Öne alım dilekçesi, mahkemenin ileri bir tarihe bıraktığı duruşmanın daha yakın bir güne alınmasını ya da istinaf, Yargıtay veya Danıştay’da sıra bekleyen dosyanın öncelikle incelenmesini isteyen dilekçedir. Kanunda bu adla düzenlenmiş bir başvuru yoktur; talep, hâkimin yargılamayı makul sürede yürütme ödevine (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 30), 31.07.2026’dan beri yürürlükte olan duruşmalar arası üç ay sınırına (HMK m. 147/3) ve kanunlardaki ivedilik hükümlerine dayanır.
Yukarıdaki araçla ilk derece mahkemesi, bölge adliye ve bölge idare mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay için dilekçeyi hazırlayıp UDF, Word veya PDF olarak indirebilirsiniz. Yazıda talebin dayanağı, duruşma aralığı sınırları, gerekçeler, karşı tarafın onayı ve tebliğ, kanun yolundaki durum ve ret hâlinde izlenecek yol anlatılmaktadır.

Öne alım dilekçesi nedir?
Öne alım dilekçesi, taraf ya da vekilin, ilk derece mahkemesinde duruşmanın daha erken bir güne alınmasını, kanun yolunda ise dosyanın sırası beklenmeden incelenmesini istediği yazılı başvurudur. Mahkeme ya da daire talebi takvim, dosyanın hazır olup olmadığı ve karşı tarafın hakları açısından değerlendirir; kabul etmek zorunda değildir.
Uygulamada aynı talep “duruşma gününün öne alınması talepli dilekçe” ya da “öne alma dilekçesi” adıyla da verilir. Mazeret dilekçesinin tersidir: mazeret dilekçesi duruşmanın ertelenmesini, öne alım dilekçesi ise erkene çekilmesini ister. Mazerette bir engel anlatılır; öne alımda beklemenin neden gereksiz ya da zararlı olduğu açıklanır.
Öne alım talebinin hukuki dayanağı ve duruşma aralığı sınırları
Talebin dayanağı birbirini tamamlayan hükümlerdir. Anayasa m. 141/4 davaların süratle sonuçlandırılmasını yargının görevi sayar, HMK m. 30 hâkime makul süre ödevi yükler, m. 32 yargılamanın sevk ve idaresini hâkime bırakır. Duruşma aralığı yazılı yargılamada üç ayı (m. 147/3), basit yargılamada ise bir aydan daha uzun olamaz (m. 320/3).
HMK m. 30’a göre “Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür.” Anayasa m. 141’in son fıkrası da şöyledir: “Davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması, yargının görevidir.” Anayasa m. 36 ise adil yargılanma hakkını güvenceye alır.
Asıl yenilik 7589 sayılı Kanun m. 21 ile HMK m. 147’ye eklenen üçüncü fıkradır: “Duruşmalar arasındaki süre üç aydan daha uzun olamaz. İşin niteliği gereği bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu hâllerde, hâkim gerekçesini belirterek daha uzun bir süre belirleyebilir.” Kanunun m. 26/1-c hükmü uyarınca fıkra yayım tarihi olan 31.07.2026’da yürürlüğe girmiştir ve HMK m. 448 gereği görülmekte olan davalarda da uygulanır.
| Yargılama usulü | Örnek davalar | Duruşma aralığı | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Yazılı yargılama | Tazminat, tapu iptali, çekişmeli boşanma, alacak | Üç ay | HMK m. 147/3 |
| Basit yargılama | İş davaları, nafaka, velayet, sulh hukuk işleri | Bir ay | HMK m. 320/3 |
| İstisna | Bilirkişi incelemesi, istinabe | Gerekçeyle daha uzun | HMK m. 147/3, m. 320/3 |
Kuralların açık bir yaptırımı yoktur. Duruşma günü belirleme bir ara karardır ve HMK m. 341/1 uyarınca tek başına istinafa götürülemez. Bu yüzden sınırın aşıldığı duruşmada vekilin itirazını tutanağa yazdırması (HMK m. 154/3-g) ve gerekçe istemesi, sonra da öne alım dilekçesi vermesi gerekir.
Hangi durumlarda öne alım talep edilir?
Öne alım talebi en çok dosyanın beklenenden önce hazır hâle geldiği durumlarda kabul görür: bilirkişi raporunun gelmesi, müzekkere cevaplarının dönmesi ya da tarafların anlaşması. Ağır hastalık, ileri yaş, yurt dışına çıkış, tutukluluk ve büyüyen ekonomik zarar da belgelendirilirse güçlü gerekçelerdir.
