Özet: 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun ile belirsiz alacak davası (HMK m. 107) kaldırıldı. Bu tarihten sonra açılacak işçilik alacağı davaları artık kısmi dava (HMK m. 109) olarak açılmaktadır. Bu yazıda kısmi davanın işleyişini, kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, yıllık izin, fazla mesai, hafta tatili ve UBGT alacaklarının nasıl talep edileceğini açıklıyor; uygulamada kullanılan dilekçe biçimini örnek olarak paylaşıyoruz.
Kısmi Dava Nedir? Neden Artık Tek Yol?
Kısmi dava, alacağın tamamı yerine şimdilik küçük bir bölümünün dava edilmesi, kalan kısmın ise yargılama sırasında bilirkişi hesabıyla netleştikten sonra talep artırımıyla istenmesidir. İşçilik alacaklarında ücret düzeyi, kıdem süresi, fazla mesai saatleri ve yasal kesintiler ancak bilirkişi incelemesiyle kesinleştiği için dava, her alacak kalemi bakımından sembolik tutarlarla (örneğin 100’er TL) açılır.
2026 yılının Temmuz ayına kadar işçilik alacakları çoğunlukla belirsiz alacak davası olarak açılıyordu. 7589 sayılı Kanun, HMK’nın 107. maddesini yürürlükten kaldırdı. 31 Temmuz 2026’dan sonra yeni bir belirsiz alacak davası açılması mümkün değildir; bu tarihten önce açılmış davalar ise eski hükümlere göre yürümeye devam eder. Aynı kanun, kısmi davayı düzenleyen 109. maddeye şu dördüncü fıkrayı ekledi:
“Alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir. Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.” (HMK m. 109/4)
Bu düzenleme üç güvence sağlar: talep konusu bir defaya mahsus, genişletme yasağına takılmadan artırılabilir; artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır; ve aşağıda açıklayacağımız üzere artırılan kısma da dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi talep edilebilir.
Kısmi Dava ile Hangi İşçilik Alacakları İstenir?
Kıdem tazminatı: En az bir yıl kıdemi olan işçinin iş sözleşmesinin kıdem tazminatına hak kazandıracak şekilde sona ermesi hâlinde her yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret tutarında ödenir. İşçinin haklı feshinde de kıdem tazminatı doğar.
İhbar tazminatı: Bildirim sürelerine uyulmadan işveren tarafından yapılan haksız fesihte gündeme gelir. Dikkat: iş sözleşmesini haklı nedenle de olsa kendisi fesheden işçi ihbar tazminatı isteyemez; bu nedenle dilekçede fesih senaryosuna göre bu kalemin yer alıp almayacağı belirlenir.
Ücret alacağı: Ödenmeyen veya eksik ödenen aylar. Ücretin bir kısmının bankadan asgari ücret, kalanının elden ödendiği durumlarda gerçek ücretin tespiti için tanık, banka kayıtları ve emsal ücret araştırması delil olarak kullanılır.
Yıllık izin ücreti: Kullanılmayan izin günlerinin karşılığı, sözleşmenin feshiyle muaccel olur ve son çıplak brüt ücret üzerinden hesaplanır.
Fazla mesai ücreti: Haftalık 45 saati aşan çalışmalar için %50 zamlı ücret ödenir. Günlük 11 saati aşan çalışma “yasak çalışma”dır ve işçiye ayrıca haklı fesih imkânı verir (Yargıtay 22. HD, 2016/19041 E., 2019/17119 K.).
Hafta tatili ücreti: Hafta tatilinde çalıştırılan işçi, o gün için zamlı ücrete hak kazanır.
UBGT ücreti: Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan işçiye her gün için bir günlük ilave ücret ödenir.
AGİ hakkında not: Asgari geçim indirimi 1 Ocak 2022 itibarıyla kaldırılmıştır. Yalnızca bu tarihten önceki dönemlere ilişkin ödenmemiş AGİ talep edilebilirdi; beş yıllık zamanaşımı nedeniyle 2026 itibarıyla bu kalemin dava edilebilirliği fiilen sona ermiştir. Eski tarihli rehberlerde AGİ’nin alacak kalemi olarak sayılmaya devam etmesi yanıltıcıdır.
