Skip to main content

Karşı taraf vekâlet ücreti 2026-2027: hesaplama ve Yargıtay

Karşı taraf vekâlet ücreti 2026-2027 hesaplama programı ve Yargıtay kararları
Hesaplama programı yükleniyor… Görünmezse sayfayı kaydırın veya ekrana dokunun.

Karşı taraf vekâlet ücreti, davayı kaybeden tarafın, karşı tarafı temsil eden avukata ödemesine hükmedilen ücrettir. Tutarı 2026-2027 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenir: konusu para olan davada dava değerine göre nispi, para ile ölçülemeyen davada mahkemeye göre maktu ücret uygulanır. Ücret avukata aittir ve yargılama giderlerinin bir kalemidir.

Yukarıdaki programla hüküm tarihine göre doğru tarifeyi seçip davanın kabulü, reddi, kısmen kabulü, feragat, sulh, husumetten ret, icra takibi ve istinaf veya temyiz duruşması için iki taraf lehine hükmedilecek ücreti dökümüyle hesaplayabilirsiniz. Aşağıda her durumun kuralı, Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararları ve örnek hesaplar yer alıyor.

Karşı taraf vekâlet ücreti hesaplama adımları: tarifeyi hüküm tarihine göre seçme, maktu veya nispi ücret, maktu alt sınır, kabul veya ret miktarı üst sınırı, aşama indirimi ve ret sebebi sayısı
Karşı taraf vekâlet ücreti hesaplanırken izlenen sıra

Karşı taraf vekâlet ücreti nedir?

Karşı taraf vekâlet ücreti, mahkemenin hükümle birlikte, kaybeden taraftan alınıp kazanan tarafın avukatına verilmesine karar verdiği ücrettir. Müvekkilin avukatıyla yaptığı sözleşmedeki ücretten ayrıdır ve ona eklenir. Tutarı tarifeyle belirlenir, avukata aittir ve müvekkilin borcu nedeniyle takas edilemez, haczedilemez. Davasını avukatsız takip eden taraf bu ücreti alamaz.

Dayanağı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’dur. HMK m. 323/1-ğ, yargılama giderleri arasında “Vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti” kalemini sayar. HMK m. 326/1’e göre yargılama giderleri aleyhine hüküm verilen taraftan alınır. HMK m. 330 ise “Vekil ile takip edilen davalarda mahkemece, kanuna göre takdir olunacak vekâlet ücreti, taraf lehine hükmedilir.” der.

Ücretin kime ait olduğu 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 164 son fıkrasında açıktır: “Dava sonunda, kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekâlet ücreti avukata aittir. Bu ücret, iş sahibinin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemez, haczedilemez.” Hüküm müvekkil lehine kurulsa da alacak avukatındır; ilamı icraya koyan da çoğu zaman avukattır.

Akdi avukatlık ücretinden farkı

Akdi ücret, müvekkilin kendi avukatına sözleşmeyle ödediği ücrettir; Avukatlık Kanunu m. 164/2’ye göre dava değerinin yüzde yirmi beşini aşmamak üzere yüzdeyle de kararlaştırılabilir ve m. 164/4 uyarınca “Avukatlık asgarî ücret tarifesi altında vekâlet ücreti kararlaştırılamaz.” Karşı taraf vekâlet ücreti ise sözleşmeye değil, hükme dayanır ve kaybeden taraf öder. Sözleşmede aksi yazmıyorsa iki ücret birbirinden mahsup edilmez. Tarifenin bütün kalemlerini ve akdi ücrete etkisini avukatlık asgari ücret tarifesi 2026-2027 yazısında tablolar hâlinde anlattım.

Karşı taraf vekâlet ücreti 2026-2027 tutarları

Karşı taraf vekâlet ücreti 2026-2027 döneminde 03.11.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan tarifeye göre hesaplanır. Asliye hukuk, iş, aile ve ticaret davalarında maktu ücret 62.000 TL, sulh hukukta 40.000 TL, tüketici mahkemesinde 30.000 TL’dir. Nispi ücrette ilk 800.000 TL’ye yüzde 16 uygulanır.

Yargı yeri veya iş 2025-2026 2026-2027
Asliye mahkemeleri (asliye hukuk, iş, aile, asliye ticaret, asliye ceza) 45.000 TL 62.000 TL
Sulh hukuk mahkemeleri 30.000 TL 40.000 TL
Tüketici mahkemeleri 22.500 TL 30.000 TL
Fikri ve sınai haklar mahkemeleri 55.000 TL 70.000 TL
İcra dairelerinde takipler 9.000 TL 12.500 TL
İcra mahkemelerinde dava ve duruşmalı işler 18.000 TL 23.000 TL
Tahliyeye ilişkin icra takipleri 20.000 TL 26.000 TL
İdare ve vergi mahkemeleri (duruşmasız / duruşmalı) 30.000 / 40.000 TL 40.000 / 52.000 TL
Ağır ceza mahkemeleri 65.000 TL 86.000 TL
İstinafta bir duruşma / birden fazla duruşma veya keşif 22.000 / 42.000 TL 28.000 / 55.000 TL
Yargıtay, Danıştay ve Sayıştay temyiz duruşması 40.000 TL 50.000 TL
Nispi dilim 2025-2026 2026-2027 Oran
İlk 600.000 TL 800.000 TL %16
Sonra gelen 600.000 TL 800.000 TL %15
Sonra gelen 1.200.000 TL 1.600.000 TL %14
Sonra gelen 1.200.000 TL 1.600.000 TL %13
Sonra gelen 1.800.000 TL 2.400.000 TL %11
Sonra gelen 2.400.000 TL 3.200.000 TL %8
Sonra gelen 3.000.000 TL 4.000.000 TL %5
Sonra gelen 3.600.000 TL 4.800.000 TL %3
Sonra gelen 4.200.000 TL 5.600.000 TL %2
Yukarısı 18.600.000 TL üzeri 24.800.000 TL üzeri %1

Aile mahkemeleri tarifede ayrıca sayılmadığı için boşanma, velayet ve nafaka davalarında uygulamada asliye mahkemesi ücreti esas alınır. Para ile ölçülemeyen bir boşanma davasının kabulünde 2026-2027 tarifesine göre davacı lehine 62.000 TL vekâlet ücretine hükmedilir.