- Dosyanın hazır olması: Rapor tebliğ edilmiş, itiraz süresi dolmuş, beklenen ara karar kalmamışsa beklemek yalnızca takvim boşluğudur. İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2024/731, K. 2025/716, T. 09.10.2025 sayılı kararında bu gerekçeyle duruşmayı öne almıştır.
- Tarafların anlaşması: Sulh ya da anlaşmalı boşanmada iki tarafın birlikte verdiği dilekçe en güçlü başvurudur.
- Sağlık ve yaş: Sağlık kurulu raporu veya hastane belgesi eklenmelidir; belgesiz beyan çoğunlukla yeterli görülmez.
- Yurt dışına çıkış: Bilet, vize ya da iş sözleşmesi eklenir. Alternatif olarak HMK m. 149/1 uyarınca ses ve görüntü nakli yoluyla duruşmaya katılma da istenebilir.
- Ekonomik zarar: Kira, tahliye, ticari alacak ya da işçilik alacağında geçim veya ticari aciliyet belgelenmelidir.
- Kanuni sınırın aşılması: Verilen gün üç ay ya da bir ay sınırını gerekçesiz aşıyorsa bu başlı başına gerekçedir.

Karşı tarafın onayı ve yeni günün tebliği
Yargıtay, duruşmanın belirlenen günden önce yapılması için tarafların birlikte talebini ya da karşı tarafın muvafakatini aramış, yeni gün tebliğ edilmeden verilen kararları bozmuştur. Tek taraflı talepte de mahkeme günü öne alabilir; yeter ki yeni gün karşı tarafa usulüne uygun tebliğ edilsin ve hazırlık süresi bırakılsın.
Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, E. 2019/542, K. 2019/826, T. 26.02.2019 sayılı kararına göre “Belirlenen gün ve saatten önce duruşma yapılması ancak tarafların tamamının talebi ve mahkemece uygun görülmesi halinde mümkündür.” Yargıtay 18. Hukuk Dairesi, E. 2013/14190, K. 2013/12968, T. 07.10.2013 sayılı kararı da aynı yöndedir: “Hasımlı davalarda duruşma gününün öne alınabilmesi için tarafların birlikte müracaat etmeleri veya davalının duruşma gününün öne alınmasına muvafakat etmesi zorunludur.” Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2010/6469, K. 2011/5299, T. 20.09.2011 sayılı kararı da muvafakat yoksa duruşmanın ara kararla belirlenen günde yapılmasını istemiştir.
Bu dosyalarda bozmanın asıl nedeni karşı tarafın habersiz bırakılmasıdır. Yargıtay 18. Hukuk Dairesi, E. 2014/14308, K. 2015/1604, T. 09.02.2015 sayılı kararında, tebliğ edilmeyen erken bir günde davacı vekilinin yokluğunda verilen ret kararını bozmuştur. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2008/588, K. 2008/573, T. 24.09.2008 sayılı kararında da “Mahkeme, belirlediği ve taraflara bildirmiş olduğu duruşma gününden Önce veya sonra duruşma yapamaz.” denilmiştir. Tebliği isteyen vekile UYAP’tan öğrenme yetmez; altı gün sonrasına gün verip hüküm kurmak savunma hakkını kısıtlar (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2016/32147, K. 2020/16663, T. 24.11.2020).
Pratik sonuç: Mümkünse karşı tarafın muvafakati alınmalı ve dilekçe birlikte imzalanmalıdır. Değilse dilekçede beyan sürelerinin dolduğu, karşı tarafın hiçbir hakkının kısıtlanmadığı yazılmalı ve yeni günün taraflara tebliği açıkça istenmelidir. Rapora itiraz, cevap ve sözlü yargılama için iki haftalık erteleme hakkı (HMK m. 186/1) gibi süreler öne alım nedeniyle kısalmaz.
Öne alım dilekçesi nasıl yazılır ve nereye verilir?
Öne alım dilekçesi kısa ve belgeli olmalıdır. Başlıkta mahkeme adı ve esas numarası, ardından taraflar, konu satırında mevcut duruşma günü yer alır. Açıklamada beklemenin neden gereksiz olduğu somut tarihlerle anlatılır, dayanak gösterilir ve en yakın güne gün verilmesi ile yeni günün tebliği istenir.
