Adli Sicil Kaydının Silinmesi Nasıl Olur? (Dilekçe Örneği)

Adli sicil kaydının silinmesi için mahkemeye başvurulmaz. 11 Nisan 2012’den bu yana bu işlem münhasıran Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’nün yetkisindedir. Mahkemelerin verdiği silme kararları Yargıtay tarafından istikrarlı biçimde bozulmaktadır.

Bu yazıda adli sicil kaydı ile arşiv kaydı arasındaki fark, kayıtların hangi sürelerde silindiği, hangi mahkûmiyetlerin hiç silinmediği, yetkili merci ve başvuru usulü ele alınmakta; sonunda Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne ve mahkemeye sunulabilecek iki dilekçe örneği yer almaktadır. Konuyla ilgili sık karşılaşılan sorulara verilen cevaplar makalenin sonunda bulunmaktadır.

Adli Sicil Kaydı ile Arşiv Kaydı Farkı

İki kavram sürekli karıştırılmaktadır ancak sonuçları tamamen farklıdır. Kesinleşmiş mahkûmiyet önce adli sicil kaydına işlenir. Ceza infaz edildiğinde bu kayıt adli sicilden silinir ve arşiv kaydına aktarılır. Arşiv kaydı ise ayrı sürelere tabidir.

Ceza Genel Kurulu’nun 15.06.2022 tarihli, E. 2018/616, K. 2022/446 sayılı kararında bu yapı açıkça ortaya konmuştur: adli sicil kayıtları adli sicilden silinmekte, ancak kural olarak arşivde muhafaza edilmektedir.

Pratik sonucu şudur: “sabıka kaydım temiz” diyen bir kişinin arşiv kaydı hâlâ mevcut olabilir. Kamu görevine giriş, silah ruhsatı ve bazı meslek başvurularında arşiv kaydı da sorgulanmaktadır.

Doğrudan arşive kaydedilen hükümler

Bazı hükümler adli sicile hiç girmeden doğrudan arşive kaydedilir. Ceza Genel Kurulu’nun anılan kararında belirtildiği üzere, adli para cezasına mahkûmiyet hükümleri ile cezanın ertelenmesine ilişkin hükümler adli sicil kaydına alınmadan doğrudan arşive kaydedilir.

Adli Sicile Ne İşlenir, Ne İşlenmez?

Adli sicile yalnızca kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri işlenir. Kesinleşmemiş kararlar kayda girmez.

Kaydın hangi cezalarda doğduğunu anlamak için önce ceza türlerini ayırmak gerekir; adli para cezasının nereye ve nasıl ödendiği konusunu ayrı bir yazıda anlattım.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması

HAGB kararları teknik olarak mahkûmiyet sayılmadığından normal adli sicil kaydında görünmez. Bu kararlar kendilerine mahsus ayrı bir bölüme kaydedilir ve yalnızca bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak mahkeme, hâkim veya Cumhuriyet başsavcılığı tarafından istenmesi hâlinde verilir.

Kişinin kendi adına aldığı adli sicil belgesinde HAGB kaydı yer almaz. Bu nedenle iş başvurularında sunulan belgede görünmez. HAGB’nin hangi suçlarda uygulanabildiği ve denetim süresinin nasıl işlediği, doktorun cezai sorumluluğu yazısında taksirle yaralama örneği üzerinden ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

Adli Sicil Kaydı Ne Zaman Silinir?

5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’nun 9. maddesi uyarınca adli sicildeki bilgiler dört hâlde Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’nce silinerek arşiv kaydına alınır: cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması, ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık, ceza zamanaşımının dolması ve genel af.

Sürenin başlangıcı infazın tamamlanmasına bağlıdır; infazın geri bırakıldığı hâller için cezanın infazının ertelenmesi yazısına bakılabilir.

Bu silme işlemi kendiliğinden yapılır; başvuru gerekmez. İlgilinin ölümü hâlinde ise adli sicil bilgileri tamamen silinir.