Vekâlet ücreti nasıl hesaplanır? Maktu, nispi ve iki sınır

Konusu para olan davada ücret dava değeri dilimlere bölünerek nispi olarak hesaplanır. Bulunan tutar mahkemenin maktu ücretinin altında kalırsa maktu ücrete çıkarılır; kabul veya reddedilen miktarı aşarsa o miktara indirilir. Para ile ölçülemeyen davada doğrudan maktu ücret uygulanır. Hâkim tarifedeki tutarı üç katına kadar artırabilir.

Alt sınır Tarife m. 13/1’den gelir: konusu para olan işlerde ücret, “davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla” nispi olarak belirlenir. Üst sınır m. 13/2’dedir: “Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez.” Artırma yetkisi ise Avukatlık Kanunu m. 169/1 ve Tarife m. 3/1’dedir; ücret tarifede yazılı miktardan az ve üç katından çok olamaz, belirlenirken avukatın emeği, işin önemi ve davanın süresi dikkate alınır.

Birkaç örnek, 2026-2027 tarifesi ve asliye mahkemesi için:

  • 200.000 TL’lik alacak davası kabul edildi: 200.000 × %16 = 32.000 TL. Maktu ücretin altında kaldığı için 62.000 TL’ye hükmedilir.
  • 1.000.000 TL’lik dava kabul edildi: 800.000 × %16 = 128.000 TL ve 200.000 × %15 = 30.000 TL; toplam 158.000 TL.
  • 5.000.000 TL’lik dava kabul edildi: 128.000 + 120.000 + 224.000 + 1.600.000 × %13 = 208.000 + 200.000 × %11 = 22.000; toplam 702.000 TL.
  • Sulh hukukta 30.000 TL’lik talep kabul edildi: Nispi hesap 4.800 TL, maktu ücret 40.000 TL; ancak ücret kabul edilen 30.000 TL’yi geçemeyeceği için 30.000 TL’ye hükmedilir.

Asliye mahkemesinde nispi ücretin maktu ücreti geçtiği nokta 387.500 TL’dir (62.000 ÷ 0,16). Bu tutarın altındaki davalarda kazanan taraf, kabul veya ret edilen miktarla sınırlı olmak üzere en az 62.000 TL alır.

Kısmen kabul, kısmen ret hâlinde vekâlet ücreti

Dava kısmen kabul edildiğinde iki ayrı ücret hesaplanır: kabul edilen kısım üzerinden davacı lehine, reddedilen kısım üzerinden davalı lehine. İkisi de nispi hesaplanır, maktu ücretin altına düşmez ve kendi miktarını aşamaz. Maddi tazminatta davalının ücreti davacınınkini geçemez; manevi tazminatta ise reddedilen kısım için ücret verilmez.

Yargıtay bu konuda kararlıdır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2025/3161, K. 2026/381, T. 26.01.2026 kararında “davanın reddedilen kısmı yönünden davalı yararına nispi vekalet ücreti yerine maktu vekalet ücretine hükmedilmiş olması, usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirir” demiştir. Aynı dairenin E. 2025/4560, K. 2026/1282, T. 09.03.2026 kararında da davalı yararına “reddedilen miktarı geçmeyecek şekilde nispi vekalet ücretine hükmedilmesi” gerektiği vurgulanmıştır.

Örnek: 1.000.000 TL’lik alacak davasında 600.000 TL kabul, 400.000 TL ret. Davacı lehine 600.000 × %16 = 96.000 TL, davalı lehine 400.000 × %16 = 64.000 TL vekâlet ücretine hükmedilir. İki ücret birbirinden mahsup edilmez; her biri ayrı avukata aittir.

Maddi tazminatta davalı ücretinin sınırı

2026-2027 tarifesi m. 13/3 şöyledir: “Maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına bu Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez.” 2.000.000 TL istenip 400.000 TL kabul edilen maddi tazminat davasında davacı lehine 64.000 TL hesaplanır; reddedilen 1.600.000 TL için nispi hesap 248.000 TL çıksa da davalı lehine 64.000 TL’ye hükmedilir. Maddi tazminat davasının tamamen reddinde ise m. 13/4 uyarınca maktu ücret uygulanır; Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2025/11380, K. 2026/20, T. 12.01.2026 kararı nispi ücreti bozma sebebi saymıştır.

Takdiri indirimle düşülen kısım

Hâkimin takdiri indirim veya hakkaniyet indirimi yaparak düşürdüğü kısım, davacının haksız çıktığı kısım sayılmaz. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2023/2345, K. 2024/384, T. 24.01.2024 kararında bu kısım için davalı lehine vekâlet ücreti verilemeyeceği kabul edilmiştir. Programdaki takdiri indirim alanı bu tutarı reddedilen kısımdan düşer.

Manevi tazminat davasında vekâlet ücreti

Manevi tazminatta kabul edilen kısım üzerinden davacı lehine nispi ücret hesaplanır. Reddedilen kısım için davalı lehine vekâlet ücreti artık verilmez: Anayasa Mahkemesi HMK m. 326/2’yi manevi tazminat davaları yönünden iptal etmiştir. Dava tamamen reddedilirse Tarife m. 10/2 uyarınca davalı lehine maktu ücrete hükmedilir.