Faiz ve Zamanaşımı Tablosu
| Alacak kalemi | Faiz türü | Faiz başlangıcı | Zamanaşımı |
|---|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | Mevduata uygulanan en yüksek faiz | Fesih tarihi | 5 yıl |
| İhbar tazminatı | Yasal faiz | Temerrüt / dava tarihi | 5 yıl |
| Ücret | Mevduata uygulanan en yüksek faiz | Temerrüt / dava tarihi | 5 yıl |
| Fazla mesai | Mevduata uygulanan en yüksek faiz | Temerrüt / dava tarihi | 5 yıl |
| Hafta tatili | Mevduata uygulanan en yüksek faiz | Temerrüt / dava tarihi | 5 yıl |
| UBGT | Mevduata uygulanan en yüksek faiz | Temerrüt / dava tarihi | 5 yıl |
| Yıllık izin ücreti | Yasal faiz | Temerrüt / dava tarihi | 5 yıl |
Talep artırımıyla yükseltilen kısımlar bakımından faizin hangi tarihten işleyeceği uygulamada en çok tartışılan konudur. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, dava tarihinden önce temerrüt yoksa yargılamada kesinleşen alacağın tamamı için temerrüdün dava tarihinde gerçekleşeceğini ve faizin dava tarihinden itibaren yürütüleceğini kabul etmiştir (YHGK, 2016/1076 E., 2018/1396 K.). HMK m. 109/4’teki “zamanaşımı dava tarihinden kesilmiş sayılır” hükmüyle birlikte değerlendirildiğinde, artırılan kısımlara da dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi talep edilmelidir; dilekçede bu talebin açıkça yazılması gerekir.
Dava Açmadan Önce: Arabuluculuk Zorunluluğu
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3 uyarınca işçilik alacakları için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Arabuluculuk görüşmesinde anlaşma sağlanamazsa düzenlenen son tutanak dava dilekçesine eklenir; tutanak eklenmeden açılan dava usulden reddedilir. Dilekçenin başına arabuluculuk dosya numarasının yazılması uygulamada yerleşik hâle gelmiştir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Görevli mahkeme iş mahkemesidir; iş mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla davaya bakar. Yetkili mahkeme, davalı işverenin yerleşim yeri mahkemesi veya işin yapıldığı yer mahkemesidir (7036 sayılı Kanun m. 6). Örneğin Yalova’daki bir tersanede çalışan işçi, işveren şirketin merkezi İstanbul’da olsa bile davayı Yalova İş Mahkemesinde açabilir.
Kısmi Dava Dilekçesinin Bölümleri
Kısmi dava dilekçesi genellikle şu bölümlerden oluşur:
Başlık ve taraflar: “… Nöbetçi İş Mahkemesine” hitabı, arabuluculuk dosya numarası, davacının kimlik ve adres bilgileri, vekil bilgisi ve davalıların tümü. Alt işveren-asıl işveren ilişkisi varsa her iki şirket de davalı gösterilir.
Harca esas değer: Kısmi davada başlangıçta talep edilen sembolik toplam (örneğin 500 TL) yazılır; nispi harç bu tutar üzerinden yatırılır, talep artırımında harç tamamlanır.
Açıklamalar: Çalışma koşulları (işe giriş-çıkış tarihleri, görev, gerçek ücret, yemek-yol-barınma gibi sosyal haklar), feshin dayandığı sebepler ve her sebebin yanında emsal Yargıtay içtihadı, alacak kalemlerinin tek tek açıklanması, davalıların müşterek ve müteselsil sorumluluğu ve davanın kısmi dava olduğuna ilişkin usulî açıklama.
Deliller: SGK kayıtları, işyeri özlük dosyası, banka hesap hareketleri, tanık, bilirkişi incelemesi, emsal ücret araştırması ve arabuluculuk son tutanağı. Elden ödeme iddiasında banka kayıtlarının ve tanık anlatımlarının önemi büyüktür; tersane ve inşaat gibi sektörlerde ilgili sendikalardan emsal ücret sorulması talep edilir.