İnfazın tamamlanması ne demek?

Hapis cezasında bihakkın tahliye tarihi ya da denetim süresinin sona erdiği tarih esas alınır; koşullu salıverilme tarihi değil. Adli para cezasında ödeme tarihi, tazyik hapsine çevrilmişse cezaevinden çıkış tarihi belirleyicidir.

Ertelenen hapis cezasında ise TCK m. 51/8 devreye girer. Yargıtay 1. Ceza Dairesi’nin 21.11.2022 tarihli, E. 2022/11259, K. 2022/9076 sayılı kararında bu hüküm hatırlatılmıştır: denetim süresi yükümlülüklere uygun veya iyi hâlli olarak geçirildiği takdirde ceza infaz edilmiş sayılır. Aynı kararda, bu hâlde Cumhuriyet savcılığınca yalnızca yerine getirme fişi tanzim edilmesi gerektiği, hükmün ortadan kaldırılmasına ve kamu davasının düşürülmesine karar verilmesinin isabetsiz olduğu belirtilmiştir.

Arşiv Kaydı Ne Zaman Silinir?

Arşiv kaydının silinmesi 5352 sayılı Kanun’un 12. maddesinde düzenlenmiştir. Üç ayrı süre öngörülmüştür ve hangisinin uygulanacağı cezanın süresine değil, suçun niteliğine göre belirlenir.

Ceza Genel Kurulu’nun 15.06.2022 tarihli kararında beş yıllık genel kural somut olaya uygulanmış ve arşive alınma tarihinden itibaren beş yılın geçmesiyle arşivden silinme koşullarının oluştuğu tespit edilmiştir.

On beş ve otuz yıllık süreler ise hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetlerde işler. Uygulamada resmî evrakta sahtecilik, ateşli silahlar kanununa muhalefet ve vergi kaçakçılığı gibi suçlarda bu sürelerin uygulandığı görülmektedir.

Hangi Kayıtlar Hiç Silinmez?

Anayasa’nın 76. maddesinde ve özel kanunlarda sayılan suç ve mahkûmiyetlerin arşiv bilgileri silinmez. Yargıtay 3. Ceza Dairesi’nin 29.04.2025 tarihli, E. 2024/5663, K. 2025/12824 sayılı kararında, 5352 sayılı Kanun’un geçici 2. maddesinde bu suç ve mahkûmiyetlerin arşiv bilgilerinin silinmesinin benimsenmediği belirtilmiştir.

Yargıtay 6. Ceza Dairesi’nin 06.03.2012 tarihli, E. 2011/4322, K. 2012/4833; 24.09.2012 tarihli, E. 2011/24105, K. 2012/15689 ve 13.05.2010 tarihli, E. 2008/25326, K. 2010/6328 sayılı kararlarında kural şöyle ifade edilmiştir: Anayasa’nın 76. maddesinde veya bazı özel kanunlarda sayılan ve affa uğramış olsa dahi bazı görevleri üstlenmeyi veya bazı hakları kullanmayı engelleyen suç ve mahkûmiyetlerin adli sicil arşivinden silinemeyeceği kabul edilmiştir.

Anılan kararlarda hırsızlık suçuna ilişkin mahkûmiyet bilgilerinin adli sicil arşivinden silinmesine yasal olanak bulunmadığı açıkça belirtilmiştir. Yargıtay 6. Ceza Dairesi’nin 20.09.2011 tarihli, E. 2010/31080, K. 2011/39832 sayılı kararında ise bu mahkûmiyetlerin adli sicil arşivinde muhafaza edilmesi ve istenildiğinde ilgili kurumlara bildirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Anayasa m. 76 kapsamına giren başlıca suçlar zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama ve kaçakçılıktır. Ayrıca taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına mahkûmiyet ile terör suçları bu kapsamdadır.