Anayasa Mahkemesi, E. 2024/29, K. 2024/226, T. 25.12.2024 kararıyla HMK m. 326/2’deki haklılık oranına göre paylaştırma kuralını manevi tazminat davaları yönünden iptal etmiştir; iptal 14.12.2025’te yürürlüğe girmiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2025/4306, K. 2026/1317, T. 10.03.2026 kararında “manevi tazminatın kısmen kabulüne karar verilmesi nedeniyle, reddedilen kısım için karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekirken” verilen kararı düzelterek onamıştır.

Bu değişiklikten önce Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2022/8444, K. 2025/12398, T. 15.09.2025 kararında olduğu gibi, reddedilen manevi tazminat için davalı lehine, davacı lehine ücreti geçmeyecek şekilde ücret veriliyordu. Hüküm tarihi iptalin yürürlüğünden önceye denk gelen dosyalarda eski uygulamanın sürüp sürmeyeceği tartışmaya açıktır. Kamulaştırmasız el atma tazminat davalarında da HMK m. 326/2, Anayasa Mahkemesi, E. 2023/101, K. 2023/207, T. 30.11.2023 kararıyla iptal edilmiştir.

Feragat, kabul, sulh ve konusuz kalmada vekâlet ücreti

Uyuşmazlık feragat, kabul, sulh veya konusuz kalma ile ön inceleme tutanağı imzalanmadan önce sona ererse tarifedeki ücretin yarısına, sonra sona ererse tamamına hükmedilir. Feragat eden ya da davayı kabul eden taraf aleyhine hüküm verilmiş gibi giderlere mahkûm olur. Konusuz kalmada ise davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna bakılır.

Tarife m. 6/1 şöyledir: “Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, bu Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur.” Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2025/1475, K. 2025/6443, T. 22.10.2025 kararında, ön inceleme aşamasına geçilmeden yapılan feragatte davalı lehine tam ücret verilmesini bozma sebebi saymıştır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2023/4002, K. 2024/2174, T. 10.09.2024 kararına göre bu yarım ücret, maktu ücretin değil dava değerine göre hesaplanan nispi ücretin yarısıdır.

Örnek: 1.000.000 TL’lik davada ön inceleme tutanağı imzalanmadan feragat edildi. Nispi ücret 158.000 TL’dir; yarısı olan 79.000 TL davalı lehine hükmedilir. Feragat istinaf aşamasında yapılmışsa ücretin tamamı uygulanır; Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2024/826, K. 2024/7008, T. 05.06.2024 kararı bu durumda talep edilen toplam bedel üzerinden ücrete hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Feragat ve kabulde giderlerin kime yükleneceğini HMK m. 312/1 belirler: “Feragat veya kabul beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilir.” İstisnası m. 312/2’dedir: “Davalı, davanın açılmasına kendi hâl ve davranışıyla sebebiyet vermemiş ve yargılamanın ilk duruşmasında da davacının talep sonucunu kabul etmiş ise yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilmez.”

Sulhte taraflar çoğunlukla protokole birbirinden vekâlet ücreti talep etmeyeceklerini yazar; hâkim de protokole göre karar verir. Konusuz kalmada HMK m. 331/1 uyarınca hâkim, “davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre” giderleri belirler. Örneğin davalı dava açıldıktan sonra borcu ödediyse dava konusuz kalır, ama davacı açıldığı tarihte haklı olduğu için ücret davacı lehine hükmedilir.

Husumet, dava şartı, görevsizlik ve açılmamış sayılmada ücret

Husumet veya dava şartı yokluğundan retde ücret nispi hesaplanır ama mahkemenin maktu ücretini geçemez. Görevsizlik veya yetkisizlik sonrası başka mahkemede devam edilmezse, dava nakledilirse ya da açılmamış sayılırsa ücret maktu ücreti geçemez; ön inceleme tutanağı imzalanmadan önce yarısı uygulanır. Kanun gereği gönderme kararlarında ise ücret yoktur.

Tarife m. 7/2’ye göre davanın dinlenebilmesi için kanunda öngörülen ön şartın yerine getirilmemesi ve husumet nedeniyle retde ücret, davanın görüldüğü mahkemeye göre ikinci kısım ikinci bölümde yazılı miktarları geçmemek üzere üçüncü kısma göre belirlenir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2023/3833, K. 2024/122, T. 11.01.2024 kararı bu sınırı uygulamıştır. 1.000.000 TL’lik dava asliye mahkemesinde husumetten reddedilirse nispi hesap 158.000 TL çıksa da davalı lehine 62.000 TL’ye hükmedilir.

Tarife m. 7/3 uyarınca kanunlar gereği gönderme, yeni mahkemeler kurulması ve iş bölümü itirazı nedeniyle verilen gönderme kararlarında avukatlık ücretine hükmedilmez. Davanın açılmamış sayılmasında HMK m. 331/3’e göre giderler davacıya yükletilir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/4010, K. 2024/5277, T. 26.11.2024 kararında ön inceleme tutanağı imzalanmadan açılmamış sayılan davada maktu ücretin yarısına ve ortak sebep nedeniyle tek ücrete hükmedilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Birden çok davalıda ve birden çok avukatta ücret

Birden çok davalıya karşı açılan dava reddedilirse ret sebebi ortak olan davalıların vekili lehine tek ücrete, ret sebepleri ayrı olanlar lehine her ret sebebi için ayrı ücrete hükmedilir. Aynı tarafı birden fazla avukat temsil etse bile karşı tarafa birden fazla ücret yükletilemez. Müteselsil sorumluluk da bu kurala dahildir.