Sonuç ve istem: Her alacak kalemi için ayrı satırda sembolik tutar, faiz türü ve başlangıcı, müşterek-müteselsil tahsil talebi, yargılama giderleri ve vekâlet ücreti.
İş Davası Kısmi Dava Dilekçe Örneği (Kısaltılmış)
Aşağıdaki örnek, uygulamada kullanılan biçimiyle hazırlanmış, kişisel veri içermeyen bir dilekçe metnidir. Taslak niteliğindedir; her somut olayın koşullarına göre uyarlanması gerekir.
Dikkat — iki ayrı senaryo, iki ayrı dilekçe vardır: Aşağıdaki örnek, iş sözleşmesini haklı nedenle kendisi fesheden işçi içindir; bu senaryoda ihbar tazminatı talep edilemez, çünkü sözleşmeyi sona erdiren işçinin kendisidir. İş sözleşmesi işveren tarafından haksız feshedilen işçi ise kıdem tazminatının yanında ihbar tazminatı da talep eder; o senaryonun dilekçesi ayrıdır ve her iki tam metne aşağıdaki butonlardan ulaşabilirsiniz.
YALOVA NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİNE
ARABULUCULUK DOSYA NO: 2026/…
DAVACI: … (T.C. No: …) — …
VEKİLİ: Av. [AD SOYAD]— [ADRES]
DAVALILAR: 1- … Ltd. Şti. (alt işveren), 2- … A.Ş. (asıl işveren)
HARCA ESAS DEĞER: 500 TL
KONU: Müvekkilin hak kazandığı işçilik alacaklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talebimizdir.
AÇIKLAMALAR:
A – Çalışma koşulları: Müvekkil …/…/… – …/…/… tarihleri arasında davalı işverenler nezdinde … olarak çalışmıştır. Aylık net ücreti … TL olup asgari ücret kısmı bankadan, kalanı elden ödenmiştir…
B – Fesih sebepleri: Çalışma koşullarında rıza dışı esaslı değişiklik (İK m. 24/II-f), sigorta primlerinin gerçek ücretten yatırılmaması, günlük 11 saati aşan yasak çalışma, fazla mesai-UBGT-hafta tatili ücretlerinin ödenmemesi ve yıllık izin ücretinin izne çıkmadan önce peşin ödenmemesi… (Her sebep için Yargıtay içtihatları dilekçenin tam metninde yer almaktadır.)
C – Alacak kalemleri: Kıdem tazminatı, ücret, fazla mesai, hafta tatili ve UBGT alacakları…
D – Müteselsil sorumluluk: Davalılardan … alt işveren, … asıl işverendir; İş Kanunu m. 2/6 gereği tüm alacaklardan birlikte sorumludurlar…
E – Kısmi dava açıklaması: HMK m. 109/4 uyarınca talep konusunu bir defaya mahsus artırma hakkımız saklıdır; artırılan kısımlar bakımından zamanaşımı dava tarihinden kesilmiş sayılacağından bu kısımlara da dava tarihinden itibaren faiz işletilmelidir…
SONUÇ VE İSTEM: … talebimizi genişletme yasağına tabi olmaksızın artırmak ve ıslah hakkımız saklı kalmak kaydıyla; 1) Kıdem tazminatı olarak 100 TL’nin, 2) Ücret alacağı olarak 100 TL’nin, 3) Fazla mesai alacağı olarak 100 TL’nin, 4) UBGT alacağı olarak 100 TL’nin, 5) Hafta tatili alacağı olarak 100 TL’nin; tüm alacaklar bakımından fesih tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ederiz.
Davacı Vekili
Av. [AD SOYAD]
Dilekçelerin tamamını mı arıyorsunuz? Yargıtay içtihatları, delil listesi ve tensiple celbi istenen belgelerle birlikte her iki senaryonun eksiksiz metni ayrı sayfalarda yayımlanmıştır.
