimsiz 40.874,63 TL’dir.

29. Asgari ücret desteği nedir, 2026’da ne kadar?
Asgari ücret desteği, işverenin prim borcundan mahsup edilen bir destektir. 2026 Ocak-Aralık dönemi için aylık 1.270,00 TL’dir ve işçinin ücretine yansımaz.

30. Asgari ücreti kim belirler?
Asgari ücreti, 4857 sayılı Kanun’un 39. maddesine göre Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nca Asgari Ücret Tespit Komisyonu aracılığıyla belirler. Kararlar kesindir.

31. Asgari Ücret Tespit Komisyonu kaç kişiden oluşur?
Komisyon on beş üyeden oluşur: kamu kesiminden beş, en çok üyeli işçi konfederasyonundan beş, en çok üyeli işveren konfederasyonundan beş temsilci. Bu yapı Asgari Ücret Yönetmeliği’nin 8. maddesindedir.

32. Komisyon işçi temsilcileri olmadan karar alabilir mi?
Evet. Yönetmeliğin 8. maddesine göre komisyon en az on üyeyle toplanır ve oy çokluğuyla karar verir. 2026 kararı da işçi temsilcilerinin katılmadığı toplantıda alındı.

33. Asgari ücret ne kadar sürede bir belirlenir?
İş Kanunu’nun 39. maddesine göre en geç iki yılda bir belirlenir. Uygulamada 2016’dan bu yana karar her yıl verilmekte, 2022 ve 2023’te yıl içinde ikinci karar da alınmıştır.

34. Asgari ücret belirlenirken neler dikkate alınır?
Anayasa’nın 55. maddesine göre çalışanların geçim şartları ve ülkenin ekonomik durumu dikkate alınır. Yönetmeliğin 7. maddesi geçinme indekslerini ve fiilen ödenen ücretleri de ekler.

35. 16 yaşından küçükler için ayrı asgari ücret var mı?
Hayır. 16 yaşından küçükler için ayrı asgari ücret uygulaması 2014’te kaldırıldı. Bugün yaş, sektör ve bölge ayrımı olmaksızın tek asgari ücret uygulanır.

36. Türkiye’de asgari ücret ilk ne zaman uygulandı?
Kavram 1936 tarihli 3008 sayılı İş Kanunu’yla mevzuata girdi, ilk uygulama 1951’de yerel komisyonlarla başladı. Ulusal düzeyde belirleme 1974’ten sonra yerleşti.

37. İşveren asgari ücretin altında maaş ödeyebilir mi?
Hayır. Asgari ücretin altında ücret ödenmesi kamu düzenine aykırıdır ve tarafların rızasıyla bile geçerli olmaz. İşveren, İş Kanunu’nun 102. maddesine göre idari para cezasıyla karşılaşır.

38. Asgari ücretin altında maaş alan işçi ne yapabilir?
Fark alacağını talep edebilir ve 4857 sayılı Kanun’un 24/II-e maddesine göre sözleşmeyi haklı nedenle feshederek kıdem tazminatı isteyebilir. Dava öncesinde arabulucuya başvurmak zorunludur.

39. Asgari ücret farkı kaç yıl geriye dönük istenebilir?
Beş yıl. İş Kanunu’nun 32. maddesine göre ücret alacaklarında zamanaşımı beş yıldır ve her ayın ücreti için ayrı işler.

40. Asgari ücret zammı yapılmazsa işçi haklı fesih yapabilir mi?
Ücreti yeni asgari ücretin altında kalıyorsa evet. Ücretin kanuna uygun ödenmemesi 24/II-e maddesine göre haklı fesih sebebidir; asgari ücretin üzerindeki ücrete zam yapılmaması ise tek başına aynı sonucu doğurmaz.

41. Asgari ücretten fazla maaş alan işçiye zam yapılması zorunlu mu?
Hayır, sözleşmede hüküm yoksa zorunlu değildir. Ücret yeni asgari ücretin altına düşmüyorsa işveren zam yapmak zorunda değildir; sözleşmede asgari ücret oranında artış öngörülmüşse işveren bu hükümle bağlıdır.

42. Sözleşmede ücret asgari ücret oranında artırılacak yazıyorsa ne olur?
İşveren her asgari ücret artışında ücreti aynı oranda yükseltmekle yükümlüdür. Yargıtay bu hükümleri ileriye etkili sayar ve sonraki dönemler için de bağlayıcı kabul eder.

43. Bordroda asgari ücret gösterilip elden fazla ödeme yapılırsa ne olur?
İşçi gerçek ücretini tanık, banka kaydı ve emsal ücret araştırmasıyla ispatlayabilir. Gerçek ücretten prim yatırılmaması 24/II-e maddesine göre haklı fesih sebebi de olabilir.

44. Ücretini ispatlayamayan işçinin alacağı neye göre hesaplanır?
Asgari ücrete göre hesaplanır. Yargıtay, gerçek ücret ispatlanamadığında işçinin asgari ücretle çalıştığının kabul edilmesi gerektiğini ve emsal ücret araştırmasının tek başına delil olmadığını belirtir.

45. Kısmi süreli çalışan asgari ücretin tamamını alır mı?
Hayır, çalıştığı süreye orantılı tutarı alır. 2026’da ayda on beş gün çalışan işçinin alt sınırı 1.101 TL günlük ücretle 16.515,00 TL brüttür.

46. Stajyer ve çırak ücreti asgari ücrete göre ne kadar?
3308 sayılı Kanun’un 25. maddesine göre stajyer öğrenciye yirmi ve üzeri personelli işyerinde net asgari ücretin en az %30’u, daha küçük işyerinde en az %15’i ödenir. Çırakta alt sınır asgari ücretin %30’udur.