Tarife m. 3/2 şöyledir: “Müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere, birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek, ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunur.” Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2022/917, K. 2023/7016, T. 25.05.2023 kararı: “Davanın aynı hukuki sebeple reddedilmesi halinde ret sebebi ortak olan davalılar yararına tek vekalet ücreti verilmesi gerekirken davalılar yararına ayrı ayrı vekalet ücreti takdiri doğru değildir.” Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2025/1750, K. 2025/6166, T. 16.04.2025 kararı da aynı yöndedir.

Tarife m. 4/1’e göre aynı hukuki yardımın birden çok avukat tarafından yapılması durumunda karşı tarafa bir avukatlık ücretinden fazlası yükletilemez. Tarafta iradi değişiklik hâlinde, davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebep olmayan kişi vekille temsil edilmişse m. 8/2 uyarınca lehine maktu ücrete hükmedilir; davaya sonradan taraf eklenmesi konusunu dahili davalı yazısında ayrıca anlattım.

Islah, belirsiz alacak ve kısmi davada vekâlet ücreti

Islah veya belirsiz alacak davasında değer artırıldıysa ücret artırılmış değer üzerinden hesaplanır. Tarife m. 5/2’ye göre kısmi, belirsiz alacak ve tespit davasında dava değeri belirlendikten sonra davacı davayı bu değere göre takip etmese de ücret belirlenmiş değere göre bulunur. Islahla artırılan kısmın reddedilen bölümü için davalı lehine ücret verilir.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2023/3657, K. 2023/5949, T. 25.05.2023 kararında, “ıslah ile artırılan tutarın reddedilen kısmı yönünden davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken” verilen hükmü düzelterek onamıştır. Uygulamada en sık hata, kabul ve ret oranının dava dilekçesindeki ilk değere göre hesaplanmasıdır. İşçilik alacaklarında belirsiz alacak davası ve hesap yöntemi için kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama yazısına bakabilirsiniz.

Terditli davada asıl ve terditli talebin birlikte değerlendirilmesi ayrı bir sorun yaratır; asıl talep reddedilip terditli talep kabul edildiğinde davalı lehine ret ücreti verilip verilmeyeceğini terditli davada ret vekâlet ücreti yazısında Yargıtay kararlarıyla ele aldım.

Karşı taraf vekâlet ücreti sonuç türüne göre: tam kabul, tam ret, kısmen kabul, feragat ve kabul, husumetten ret, görevsizlik ve açılmamış sayılma, manevi tazminat ve birden çok davalı kuralları
Davanın sonucuna göre vekâlet ücreti kuralları

Nafaka, kira tespiti ve tahliye davalarında ücret

Nafaka davasında hükmolunan nafakanın, kira tespitinde tespit edilen kira farkının, tahliye davasında kira bedelinin bir yıllık tutarı üzerinden nispi ücret hesaplanır. Sonuç mahkemenin maktu ücretinden az olamaz. Nafaka davasında reddedilen kısım için davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilemez; bu kural tarifede açıkça yazılıdır.

Tarife m. 9/1, bir yıllık tutar üzerinden hesaplanacak miktarın tamamının avukatlık ücreti olarak hükmolunacağını ve bunun mahkemeye göre belirlenmiş maktu ücretten az olamayacağını düzenler; m. 9/2 ise “Nafaka davalarında reddedilen kısım için avukatlık ücretine hükmedilemez.” der. Aylık 5.000 TL iştirak nafakasına hükmedilen davada yıllık tutar 60.000 TL, nispi ücret 9.600 TL’dir; maktu ücretin altında kaldığı için davacı lehine 62.000 TL’ye hükmedilir.

İcra takibinde vekâlet ücreti

İcra takibinde 2026-2027 tarifesine göre 78.125 TL’ye kadar olan takiplerde 12.500 TL maktu ücret uygulanır, ama bu ücret takipte kesinleşen miktarı geçemez. Daha büyük takiplerde nispi ücret hesaplanır. Borçlu ödeme süresi içinde öderse ücretin dörtte üçü takdir edilir. Tahliye takiplerinde 26.000 TL maktu ücret uygulanır.

Tarife m. 11/1’e göre icra ve iflas müdürlüklerindeki ücret, takip sonuçlanıncaya kadar yapılan bütün işlemlerin karşılığıdır. 78.125 TL eşiği tesadüf değildir: 78.125 × %16 tam olarak 12.500 TL eder, yani eşiğin üstünde nispi hesap zaten maktu tutardan başlar. 2025-2026 tarifesinde aynı eşik 56.250 TL ve maktu ücret 9.000 TL idi.

  • 50.000 TL’lik takip: 12.500 TL; borçlu süresinde öderse 9.375 TL.
  • 10.000 TL’lik takip: Maktu ücret kesinleşen miktarı geçemeyeceği için 10.000 TL.
  • 1.000.000 TL’lik takip: 158.000 TL; süresinde ödemede 118.500 TL.

Aciz belgesi alınması takibi sonuçlandıran işlemlerden sayılır ve avukata tam ücret ödenir (m. 11/2). İcra mahkemelerinde duruşma yapılırsa ayrıca ücrete hükmedilir; bu ücret m. 11/3 uyarınca tarifenin ilgili sıralarında yazılı miktarları geçemez, ancak istihkak davalarında üçüncü kısma göre nispi ücret uygulanır.

İstinaf ve temyizde vekâlet ücreti

İstinaf ve temyizde ayrı vekâlet ücreti ancak duruşma yapılırsa doğar. Bölge adliye mahkemesinde bir duruşma için 28.000 TL, birden fazla duruşma veya keşif için 55.000 TL, Yargıtay, Danıştay ve Sayıştay temyiz duruşması için 50.000 TL uygulanır. Dosya üzerinden yapılan incelemede kanun yolu aşaması için ayrıca ücrete hükmedilmez.