Dilekçede bulunması gerekenler şunlardır: mahkeme adı ve esas numarası; taraflar ve vekil; mevcut duruşma günü; somut gerekçe; HMK m. 30 ile m. 147/3 veya m. 320/3 dayanağı; belgeler; yeni günün tebliği talebi; tarih ve imza. Bir sayfa çoğu zaman yeterlidir. “Bilirkişi raporu 03.11.2026’da tebliğ edilmiş, itiraz süresi dolmuş, başka ara karar bulunmamaktadır” gibi bir cümle, sayfalarca genel açıklamadan daha etkilidir. Mahkemeyi suçlayan bir üsluptan kaçınılmalıdır.
Yazım: Başlıkta mahkeme adı büyük harfle ve yönelme ekiyle yazılır: tek hâkimli mahkemede “YALOVA 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE”, toplu mahkemede “BAŞKANLIĞINA”. Yargıç anlamındaki kelime şapkalı “hâkim” biçimindedir; HMK m. 30 ve m. 32 de bu yazımı kullanır. Tarihler 30.07.2026 biçiminde, maddeler “HMK m. 147/3” biçiminde yazılır.
Verilmesi: Dilekçe dosyanın görüldüğü mahkemeye verilir. Avukatlar UYAP Avukat Portalı üzerinden elektronik imzayla, vatandaşlar e-Devlet’teki UYAP Vatandaş Portalı üzerinden ya da adliyede ön büroya başvurabilir. Kanunda süre yoktur; en uygun zaman gerekçenin ortaya çıktığı andır. Duruşmaya birkaç gün kala verilen talep, tebligat süresi nedeniyle çoğu zaman sonuç vermez. Yeni dava açılmadığı için nispi harç doğmaz, ancak tebligat gideri gerekebilir. Sabit bölümler için dilekçe hazırlama aracı kullanılabilir.
Dava türlerine göre öne alım talebi
Öne alım talebinin dayanağı dava türüne göre değişir. Anlaşmalı boşanmada TMK m. 166/3, iş davalarında HMK m. 320/3 ile 7036 sayılı Kanun m. 7, ceza davasında CMK m. 190 ve Anayasa m. 19 öne çıkar. İstinaf, Yargıtay ve Danıştay aşaması aşağıda ayrı başlıkta ele alınmıştır.
Anlaşmalı boşanma
Çekişmeli dava sürerken eşler anlaşırsa ya da anlaşmalı boşanma davasına ileri bir gün verilirse, eşler protokolü ekleyerek birlikte erken gün isteyebilir. TMK m. 166/3 uyarınca evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı ve hâkim eşleri bizzat dinlemelidir; bu yüzden iki eş de duruşmada bulunmalıdır. Şartlar tek celsede boşanma mümkün mü, protokolün içeriği anlaşmalı boşanmada nafaka ve protokol yazısında ele alınmıştır.
İş davaları
İş mahkemelerinde basit yargılama uygulanır (7036 sayılı Kanun m. 7/1); duruşmalar arası süre bir ayı aşamaz ve tahkikat kural olarak iki duruşmada tamamlanır (HMK m. 320/3). Kanun yoluna giden kararlar ivedilikle sonuçlandırılır (m. 7/5). Rapor gelip itiraz süresi dolduğunda öne alım istemek, işçi için bekleme süresini somut biçimde kısaltır. Alacağın hesabı kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama yazısında gösterilmiştir.
Dosyanın hangi aşamada olduğu, sürelerin dolup dolmadığı ve verilen günün kanuni sınırı aşıp aşmadığı her dosyada ayrıca incelenir. Kendi dosyanızın takviminin değerlendirilmesini isterseniz iletişime geçebilirsiniz.
Ceza davası
CMK’da HMK m. 147/3 benzeri bir süre sınırı yoktur. CMK m. 190/1 duruşmanın ara verilmeksizin sürdürülmesini, zorunlu hâllerde makul sürede sonuçlandırmayı sağlayacak biçimde ara verilmesini öngörür. Tutuklu sanık için Anayasa m. 19 ayrıca dayanaktır: “Tutuklanan kişilerin, makul süre içinde yargılanmayı ve soruşturma veya kovuşturma sırasında serbest bırakılmayı isteme hakları vardır.” Öne alınan güne CMK m. 176/4 uyarınca en az bir haftalık tebligat süresi bırakılmalıdır.
İstinaf, Yargıtay ve Danıştay’da öne alım dilekçesi
Öne alım dilekçesi kanun yolunda da kullanılır. Bölge adliye ve bölge idare mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay’da inceleme çoğunlukla dosya üzerinden ve geliş sırasına göre yapıldığından, burada istenen şey duruşma günü değil, dosyanın sırası beklenmeden incelenmesidir. Talep bir hak doğurmaz; dairenin takdirine bağlıdır ve belgeyle desteklenmelidir.