47. İşsizlik maaşı asgari ücreti geçebilir mi?
Hayır. 4447 sayılı Kanun’un 50. maddesine göre işsizlik ödeneği brüt asgari ücretin %80’ini geçemez. 2026’da üst sınır aylık 26.424,00 TL’dir.

48. Asgari ücret zammı kıdem tazminatı tavanını değiştirir mi?
Doğrudan değiştirmez. Kıdem tazminatı tavanı memur emeklilik ikramiyesine bağlıdır. Asgari ücretli işçinin kıdem tazminatı ise son brüt ücretle hesaplandığı için zamla birlikte artar.

49. Prime esas kazanç alt ve üst sınırı asgari ücrete bağlı mı?
Evet. 5510 sayılı Kanun’un 82. maddesine göre alt sınır asgari ücret, üst sınır bunun 9 katıdır. 2026’da üst sınır aylık 297.270,00 TL’dir.

50. 2027 asgari ücreti ne zaman açıklanacak?
Komisyonun Aralık 2026’daki toplantıları sonunda açıklanması ve 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girmesi beklenir. Oran için resmî bir formül yoktur; karar Resmî Gazete’de yayımlanınca kesinleşir.

Sonuç

Yıllara göre asgari ücret serisi, 2010’daki 729,00 TL’lik brüt tutarın 2026’da 33.030,00 TL’ye çıktığını, ama bu artışın düzenli olmadığını gösteriyor. 2010-2015 döneminin altı aylık küçük artışları, 2016’daki sıçrama, 2017-2021 arasındaki dalgalı seyir ve 2022-2023’ün ara zamları, ücretin enflasyon karşısındaki yerini her dönemde farklı biçimde belirledi.

Uzun vadede asgari ücret fiyatlardan hızlı büyüdü ve reel değeri yaklaşık 1,83 katına çıktı. Ancak 2021 gibi tek bir kötü yılda reel değerin onda biri eriyebildi. Rakamları okurken iki ayrıma dikkat etmek gerekir: 2022 öncesi net tutarlar asgari geçim indirimi içerir ve zam oranı, hangi dönemin hangi dönemle karşılaştırıldığına göre değişir.

Hukuki açıdan kural nettir: asgari ücretin altında ücret ödenemez, fark alacağı beş yıl içinde istenebilir ve eksik ödeme işçiye haklı fesih imkânı verir. Sözleşmesinde ücreti asgari ücret artışına bağlanmış işçiler için tablodaki dönemsel oranlar alacak hesabının da temelidir. Kendi ücret geçmişinize göre bir değerlendirme yapmak isterseniz iletişime geçebilirsiniz.

Kaynakça

Yazıdaki mevzuat, yargı kararları ve istatistik kaynakları aşağıda üç başlık altında yer alıyor. Asgari ücret tutarları ÇSGB’nin yıllar itibarıyla net ve brüt asgari ücretler tablosundan, 2026 tutarı Resmî Gazete kararından, enflasyon oranları TCMB tüketici fiyatları tablosundan alınmıştır; zam oranları bu resmî tutarlarla hesaplanmıştır.

Mevzuat

4857 sayılı İş Kanunu m. 24/II-e (ücretin ödenmemesi nedeniyle haklı fesih), m. 32 (ücretin ödenmesi ve beş yıllık zamanaşımı), m. 39 (asgari ücret), m. 102 (ücretle ilgili hükümlere aykırılık).

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 55 (ücrette adalet sağlanması).

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m. 23/12 (çırak ücretleri), m. 23/16 (kreş istisnası), m. 23/18 (asgari ücret istisnası), m. 32 (asgari geçim indirimi).

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 82 (günlük kazanç sınırları).

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu m. 50 (işsizlik ödeneğinin miktarı).

3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu m. 25 (aday çırak, çırak ve öğrenci ücretleri).

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 401 (ücret ve emsal ücret).

Asgari Ücret Yönetmeliği (01.08.2004 tarihli ve 25540 sayılı Resmî Gazete) m. 4, 5, 6, 7, 8 ve 11.

Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun 23.12.2025 tarihli ve 2025/1 sayılı kararı (26.12.2025 tarihli ve 33119 sayılı Resmî Gazete) ile tablodaki dönemlere ait Resmî Gazete kararları.

Yargı kararları

Aşağıdaki kararların tam metnine Yargıtay Karar Arama üzerinden esas ve karar numarasıyla ulaşılabilir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2026/1590, K. 2026/3810, T. 27.04.2026.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2023/15726, K. 2024/266, T. 11.01.2024.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2023/9326, K. 2023/13572, T. 03.10.2023.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2015/9980, K. 2015/13941, T. 13.04.2015.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2012/3255, K. 2014/17162, T. 27.05.2014.

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E. 2016/7440, K. 2019/6642, T. 26.03.2019.

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E. 2013/19248, K. 2015/8297, T. 26.02.2015.

Doktrin ve akademik kaynaklar

İş hukuku eserlerinde ücret, asgari ücret, ücretin ödenmesi ve korunması, işçinin haklı nedenle fesih hakkı bölümleri.

Sosyal güvenlik hukuku eserlerinde prime esas kazanç, prim oranları ve işsizlik sigortası bölümleri.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, “Yıllar İtibarıyla Net ve Brüt Asgari Ücretler” tablosu ve yıllık asgari ücret duyuruları.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Tüketici Fiyatları tablosu (TÜİK tüketici fiyat endeksi, yıllık değişim).

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her dosyanın kendine özgü koşulları vardır; karar vermeden önce bir avukata danışılması gerekir.