Tarife m. 2/2, temyiz ve istinaf başvurusu üzerine görülen işlerin duruşmalarının ayrı ücreti gerektirdiğini söyler. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2024/1045, K. 2025/710, T. 10.02.2025 kararında “istinaf başvuruları neticesinde vekalet ücretine hükmedilebilmesi için söz konusu yargılamanın duruşmalı olarak yapılması gerekmektedir” denilmiştir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/9995, K. 2024/2435, T. 04.04.2024 kararı da duruşma açılmadan verilen kararda ücret verilmemesini doğru bulmuştur.

Bozmadan sonraki aşama için 2026-2027 tarifesi yeni bir kural getirmiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2024/3429, K. 2025/3899, T. 09.09.2025 kararında, o tarihteki tarifede düzenleme bulunmadığı için bozma sonrası istinaf duruşmasında ayrı ücret verilmesini bozma sebebi saymıştı. Yeni tarifenin m. 2/4 hükmüne göre temyiz başvurusu üzerine verilen bozma kararı sonrasında istinafta görülen duruşmalı işlerde duruşma sayısına göre istinaf duruşma ücretine hükmolunur.

Hangi tarife uygulanır? Hüküm tarihi kuralı

Karşı taraf vekâlet ücreti, davanın açıldığı tarihteki değil, hükmün verildiği tarihte yürürlükte olan tarifeye göre hesaplanır. 03.11.2026 ve sonrasında verilen hükümlerde 2026-2027 tarifesi uygulanır. Bozma veya kaldırma kararından sonra yeniden verilen hükümde de yeni hükmün tarihindeki tarife esas alınır. Davanın kaç yıl sürdüğü bu sonucu değiştirmez.

Tarife m. 21: “Avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan Tarife esas alınır.” Aynı kural Avukatlık Kanunu m. 168/3’te de vardır. Tarife m. 2/3 de temyiz veya istinaf üzerine verilen bozma veya kaldırma kararı sonrasında hükmün verildiği tarihte yürürlükte olan tarifenin esas alınacağını söyler. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2021/4637, K. 2022/3152, T. 26.04.2022 kararında hüküm tarihinden sonraki tarifeye göre ücret verilmesi bozma sebebi sayılmıştır; Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2023/1770, K. 2024/1549, T. 16.05.2024 kararı da karar tarihindeki tarifeyi esas alır.

Pratik sonuç şudur: 02.11.2026’da verilen bir hükümde asliye mahkemesi maktu ücreti 45.000 TL iken, bir gün sonra verilen hükümde 62.000 TL’dir. Programdaki hüküm tarihi alanı bu yüzden tarifeyi kendiliğinden seçer.

Ceza, idari yargı, arabuluculuk ve tüketici işlerinde ücret

Ceza davasında katılan lehine mahkûmiyet veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması hâlinde sanığa, beraat eden sanık lehine Hazineye maktu ücret yükletilir. İdari yargıda yarı ücret ölçütü birinci savunma dilekçesi süresidir. Arabuluculukta anlaşma hâlinde ücret dörtte bir fazlasıyla belirlenir; tüketici hakem heyeti kararlarına itirazda özel kurallar vardır.

  • Ceza davaları (m. 14): Katılan lehine mahkûmiyet veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasında maktu ücret sanığa yükletilir; beraat eden ve müdafi ile temsil edilen sanık yararına Hazine aleyhine maktu ücrete hükmedilir. Yalnız para cezası verilen davalarda ücret para cezasını geçemez.
  • İdari yargı (m. 15): Birinci savunma dilekçesi süresinin bitimine kadar feragat, kabul veya konusuz kalma ile sonuçlanan işlerde ücretin yarısına, diğer durumlarda tamamına hükmedilir.
  • Arabuluculuk (m. 16): Dava şartı arabuluculukta anlaşma belgesi imzalanırsa ücret, üçüncü kısma göre hesaplanan ücretin dörtte bir fazlasıdır; 62.500 TL’ye kadar olan işlerde maktu ücretin dörtte bir fazlası uygulanır.
  • Tüketici (m. 12): Tüketici hakem heyetinin tüketici lehine kararına itirazda kararın iptali hâlinde tüketici aleyhine nispi ücrete hükmedilir; ancak heyete sunulmayan belgenin mahkemeye sunulması nedeniyle iptal edilen kararda tüketici aleyhine ücret verilmez.

Karşılık dava, seri davalar ve kötü niyetli dava

Karşılık dava açılırsa, davalar birleştirilir veya ayrılırsa her dava için ayrı vekâlet ücretine hükmedilir. Seri davalarda ilk on dosyadan sonra ücret kademeli olarak azalır. Kötü niyetli davalı veya hiçbir hakkı olmadan dava açan taraf, tarifeye ek olarak karşı tarafın avukatıyla kararlaştırdığı ücretin tamamını veya bir kısmını ödemeye mahkûm edilebilir.

Tarife m. 8/1 karşılık dava, birleştirme ve ayırmada her dava için ayrı ücreti öngörür. Seri davalarda m. 22’ye göre on dosyaya kadar her dosya için tam ücrete, on birinci dosyadan ellinci dosyaya kadar tam ücretin %50’sine, elli birinci dosyadan yüzüncü dosyaya kadar %40’ına, yüzden sonraki dosyalarda %25’ine hükmedilir; duruşmalı işlerde bunun için duruşmaların aynı gün aynı mahkemede yapılması gerekir. Kötü niyetli veya haksız dava açılmasında m. 23 uygulanır ve sözleşmedeki ücret fahiş bulunursa mahkeme tarifeye göre takdir eder.