Haklı fesih dilekçesi (tam metin) → İhbar tazminatlı dilekçe (tam metin) →
Dilekçedeki Fesih Sebepleri ve Dayanak İçtihatlar
İş davalarında en sık dayanılan haklı fesih sebepleri şunlardır:
Ücretin eksik, geç veya elden ödenmesi: İK m. 24/II-e’deki “ücret” geniş anlamdadır; ikramiye, prim, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücretlerinin ödenmemesi de haklı fesih imkânı verir (Yargıtay 9. HD, 2020/4097 E., 2021/1677 K.).
Sigorta primlerinin gerçek ücretten yatırılmaması: Primlerin hiç ya da gerçek ücretten yatırılmaması İK m. 24/II-f’ye göre haklı fesih nedenidir (Yargıtay 9. HD, 2021/2902 E., 2021/7190 K.).
Çalışma koşullarında esaslı değişiklik: İşçinin yazılı rızası alınmadan dayatılan değişiklik — örneğin işverence sağlanan barınma imkânının tek taraflı kaldırılması — İK m. 24/II-f kapsamında fesih hakkı doğurur (Yargıtay 9. HD, 2021/6100 E., 2021/13143 K.).
Günlük 11 saati aşan çalışma: İşçi fazla mesaiye onay vermiş olsa bile bu onay 11 saati aşan çalışmayı kapsamaz; yasak çalışma tek başına haklı fesih sebebidir (Yargıtay 22. HD, 2016/19041 E., 2019/17119 K.).
Görev tanımı dışında iş yaptırılması (Yargıtay 9. HD, 2016/36048 E., 2020/18386 K.) ve mobbing de uygulamada sık karşılaşılan fesih sebepleridir.
Yıllık izin ücretinin peşin ödenmemesi: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, BAM kararları arasındaki uyuşmazlığı gidererek izin dönemine ilişkin ücretin izinden önce peşin veya avans olarak ödenmemesinin işçiye haklı fesih hakkı verdiğini kabul etmiştir (2025/2024 E., 2025/2487 K.). Bu güncel karar, izin ücreti fiilen sonraki maaşla ödenen çok sayıda işçi için yeni bir fesih dayanağıdır.
Asıl İşveren – Alt İşveren: İki Şirkete Birden Dava
Tersane, şantiye ve fabrika işlerinde işçi çoğunlukla alt işverenin (taşeronun) kadrosunda görünür. İş Kanunu m. 2/6 uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçisine karşı ondan doğan tüm işçilik alacaklarından alt işverenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur (Yargıtay 22. HD, 2018/11460 E., 2018/17862 K.). Dilekçede her iki şirketin de davalı gösterilmesi, tahsil imkânını önemli ölçüde artırır; yalnızca ödeme gücü zayıf taşeronun dava edilmesi uygulamadaki en büyük hatalardan biridir.
Talep Artırımı: Tek Kurşun Kuralı
Bilirkişi raporu dosyaya girdikten ve alacaklar kesinleştikten sonra talep artırım dilekçesi verilir ve eksik harç tamamlanır. HMK m. 109/4’teki hak bir defaya mahsustur: rapor gelmeden aceleyle yapılan artırım, sonradan çıkan farkın istenememesine yol açar. Artırım hakkı kullanıldıktan sonra kalan fark ancak ıslah yoluyla veya ek davayla istenebilir.
Harç, Masraf ve Adli Yardım
Kısmi davanın en pratik avantajı başlangıç maliyetidir: nispi harç, harca esas değer (örneğin 500 TL) üzerinden yatırılır. Dava açılışında ayrıca gider avansı ödenir; tanık, bilirkişi ve müzekkere masrafları bu avanstan karşılanır. Yargılama giderlerini karşılayamayacak durumda olan işçi, dilekçede adli yardım talep edebilir; dava kazanıldığında harç ve giderler davalıya yükletilir.
İhtiyati Haciz Talebi
İşverenin mal kaçırma ihtimali bulunan dosyalarda dilekçe “İhtiyati Haciz Taleplidir” başlığıyla açılabilir ve işverenin malvarlığı üzerine dava sonuçlanmadan tedbir konulması istenebilir. Özellikle paravan şirketlerle çalışan işverenlere karşı bu talep, dava kazanıldığında kararın kâğıt üzerinde kalmaması için kritik önemdedir.