Dilekçe dairenin başkanlığına hitaben yazılır: “YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ BAŞKANLIĞINA”, “İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 25. HUKUK DAİRESİ BAŞKANLIĞINA” ya da “DANIŞTAY 10. DAİRE BAŞKANLIĞINA” gibi. Dairenin esas numarası, istinaf veya temyiz edilen kararın mahkemesi ve künyesi ile kanun yoluna başvuru tarihi mutlaka yazılmalıdır; dosyanın ne kadar süredir beklediği bu tarihten görülür.
Bölge adliye mahkemesi ve Yargıtay
İstinafta HMK m. 360/1 uyarınca ilk derece usulü uygulanır; bölge adliye mahkemesi duruşma açarsa duruşma aralığına ilişkin kurallar da gündeme gelebilir. Yargıtay’da temyiz incelemesi kural olarak dosya üzerinde yapılır (HMK m. 369/2) ve kanunda ivedi olduğu bildirilen dava ve işlerin temyiz incelemesi öncelikle yapılır (HMK m. 369/7). İş davalarında 7036 sayılı Kanun m. 7/5 uyarınca kanun yoluna başvurulan kararlar bölge adliye mahkemesi ve Yargıtayca ivedilikle karara bağlanır. Ceza dairelerinde tutuklu sanık için Anayasa m. 19 dayanağıyla öncelik istenebilir.
Bölge idare mahkemesi ve Danıştay
İdari yargıda 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda duruşma aralığına ilişkin bir sınır yoktur; İYUK m. 31 de bu konuda HMK’ya yollama yapmaz. Bu nedenle HMK m. 147/3’teki üç ay kuralı idari yargıda doğrudan uygulanmaz. Temyiz ve istinafta duruşma yapılması tarafların istemine ve Danıştay veya bölge idare mahkemesinin kararına bağlıdır (İYUK m. 17/2).
İYUK m. 20/A’daki ivedi yargılama usulüne tabi davalarda ise kanun açık süre koyar: ihale işlemleri, acele kamulaştırma, Özelleştirme Yüksek Kurulu kararları, çevresel etki değerlendirmesi kararları gibi uyuşmazlıklarda temyiz istemi en geç iki ay içinde karara bağlanır (m. 20/A-2-j). Bu davalarda istinaf yolu yoktur (İYUK m. 45/8). Bu süre aşılmışsa öne alım dilekçesinde doğrudan bu hükme dayanılmalıdır. Diğer idari davalarda sağlık durumu, ileri yaş ya da işlemin talep edenin geçimini veya ticari faaliyetini doğrudan etkilemesi gibi gerekçeler belgelendirilir.
İstinaf ve temyizde inceleme sürelerine dair resmî ve güncel bir ortalama yayımlanmadığı için burada süre verilmemiştir. Dosyanın hangi dairede ve hangi aşamada olduğu UYAP üzerinden izlenebilir.
Öne alım talebi reddedilirse ne olur?
Öne alım talebinin reddi bir ara karardır ve HMK m. 341/1 uyarınca tek başına istinafa götürülemez. Yeni bir gerekçe ya da belge çıkarsa talep yenilenebilir, itiraz duruşmada tutanağa geçirtilebilir. Yargılama makul süreyi aşarsa Anayasa m. 36 kapsamında Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu gündeme gelebilir.
Anayasa Mahkemesi uzun duruşma aralıklarını makul süre ihlalinin başlıca nedenlerinden sayar. B. No: 2014/5226, T. 22.06.2015 sayılı kararında “yargılama süresinin uzamasında ortalama dört ay aralıklarla duruşma yapılmasının etkili olduğu anlaşılmaktadır” denilmiş; B. No: 2014/2195, T. 22.06.2015 sayılı kararda da gecikmenin nedenleri arasında “celse aralarının uzun tutulması” sayılmıştır. Öne alım dilekçesi vermiş ve sınır aşımını tutanağa geçirtmiş taraf, gecikmeye kendisinin yol açmadığını gösterebilir.
Takvim kararları tek başına hâkimin reddi sebebi değildir; İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi kararında öne alıma tepki olarak yapılan ret talebi HMK m. 41 uyarınca geri çevrilmiştir. Hâkimin reddine ilişkin kurallar ıslah için süre talebinin reddi ve hâkimin reddi yazısında anlatılmıştır.