Vekâlet ücretinin artırılması, tahsili ve vekilsiz taraf

Mahkeme vekâlet ücretini tarifenin üç katına kadar artırabilir ama tarifenin altına inemez. Ücret hükümle birlikte ilamın icrası yoluyla tahsil edilir ve avukata aittir. Davasını vekil olmadan takip eden tarafa vekâlet ücreti verilmez. Ölçüsüz yüksek bir ret ücreti, Anayasa Mahkemesine göre mülkiyet hakkını ihlal edebilir.

Vekille temsil edilmeyen taraf yararına ücret verilmesi Yargıtay uygulamasında bozma sebebidir; Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, E. 2015/27052, K. 2015/34692, T. 26.11.2015 kararında, vekil aracılığıyla temsil edilmeyen davacı yararına ücret verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur. Avukatın kendi davasını kendisinin takip etmesi de bu kapsamda değerlendirilir.

Anayasa Mahkemesi, B. No: 2021/2302, T. 24.12.2025 kararında kamulaştırma bedelinin tespiti davasında başvurucu aleyhine hükmedilen vekâlet ücreti nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir. Karşı taraf vekâlet ücretinin vergisel boyutu, yani serbest meslek makbuzu, katma değer vergisi ve stopaj, avukatın mükellefiyetine ve ödemeyi yapanın sıfatına göre değişir; bu yazının kapsamı dışındadır. Avukatı azlettiğiniz durumda ücretin akıbeti için haksız azilde avukatlık ücreti yazısına, avukata verilecek yetkiler için vekâletname örneği yazısına bakabilirsiniz.

Ücretin dosyanıza göre doğru hesaplanıp hesaplanmadığı, hükmün istinaf veya temyiz edilip edilmeyeceği kararını doğrudan etkiler. Kendi dosyanızdaki ücret hükmünün değerlendirilmesini isterseniz iletişime geçebilirsiniz.

Karşı taraf vekâlet ücreti 2026-2027 icra takibi ve kanun yolu: 78.125 TL eşiği ve 12.500 TL maktu ücret, dörtte üç kuralı, tahliye takibi 26.000 TL, istinaf duruşması 28.000 ve 55.000 TL, temyiz duruşması 50.000 TL
İcra takibinde ve kanun yolunda 2026-2027 vekâlet ücretleri

Vekâlet ücreti hesabında sık yapılan hatalar

Yargıtay kararlarında en sık bozma sebepleri şunlardır: kısmen retde davalı lehine nispi yerine maktu ücret verilmesi, maddi tazminatın tamamen reddinde nispi ücret verilmesi, ön inceleme öncesi feragatte tam ücret, ortak ret sebebinde her davalıya ayrı ücret, duruşmasız istinafta ücret ve hüküm tarihinden farklı tarife uygulanması.

  • Kısmen retde reddedilen kısım için maktu ücret vermek (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2025/3161).
  • Maddi tazminatın tamamen reddinde nispi ücret vermek (Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2025/11380).
  • Manevi tazminatın reddedilen kısmı için davalı lehine ücret vermek (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2025/4306).
  • Ön inceleme öncesi feragatte tam ücret vermek (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2025/1475).
  • Ortak ret sebebinde her davalıya ayrı ücret vermek (Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2025/1750).
  • Duruşma yapılmayan istinaf incelemesinde ücret vermek (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2024/1045).
  • Ücreti kabul veya reddedilen miktardan yüksek tutmak (Tarife m. 13/2).
  • Islahla artırılan değeri hesaba katmamak (Tarife m. 5/2).

50 soruda karşı taraf vekâlet ücreti

Karşı taraf vekâlet ücreti hakkında en sık sorulan sorular ve kısa cevapları aşağıdadır. Sorular tanım ve aidiyet, 2026-2027 tutarları, hesap yöntemi, kısmen kabul, manevi tazminat, feragat ve sulh, usulden ret, birden çok davalı, ıslah, nafaka ve kira, icra, kanun yolu ve tarife seçimi başlıklarında toplanmıştır.

1. Karşı taraf vekâlet ücreti nedir?
Davayı kaybeden tarafın, kazanan tarafın avukatına ödemesine hükmedilen ve tarifeyle belirlenen ücrettir (HMK m. 323/1-ğ, m. 330).

2. Karşı taraf vekâlet ücreti kime aittir?
Avukata aittir; Avukatlık Kanunu m. 164 son fıkrasına göre müvekkilin borcu nedeniyle takas edilemez ve haczedilemez.

3. Vekâlet ücretini kim öder?
Aleyhine hüküm verilen taraf öder (HMK m. 326/1); kısmen kabulde her taraf haksız çıktığı kısım için öder.

4. Akdi ücret ile karşı taraf vekâlet ücreti aynı mı?
Hayır; akdi ücret sözleşmeyle müvekkilin ödediği, karşı taraf vekâlet ücreti hükümle kaybeden tarafın ödediği ücrettir.

5. 2026-2027 tarifesinde asliye mahkemesi vekâlet ücreti ne kadar?
62.000 TL’dir; 2025-2026 tarifesinde 45.000 TL idi.

6. Sulh hukuk mahkemesinde vekâlet ücreti ne kadar?
2026-2027 tarifesine göre 40.000 TL’dir.

7. Tüketici mahkemesinde vekâlet ücreti ne kadar?
2026-2027 tarifesine göre 30.000 TL’dir.

8. Boşanma davasında vekâlet ücreti ne kadar?
Aile mahkemesi tarifede ayrıca sayılmadığı için asliye mahkemesi ücreti olan 62.000 TL esas alınır.

9. Nispi vekâlet ücreti nasıl hesaplanır?
Dava değeri dilimlere bölünür; 2026-2027’de ilk 800.000 TL’ye %16, sonraki 800.000 TL’ye %15 uygulanır ve sonuçlar toplanır.