Sık Sorulan Sorular
Dilekçede neden her alacak için 100 TL yazılıyor?
Alacakların kesin tutarı ancak bilirkişi hesabıyla belirlenebildiği için dava sembolik tutarlarla açılır; böylece başlangıçta düşük harç ödenir. Tutarlar netleşince talep artırımıyla gerçek rakamlara yükseltilir.
Belirsiz alacak davası tamamen kalktı mı?
Evet. 7589 sayılı Kanun ile HMK m. 107, 31 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlükten kaldırıldı. Bu tarihten önce açılan belirsiz alacak davaları eski hükümlere göre devam eder; yeni davalar kısmi dava olarak açılır.
Arabuluculuğa başvurmadan dava açabilir miyim?
Hayır. İşçilik alacaklarında arabuluculuk dava şartıdır; son tutanak olmadan açılan dava usulden reddedilir.
Haklı fesihte ihbar tazminatı alabilir miyim?
Hayır. İş sözleşmesini kendisi fesheden işçi — feshi haklı olsa bile — ihbar tazminatı isteyemez. İhbar tazminatı, bildirim süresi tanınmadan işveren tarafından yapılan fesihlerde gündeme gelir.
Maaşımın bir kısmı elden ödeniyordu, gerçek ücretimi nasıl ispatlarım?
Banka kayıtları, tanık anlatımları, işyeri yazışmaları ve meslek odası/sendikalardan yapılacak emsal ücret araştırmasıyla. “Borç veriyorum” açıklamasıyla yapılan havaleler dahi mahkemece elden ödeme karinesi olarak değerlendirilebilmektedir.
Dava ne kadar sürer?
Tanık dinlenmesi ve bilirkişi incelemesi nedeniyle ilk derece yargılaması ortalama bir-iki yıl sürmektedir. 7589 sayılı Kanun’un duruşmalar arası süreyi üç ayla sınırlandırması, sürelerin kısalmasına yardımcı olacaktır.
İşveren zamanaşımı itirazında bulunursa ne olur?
Kısmi davada zamanaşımı, artırılan kısım dâhil dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır (HMK m. 109/4). Fesihten itibaren beş yıl içinde açılan davada, son beş yılın alacakları güvence altındadır.
Tanığım yoksa davayı kaybeder miyim?
Hayır. Fazla mesai ve tatil çalışmaları çoğunlukla tanıkla ispatlanır; ancak işyeri giriş-çıkış kayıtları, puantaj, yazışmalar ve SGK kayıtları da delildir. Yazılı delil varsa tanık şart değildir.
Davayı işyerinin bulunduğu şehirde mi açmalıyım?
İşin yapıldığı yerde veya davalının yerleşim yerinde açabilirsiniz; seçim hakkı davacınındır.
Çalışırken bu dava açılabilir mi?
Ücret, fazla mesai, UBGT ve hafta tatili alacakları için evet. Kıdem ve ihbar tazminatı ise ancak sözleşmenin sona ermesiyle doğar.
İşçilik alacaklarınızla ilgili bir sorunuz mu var? Fesih öncesi atılacak adımlar, delillerin toplanması ve dava stratejisi somut olaya göre belirlenir.
İlgili Yazılarımız
Belirsiz alacak davası döneminde hazırladığımız iş davası belirsiz alacak dava dilekçesi örneği yazımız, 31 Temmuz 2026’dan önce açılmış davalar bakımından güncelliğini korumaktadır. İşveren feshine karşı başvurulacak yol için işe iade davası rehberimize, dilekçe örnekleri için işe iade dilekçe örnekleri sayfamıza bakabilirsiniz. Kıdem tazminatına kimlerin, hangi şartlarla hak kazandığını ve 2026 tavanıyla hesaplamayı kıdem tazminatı alma şartları rehberimizde 50 soru-cevapla anlattık.
Kaynaklar
4857 sayılı İş Kanunu · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu · 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu · 7589 sayılı Kanun (RG 31/7/2026)
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Yazıda geçen dilekçe, uygulamada kullanılan biçimiyle hazırlanmış, kişisel veri içermeyen bir örnektir.