Öne alım dilekçesi örneği
Aşağıda iki öne alım dilekçesi örneği yer almaktadır: ilk derece mahkemesi için genel örnek ve anlaşmalı boşanma için ortak dilekçe. İstinaf, Yargıtay ve Danıştay dilekçeleri ile diğer gerekçeler için yazının başındaki aracı kullanabilirsiniz. Köşeli parantez içindeki bölümler dosyaya göre doldurulmalı ve belgeler ekte sunulmalıdır.
Örnek 1: Genel öne alım dilekçesi
[YALOVA] [2.] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE
DOSYA NO: [2026/…] Esas
DAVACI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: […]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad], [adres]
DAVALI: [Ad Soyad / Unvan]
KONU: [gg.aa.yyyy] tarihine bırakılan duruşma gününün öne alınması talebimizden ibarettir.
AÇIKLAMALAR:
1. Mahkemenizin [gg.aa.yyyy] tarihli duruşmasında bilirkişi incelemesine karar verilmiş ve duruşma [gg.aa.yyyy] tarihine bırakılmıştır.
2. Bilirkişi raporu [gg.aa.yyyy] tarihinde taraflara tebliğ edilmiş, itiraz süresi [gg.aa.yyyy] tarihinde dolmuştur. Dosyada beklenen başka bir ara karar bulunmamaktadır. [Ya da: İki duruşma arasındaki süre […] gün olup HMK m. 147/3’teki üç aylık süreyi aşmakta, ara kararda zorunlu hâl gerekçesi bulunmamaktadır.]
3. Dosyanın belirlenen tarihe kadar beklemesi HMK m. 30’daki usul ekonomisi ilkesine ve Anayasa m. 141/4 hükmüne uygun düşmeyecektir. Talebimiz karşı tarafın herhangi bir usul hakkını kısıtlamamaktadır.
HUKUKİ NEDENLER: HMK m. 30, m. 32, m. 147/3 [basit yargılamada m. 320/3], Anayasa m. 36 ve m. 141/4.
SONUÇ VE İSTEM: Duruşma gününün öne alınarak Mahkemenizin takvim durumuna göre en yakın tarihe gün verilmesine ve yeni duruşma gününün taraflara usulüne uygun tebliğine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [gg.aa.yyyy]
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
[e-imza]
Örnek 2: Anlaşmalı boşanma için ortak dilekçe
[YALOVA] [1.] AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE
DOSYA NO: [2026/…] Esas
DAVACI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: […]
DAVALI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: […]
KONU: Tarafların anlaşması nedeniyle [gg.aa.yyyy] tarihli duruşma gününün öne alınması talebimizden ibarettir.
AÇIKLAMALAR:
1. Taraflar boşanma, boşanmanın mali sonuçları ve [varsa: müşterek çocuğun velayeti] konusunda anlaşmış, [gg.aa.yyyy] tarihli protokolü birlikte imzalamıştır. Protokol ektedir.
2. Evlilik bir yıldan uzun süredir devam etmektedir. Taraflar TMK m. 166/3 uyarınca bizzat dinlenmek üzere duruşmada hazır bulunacak, tanık ve diğer delil taleplerinden vazgeçmektedir. [Varsa: Davalı eş [gg.aa.yyyy] tarihinde yurt dışına dönecek olup bilet örneği ektedir.]
HUKUKİ NEDENLER: TMK m. 166/3, HMK m. 30.
SONUÇ VE İSTEM: Duruşma gününün öne alınarak en yakın tarihe gün verilmesine ve yeni günün taraflara tebliğine karar verilmesini birlikte saygıyla arz ve talep ederiz. [gg.aa.yyyy]
Davacı [Ad Soyad] [imza] Davalı [Ad Soyad] [imza]
Hangi gerekçenin öne çıkarılacağı, hangi belgenin ekleneceği ve karşı taraftan muvafakat alınıp alınmayacağı dosyaya göre değişir. Dilekçenizin dosyanızın aşamasına göre değerlendirilmesini isterseniz iletişime geçebilirsiniz.
Tartışmalı noktalar ve sık yapılan hatalar
HMK m. 147/3’ün yaptırımı, ön inceleme günü için süre bulunmaması, muvafakat şartının bugünkü yeri ve adli tatilin üç aylık süreye etkisi henüz içtihatla netleşmemiştir. Uygulamada ise talepler çoğunlukla gerekçesiz ve belgesiz olduğu ya da yeni günün tebliği istenmediği için sonuç vermemektedir.
- Yaptırım belirsiz: Üç ay kuralına aykırılığın bozma sebebi olup olmayacağı konusunda yerleşik içtihat yoktur.