10. Nispi ücret maktu ücretin altında kalırsa ne olur?
Maktu ücrete çıkarılır; Tarife m. 13/1 ücretin maktu tutarın altında kalamayacağını söyler.

11. Vekâlet ücreti kabul edilen miktarı geçebilir mi?
Hayır; Tarife m. 13/2’ye göre hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez.

12. Hâkim vekâlet ücretini artırabilir mi?
Evet, tarifedeki miktarın üç katına kadar artırabilir (Avukatlık Kanunu m. 169/1, Tarife m. 3/1).

13. 1.000.000 TL’lik davada vekâlet ücreti ne kadar?
2026-2027 tarifesine göre 158.000 TL’dir (128.000 + 30.000).

14. Asliye mahkemesinde nispi ücret hangi değerden sonra maktu ücreti geçer?
387.500 TL’den sonra; bu tutarın %16’sı 62.000 TL eder.

15. Dava kısmen kabul edilirse vekâlet ücreti nasıl hesaplanır?
Kabul edilen kısım için davacı, reddedilen kısım için davalı lehine ayrı ayrı nispi ücret hesaplanır (Tarife m. 13).

16. Reddedilen kısım için maktu ücret verilebilir mi?
Hayır; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi bunu bozma sebebi saymaktadır, nispi ücret verilir.

17. Maddi tazminatın kısmen reddinde davalı ücretinin sınırı var mı?
Evet; Tarife m. 13/3’e göre davalı lehine ücret davacı lehine belirlenen ücreti geçemez.

18. Maddi tazminat davası tamamen reddedilirse ücret nedir?
Tarife m. 13/4 uyarınca maktu ücrettir.

19. Takdiri indirimle düşülen kısım için davalıya ücret verilir mi?
Hayır; bu kısım davacının haksız çıktığı kısım sayılmaz.

20. Manevi tazminatın reddedilen kısmı için vekâlet ücreti ödenir mi?
Hayır; Anayasa Mahkemesi HMK m. 326/2’yi manevi tazminat davaları yönünden iptal etmiştir.

21. Manevi tazminat iptal kararı ne zaman yürürlüğe girdi?
Anayasa Mahkemesinin 25.12.2024 tarihli, E. 2024/29, K. 2024/226 sayılı iptal kararı 14.12.2025’te yürürlüğe girmiştir.

22. Manevi tazminat davası tamamen reddedilirse ücret ne olur?
Tarife m. 10/2 uyarınca davalı lehine maktu ücrete hükmedilir.

23. Davadan feragat edilirse vekâlet ücreti ödenir mi?
Evet; feragat eden taraf aleyhine hüküm verilmiş gibi giderlere mahkûm edilir (HMK m. 312/1).

24. Feragatte vekâlet ücreti yarıya iner mi?
Ön inceleme tutanağı imzalanmadan feragat edilirse yarısına, sonra edilirse tamamına hükmedilir (Tarife m. 6/1).

25. Feragatte yarım ücret maktu üzerinden mi hesaplanır?
Hayır; konusu para olan davada dava değerine göre hesaplanan nispi ücretin yarısıdır.

26. Davalı davayı kabul ederse ücret öder mi?
Kural olarak öder; davanın açılmasına sebep olmamış ve ilk duruşmada kabul etmişse ödemez (HMK m. 312/2).

27. Sulhte vekâlet ücretine hükmedilir mi?
Tarife m. 6 sulhü de kapsar, ancak taraflar çoğunlukla protokolde ücret talep etmeyeceklerini kararlaştırır.

28. Dava konusuz kalırsa vekâlet ücretini kim öder?
Davanın açıldığı tarihte haksız olan taraf öder (HMK m. 331/1).

29. Husumetten retde vekâlet ücreti ne kadar?
Nispi hesaplanır ama mahkemenin maktu ücretini geçemez (Tarife m. 7/2).

30. Görevsizlik kararında vekâlet ücreti verilir mi?
Başka mahkemede devam edilmezse ücret verilir ve maktu ücreti geçemez; yargılama devam ederse giderlere o mahkeme hükmeder (HMK m. 331/2).

31. Dava açılmamış sayılırsa ücret ne olur?
Giderler davacıya yükletilir (HMK m. 331/3); ön inceleme öncesinde maktu ücretin yarısı uygulanır (Tarife m. 7/1).

32. Birden fazla davalı varsa kaç vekâlet ücreti verilir?
Ret sebebi ortaksa tek, ayrıysa her ret sebebi için ayrı ücret verilir (Tarife m. 3/2).

33. Birden fazla avukat temsil ederse kaç ücret verilir?
Tek ücret verilir; Tarife m. 4/1 karşı tarafa birden fazla ücret yükletilemeyeceğini söyler.

34. Islahta vekâlet ücreti hangi değere göre hesaplanır?
Islahla artırılmış değere göre; reddedilen kısım için davalı lehine ücret verilir.

35. Belirsiz alacak davasında değer artırılmazsa ücret ne olur?
Tarife m. 5/2’ye göre mahkemece belirlenen dava değeri üzerinden hesaplanır.

36. Nafaka davasında vekâlet ücreti nasıl hesaplanır?
Hükmolunan nafakanın bir yıllık tutarı üzerinden nispi ücret hesaplanır ve maktu ücretten az olamaz (Tarife m. 9/1).

37. Nafakanın reddedilen kısmı için ücret ödenir mi?
Hayır; Tarife m. 9/2 bunu açıkça yasaklar.

38. Tahliye davasında vekâlet ücreti neye göre hesaplanır?
Bir yıllık kira bedeli üzerinden nispi ücret hesaplanır (Tarife m. 9/1).