- Ön inceleme: HMK m. 139’da ön inceleme gününe süre sınırı yoktur; ön inceleme ise HMK m. 140/4 uyarınca tek duruşmada tamamlanır.
- Muvafakat: Muvafakat arayan kararların bir kısmı mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu dönemine aittir (Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, E. 2007/3796, K. 2008/1151, T. 29.01.2008). Güncel ölçüt tebliğ ve hazırlık süresi gibi görünmektedir.
- Adli tatil: Adli tatil 20 Temmuz-31 Ağustos arasıdır (HMK m. 102); üç aylık sürenin hesabında tatil için ayrı bir istisna yazılı değildir.
- Sık hatalar: Gerekçesiz talep, belge eklememek, karşı tarafın süreleri dolmadan başvurmak, yeni günün tebliğini istememek ve kanuni sınırı anmamak.
50 soruda öne alım dilekçesi
Öne alım dilekçesi hakkında uygulamada en sık sorulan sorular ve kısa cevapları aşağıda yer almaktadır. Sorular kavram, dayanak ve süreler, gerekçe, karşı taraf ve tebliğ, dilekçenin yazılması ve verilmesi, dava türleri, istinaf ve temyiz ile ret sonrası yol başlıkları altında sıralanmış; cevaplarda ilgili kanun maddesi belirtilmiştir.
1. Öne alım dilekçesi nedir?
Belirlenmiş duruşma gününden önce duruşma yapılmasını isteyen dilekçedir; dayanağı HMK m. 30, m. 147/3 ve m. 320/3’tür.
2. Öne alım dilekçesi ile mazeret dilekçesi arasındaki fark nedir?
Mazeret dilekçesi duruşmanın ertelenmesini, öne alım dilekçesi ise erkene çekilmesini ister.
3. Danıştay’daki dosya için öne alım istenebilir mi?
Evet; ivedi yargılama usulüne tabi davalarda temyiz istemi İYUK m. 20/A uyarınca en geç iki ay içinde karara bağlanır.
4. Öne alım dilekçesi kanunda var mı?
Bu adla ayrı bir madde yoktur; ancak HMK m. 147/3 ve m. 320/3 duruşma aralığına sınır koyar.
5. Mahkeme öne alım talebini kabul etmek zorunda mı?
Hayır, duruşma günü HMK m. 32 uyarınca hâkimin yargılamayı sevk ve idare yetkisi içindedir.
6. Duruşmalar arasındaki süre en fazla ne kadar olabilir?
Yazılı yargılamada üç ay (HMK m. 147/3), basit yargılamada bir aydır (HMK m. 320/3).
7. Üç ay kuralı ne zaman yürürlüğe girdi?
7589 sayılı Kanun m. 21 ile eklenen fıkra 31.07.2026’da yürürlüğe girmiştir.
8. Üç ay kuralı açılmış davalara da uygulanır mı?
Evet, HMK m. 448 uyarınca tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhâl uygulanır.
9. Üç ay kuralının istisnası var mı?
Bilirkişi incelemesinin uzaması ve istinabe gibi zorunlu hâllerde hâkim gerekçe göstererek daha uzun süre verebilir.
10. Hâkim üç aydan sonraya gün verirse ne yapılmalı?
İtiraz tutanağa geçirtilmeli (HMK m. 154/3-g) ve HMK m. 147/3’e dayanan öne alım dilekçesi verilmelidir.
11. Üç ay kuralına uyulmazsa karar bozulur mu?
Kanunda açık yaptırım yoktur ve bu konuda yerleşik içtihat henüz oluşmamıştır.
12. İş davalarında duruşma aralığı ne kadardır?
Basit yargılama uygulandığından (7036 sayılı Kanun m. 7/1) bir ayı aşamaz.
13. Nafaka ve velayet davalarında duruşma aralığı ne kadardır?
Bu davalar HMK m. 316/1-ç uyarınca basit yargılamaya tabidir; sınır bir aydır.
14. Hangi gerekçelerle öne alım istenebilir?
Dosyanın hazır olması, anlaşma, ağır hastalık, yurt dışına çıkış, tutukluluk, ekonomik zarar ve kanuni sınırın aşılması.
15. Bilirkişi raporu geldiyse öne alım istenebilir mi?
Evet, rapor tebliğ edilip itiraz süresi dolmuşsa HMK m. 30’a dayanılarak istenebilir.
16. Sağlık sorunu öne alım gerekçesi olur mu?
Olur; ancak sağlık raporu ya da hastane belgesiyle desteklenmelidir.
17. Yurt dışına çıkacak olmak öne alım gerekçesi midir?
Evet; bilet veya vize eklenmeli, gerekirse HMK m. 149/1 uyarınca ses ve görüntü nakliyle katılım da istenebilir.
18. Karşı tarafın onayı olmadan duruşma öne alınabilir mi?
Yargıtay birlikte talep ya da muvafakat aramıştır; tek taraflı talepte yeni günün tebliği şarttır.
19. Öne alınan duruşma günü karşı tarafa bildirilmeli mi?
Evet, tebliğ edilmeyen erken günde verilen karar HMK m. 27’deki hukuki dinlenilme hakkını ihlal eder ve bozulur.
20. Yeni duruşma gününü UYAP’tan öğrenmek yeterli mi?
Tebliğ istenmişse yeterli değildir (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2016/32147, K. 2020/16663).
21. Mahkeme kendiliğinden duruşma gününü öne alabilir mi?
Takvimini düzenleyebilir, ancak yeni günü taraflara usulüne uygun bildirmelidir.
22. Öne alım dilekçesinde neler bulunmalı?
Mahkeme ve esas numarası, taraflar, mevcut gün, gerekçe, HMK m. 30 ve m. 147/3 dayanağı, belgeler, tebliğ talebi ve imza.
23. Öne alım dilekçesi kaç sayfa olmalı?
Bir sayfa çoğu zaman yeterlidir; asıl iş ekteki belgelerle yapılır.
24. Öne alım dilekçesi nereye verilir?
Dosyanın görüldüğü mahkemeye; dosya kanun yolundaysa ilgili daireye hitaben verilir.
25. Öne alım dilekçesi UYAP’tan verilebilir mi?
Evet, avukatlar Avukat Portalı, vatandaşlar e-Devlet’teki Vatandaş Portalı üzerinden gönderebilir.
26. Kanun yolunda öne alım dilekçesi kime hitaben yazılır?
Dosyanın bulunduğu dairenin başkanlığına yazılır; örneğin Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Başkanlığına.
27. Öne alım dilekçesi için harç ödenir mi?
Nispi harç doğmaz; yeni günün tebliği için tebligat gideri gerekebilir.
28. Öne alım dilekçesi ne zaman verilmeli?
Kanunda süre yoktur; en uygun zaman gerekçenin ortaya çıktığı andır.
29. Öne alım talebi ne kadar sürede sonuçlanır?
Kanunda süre öngörülmemiştir; süre mahkemenin iş yüküne göre değişir.
30. Anlaşmalı boşanmada öne alım dilekçesi nasıl yazılır?
Eşler birlikte imzalar, protokolü ekler ve TMK m. 166/3 uyarınca hazır bulunacaklarını belirtir.
31. Çekişmeli boşanma anlaşmalıya dönerse duruşma öne alınabilir mi?
Evet, taraflar protokolü sunup delil taleplerinden vazgeçerse birlikte öne alım isteyebilir.
32. Anlaşmalı boşanmada eşlerden birinin gelmemesi mümkün mü?
Hayır, TMK m. 166/3 uyarınca hâkim tarafları bizzat dinlemelidir.
33. İş davasında öne alım istenebilir mi?
Evet, HMK m. 320/3 ve 7036 sayılı Kanun m. 7/5 bu talebi güçlendirir.
34. Ceza davasında duruşma öne alınabilir mi?
Mahkeme takdiren öne alabilir; CMK m. 190/1 makul sürede sonuçlandırmayı esas alır.
35. Tutuklu sanık için öne alım dilekçesi verilir mi?
Evet; Anayasa m. 19 dayanağıyla verilir ve tutukluluğun incelenmesi de istenebilir (CMK m. 108/3).
36. Ceza davasında öne alınan güne tebligat süresi var mı?
Evet, CMK m. 176/4 uyarınca en az bir hafta bulunmalıdır.
37. İstinafta dosyanın öne alınması istenebilir mi?
İstenebilir; bölge adliye veya bölge idare mahkemesine dosyanın öncelikle incelenmesi talebiyle yazılır ve belgelenir.
38. Yargıtay’da öncelikli inceleme talep edilebilir mi?
Edilebilir; HMK m. 369/7 uyarınca kanunda ivedi sayılan işler öncelikle incelenir.
39. İş davası istinaf ve temyizde öncelikli midir?
Evet, 7036 sayılı Kanun m. 7/5 uyarınca ivedilikle karara bağlanır.
40. Öne alım talebi reddedilirse itiraz edilebilir mi?
Ret ara karardır ve HMK m. 341/1 uyarınca tek başına istinaf edilemez.