39. İcra takibinde vekâlet ücreti ne kadar?
78.125 TL’ye kadar takiplerde 12.500 TL maktu, üzerindeki takiplerde nispi ücrettir (Tarife m. 11/1).

40. Borçlu ödeme süresinde öderse icra vekâlet ücreti düşer mi?
Evet; ücretin dörtte üçü takdir edilir (Tarife m. 11/4).

41. İcra vekâlet ücreti alacaktan fazla olabilir mi?
Hayır; eşik altındaki takiplerde maktu ücret takipte kesinleşen miktarı geçemez.

42. Tahliye takibinde ücret ne kadar?
2026-2027 tarifesine göre 26.000 TL maktu ücrettir (Tarife m. 11/5).

43. İstinafta vekâlet ücreti verilir mi?
Yalnız duruşma yapılırsa; bir duruşmada 28.000 TL, birden fazla duruşma veya keşifte 55.000 TL (Tarife m. 2/2).

44. Temyiz duruşmasında vekâlet ücreti ne kadar?
Yargıtay, Danıştay ve Sayıştay temyiz duruşması için 50.000 TL’dir.

45. Bozmadan sonra istinaf duruşmasında ücret verilir mi?
Evet; 2026-2027 tarifesinin m. 2/4 hükmü duruşma sayısına göre istinaf duruşma ücretini öngörür.

46. Vekâlet ücreti hangi tarifeye göre hesaplanır?
Hükmün verildiği tarihte yürürlükte olan tarifeye göre (Tarife m. 21, Avukatlık Kanunu m. 168/3).

47. 2026-2027 tarifesi hangi tarihten itibaren uygulanır?
03.11.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir; bu tarihten sonra verilen hükümlerde uygulanır.

48. Vekille temsil edilmeyen tarafa vekâlet ücreti verilir mi?
Hayır; HMK m. 330 ücreti vekille takip edilen davalara bağlar.

49. Karşılık davada ayrı vekâlet ücreti verilir mi?
Evet; karşılık dava, birleştirme ve ayırmada her dava için ayrı ücrete hükmedilir (Tarife m. 8/1).

50. Beraat eden sanığa vekâlet ücreti ödenir mi?
Evet; müdafi ile temsil edilen sanık yararına Hazine aleyhine maktu ücrete hükmedilir (Tarife m. 14/4).

Sonuç

Karşı taraf vekâlet ücreti hesabında dört soru sırayla sorulur: hangi tarife, maktu mu nispi mi, alt ve üst sınır nedir, dava hangi aşamada ve nasıl bitti. 2026-2027 tarifesiyle asliye maktu ücreti 62.000 TL’ye çıktı, manevi tazminatta ret ücreti kalktı ve bozma sonrası istinaf duruşması için ayrı kural geldi.

Ücret hükmü, istinaf ve temyiz başvurularında en sık düzeltilen kısımlardan biridir; çoğu zaman yeniden yargılama yapılmadan düzeltilerek onanır. Kendi dosyanızda hükmedilen ücretin tarifeye uygunluğunun incelenmesini isterseniz iletişime geçebilirsiniz.

Kaynakça

Mevzuat

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (2026-2027), Resmî Gazete 03.11.2026, Sayı 33419, m. 1-24.

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (2025-2026), Resmî Gazete 04.11.2025, Sayı 33067.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 312, m. 313, m. 323, m. 326, m. 330, m. 331.

1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 164, m. 168, m. 169.

Yargı kararları

Anayasa Mahkemesi, E. 2024/29, K. 2024/226, T. 25.12.2024.

Anayasa Mahkemesi, E. 2023/101, K. 2023/207, T. 30.11.2023.

Anayasa Mahkemesi, B. No: 2021/2302, T. 24.12.2025.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/9995, K. 2024/2435, T. 04.04.2024.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2023/2345, K. 2024/384, T. 24.01.2024.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2023/4002, K. 2024/2174, T. 10.09.2024.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2024/1045, K. 2025/710, T. 10.02.2025.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2024/3429, K. 2025/3899, T. 09.09.2025.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2025/3161, K. 2026/381, T. 26.01.2026.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2025/4306, K. 2026/1317, T. 10.03.2026.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2025/4560, K. 2026/1282, T. 09.03.2026.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2022/917, K. 2023/7016, T. 25.05.2023.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2022/8444, K. 2025/12398, T. 15.09.2025.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2024/826, K. 2024/7008, T. 05.06.2024.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2025/11380, K. 2026/20, T. 12.01.2026.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2023/1770, K. 2024/1549, T. 16.05.2024.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2023/3833, K. 2024/122, T. 11.01.2024.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2021/4637, K. 2022/3152, T. 26.04.2022.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/4010, K. 2024/5277, T. 26.11.2024.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2023/3657, K. 2023/5949, T. 25.05.2023.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2025/1750, K. 2025/6166, T. 16.04.2025.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2025/1475, K. 2025/6443, T. 22.10.2025.

Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, E. 2015/27052, K. 2015/34692, T. 26.11.2015.

Doktrin ve akademik kaynaklar

Pekcanıtez, Hakan / Atalay, Oğuz / Özekes, Muhammet: Medenî Usul Hukuku, On İki Levha Yayınları, İstanbul.

Kuru, Baki: Medenî Usul Hukuku, Yetkin Yayınları, Ankara.

Arslan, Ramazan / Yılmaz, Ejder / Taşpınar Ayvaz, Sema / Hanağası, Emel: Medeni Usul Hukuku, Yetkin Yayınları, Ankara.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Program tarifedeki asgari tutarları hesaplar; mahkemenin somut dosyadaki takdiri farklı olabilir ve karar vermeden önce bir avukata danışılması gerekir.