41. Öne alım talebi tekrar verilebilir mi?
Evet, yeni bir olgu ya da belge çıktığında yenilenebilir.
42. Öne alım talebinin reddi hâkimin reddi sebebi midir?
Tek başına değildir; bu gerekçeyle yapılan ret talepleri HMK m. 41 uyarınca geri çevrilebilir.
43. Uzun duruşma aralıkları makul süre ihlali sayılır mı?
Sayılabilir; Anayasa Mahkemesi dört aylık aralıkları gecikmede etkili bulmuştur (B. No: 2014/5226).
44. Makul süre ihlalinde ne yapılabilir?
Anayasa m. 36 kapsamında Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru gündeme gelebilir.
45. Öne alım karşı tarafın sürelerini kısaltır mı?
Hayır, ön inceleme davetiyesindeki iki haftalık kesin süre (HMK m. 139/1-ç) gibi süreler korunur.
46. Öne alınan duruşmada sözlü yargılama ertelenebilir mi?
Evet, HMK m. 186/1 uyarınca bir tarafın talebiyle en az iki hafta ertelenir.
47. Karşı taraf öne alınan duruşmaya gelmezse ne olur?
Usulüne uygun davet edilmişse HMK m. 150 uygulanır; davet yoksa bu sonuçlar doğmaz.
48. Öne alınan gün adli tatile denk gelirse ne olur?
Adli tatile tabi davada duruşma, talep ve mahkemenin uygun görmesiyle mümkündür (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, E. 2019/542).
49. Ön inceleme duruşması öne alınabilir mi?
Alınabilir; HMK m. 139’da ön inceleme gününe süre sınırı konmamıştır.
50. Öne alım dilekçesinde en sık yapılan hata nedir?
Gerekçesiz ve belgesiz talep ile yeni günün tebliğinin istenmemesidir.
Sonuç
Öne alım dilekçesi ilk derecede duruşma gününü, kanun yolunda ise dosyanın incelenme sırasını öne almak için kullanılır. HMK m. 147/3 ve m. 320/3 ilk derecede, 7036 m. 7/5, HMK m. 369/7 ve İYUK m. 20/A kanun yolunda dayanak sunar. Kabul takdire bağlıdır; somut gerekçe ve belge şansı belirgin biçimde artırır.
Yargıtay kararlarının ortak mesajı, öne almanın değil, karşı tarafın habersiz bırakılmasının sorun olduğudur. Duruşma takvimi her dosyada aşamaya ve sürelere göre ayrıca değerlendirilir. Dosyanızda öne alım talebinin uygun olup olmadığının incelenmesini isterseniz iletişime geçebilirsiniz.
Kaynakça
Mevzuat
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 19, m. 36, m. 141.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 27, m. 30, m. 32, m. 41, m. 102, m. 139, m. 140, m. 147, m. 149, m. 150, m. 154, m. 186, m. 316, m. 320, m. 341, m. 360, m. 369, m. 448.
7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m. 21 ve m. 26, Resmî Gazete 31.07.2026, Sayı 33326.
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 7.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 17, m. 20/A, m. 31, m. 45.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 166.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 108, m. 176, m. 190.
Yargı kararları
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2008/588, K. 2008/573, T. 24.09.2008.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2010/6469, K. 2011/5299, T. 20.09.2011.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2016/32147, K. 2020/16663, T. 24.11.2020.
Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, E. 2019/542, K. 2019/826, T. 26.02.2019.
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi, E. 2013/14190, K. 2013/12968, T. 07.10.2013.
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi, E. 2014/14308, K. 2015/1604, T. 09.02.2015.
Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, E. 2007/3796, K. 2008/1151, T. 29.01.2008.
İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2024/731, K. 2025/716, T. 09.10.2025.
Anayasa Mahkemesi, B. No: 2014/2195, T. 22.06.2015.
Anayasa Mahkemesi, B. No: 2014/5226, T. 22.06.2015.
Doktrin ve akademik kaynaklar
Pekcanıtez, Hakan / Atalay, Oğuz / Özekes, Muhammet: Medenî Usul Hukuku, On İki Levha Yayınları, İstanbul.
Kuru, Baki: Medenî Usul Hukuku, Yetkin Yayınları, Ankara.
Arslan, Ramazan / Yılmaz, Ejder / Taşpınar Ayvaz, Sema / Hanağası, Emel: Medeni Usul Hukuku, Yetkin Yayınları, Ankara.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her dosyanın kendine özgü koşulları vardır; karar vermeden önce bir avukata danışılması gerekir.