Yetkili Merci: Mahkeme Değil, Genel Müdürlük

Bu, konunun en çok yanlış bilinen ve en çok zaman kaybettiren noktasıdır. 11 Nisan 2012’den itibaren adli sicil ve arşiv kayıtlarının silinmesi işlemi münhasıran Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü tarafından yerine getirilir.

Yargıtay 4. Ceza Dairesi’nin 18.05.2022 tarihli, E. 2021/43116, K. 2022/12711 sayılı kararında dayanak açıkça gösterilmiştir: 5352 sayılı Kanun’un 05.04.2012 tarihli ve 6290 sayılı Kanun’la değiştirilen geçici 2/3. maddesi uyarınca arşiv kaydının silinmesine ilişkin değerlendirme münhasıran Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’nce yerine getirilir; bu gözetilmeksizin karar verilmesi hukuka aykırıdır.

Aynı sonuç Yargıtay 1. Ceza Dairesi’nin 21.11.2022 tarihli, Yargıtay 4. Ceza Dairesi’nin 15.03.2022 tarihli, E. 2021/39932, K. 2022/7485 ve Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 23.12.2020 tarihli, E. 2020/13780, K. 2020/9494 sayılı kararlarında tekrarlanmıştır.

Yargıtay 13. Ceza Dairesi’nin 15.02.2019 tarihli, E. 2018/9940, K. 2019/2338 sayılı kararında başvuru mercii doğrudan gösterilmiştir: denetim süresini suç işlemeksizin geçiren hükümlü, 5352 sayılı Kanun’un 9., 12. ve geçici 2. maddeleri uyarınca Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne müracaatla adli sicil ve arşiv bilgilerinin silinmesini talep edebilecektir.

Mahkemeye başvurulursa ne olur?

Mahkeme silme kararı verse bile bu karar Adalet Bakanlığı’nın talebi üzerine kanun yararına bozulmaktadır. Yargıtay 19. Ceza Dairesi’nin 24.03.2016 tarihli, E. 2016/72, K. 2016/13812 sayılı kararında bu süreç görülmektedir: asliye ceza mahkemesinin arşiv kaydının silinmesine ilişkin kararı, silme yetkisinin idari makamda olduğu gerekçesiyle CMK m. 309/4 uyarınca bozulmuştur.

Yargıtay 18. Ceza Dairesi’nin 12.03.2018 tarihli, E. 2017/5885, K. 2018/3392 sayılı kararında mahkemeye ne yapması gerektiği de gösterilmiştir: hükümlünün talebinin değerlendirilmesi için dilekçenin Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne gönderilmesi gerekir.

Yani mahkemeye verilen dilekçe olumlu ihtimalde Genel Müdürlüğe gönderilmekte; kabul edilirse de sonradan bozulmaktadır. Doğrudan Genel Müdürlüğe başvurmak hem doğru hem de daha hızlıdır.

01.06.2005 öncesi suçlar

Geçici 2. madde bir ayrım yapmaktadır. Yargıtay 6. Ceza Dairesi’nin 20.09.2011 tarihli kararında belirtildiği üzere, geçici 2. maddenin 2. fıkrasındaki düzenlemeye göre 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen suçlara ilişkin bilgilerden adli sicil arşivine alınanların silinmesine karar verme yetkisi mahkemeye aitti.

Ancak 6290 sayılı Kanun’la 11.04.2012’de yapılan değişiklikten sonra bu değerlendirme de münhasıran Genel Müdürlüğe bırakılmıştır. Yargıtay 18. Ceza Dairesi’nin 12.03.2018 tarihli kararında, 01.06.2005 sonrası suçlar bakımından geçici 2/2. maddenin uygulanma imkânı bulunmadığı ayrıca vurgulanmıştır.

Ceza mevzuatında bu tür yetki ve usul değişiklikleri sık yapılmaktadır; son dönemde yürürlüğe giren düzenlemeler 12. Yargı Paketi yazısında topluca değerlendirilmiştir.

Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesi Ayrı Bir Kurumdur

Memnu hakların iadesi olarak da bilinen bu kurum, adli sicil kaydının silinmesiyle karıştırılmaktadır. İkisi farklı sonuç doğurur ve farklı merciler yetkilidir.

Bu kurumun şartlarını, başvuru usulünü ve arşiv kaydı süresini yarıya indiren etkisini memnu hakların iadesi şartları başlıklı yazıda ayrıntılı olarak ele aldım.

Yargıtay 3. Ceza Dairesi’nin 15.09.2022 tarihli, E. 2022/1233, K. 2022/4613 sayılı kararında yetkili merci gösterilmiştir: yasaklanmış hakların geri verilmesi için hükümlünün veya vekilinin talebi üzerine, hükmü veren mahkemenin veya hükümlünün ikametgâhının bulunduğu yerdeki aynı derecedeki mahkemenin karar vermesi gerekir.

Sonucu bakımından ise Yargıtay 3. Ceza Dairesi’nin 29.04.2025 tarihli kararında net bir ayrım yapılmıştır: yasaklanmış hakların geri verilmesine karar verildiğinde adli sicil bilgileri silinmemektedir; ancak geri vermeye ilişkin karar adli sicil arşivine kaydedilmektedir.

Bu kararın asıl işlevi, arşiv kaydının silinme süresini otuz yıldan on beş yıla indirmesidir. Hak yoksunluğu doğuran bir mahkûmiyette süreyi yarıya indirmek isteyen kişi önce mahkemeden bu kararı almalıdır.

Anayasa Mahkemesi: Kişisel Verilerin Korunması

Anayasa Mahkemesi’nin 03.10.2024 tarihli, B. No: 2020/7358 sayılı kararında adli sicil kayıtlarının silinmesi ve düzeltilmesi talepleri anayasal haklar çerçevesinde değerlendirilmiştir.

Kararda, Anayasa’nın 20. maddesinin üçüncü fıkrasında herkesin kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahip olduğu, bu hakkın kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilmeyi, bu verilere erişmeyi, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etmeyi ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsadığı ifade edilmiştir.

Mahkeme ayrıca, kişisel verilerin düzeltilmesini veya silinmesini talep etme hakkının Anayasa’nın 20/3. maddesinde açıkça öngörülen bir güvence olduğunu; bu hakka müdahale teşkil ettiği ileri sürülen iddiaların esasının incelenmesine imkân sağlayan ve gerektiğinde uygun bir telafi yöntemi sunan etkili hukuk yollarının bulunmasının etkili başvuru hakkı bakımından bir gereklilik olduğunu vurgulamıştır.

Bu karar, silme talebinin reddedilmesi hâlinde idari yargı ve ardından bireysel başvuru yolunun kullanılabileceğini göstermesi bakımından önemlidir. Bireysel başvuru yolunun nasıl işlediği ve Anayasa Mahkemesi kararının ardından idari makamların nasıl hareket ettiği, kadının kızlık soyadını kullanması yazısında somut bir başvuru üzerinden gösterilmiştir.

Başvuru Usulü

Başvuru üç yoldan yapılabilir. Koşullar oluştuğunda kayıt kendiliğinden silinmesi gerektiğinden, başvuru esasen silinmemiş bir kayıt için yapılır.

• e-Devlet: Adalet Bakanlığı hizmetleri arasından adli sicil kaydı sorgulama ve silme talebi işlemleri yürütülebilmektedir. En hızlı yoldur.
• Posta: Dilekçe, Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne herhangi bir PTT şubesinden iadeli taahhütlü olarak gönderilebilir.
• Elden: Adliyelerdeki adli sicil şefliklerine veya doğrudan Genel Müdürlüğe teslim edilebilir.

Dilekçeye kimlik fotokopisi, varsa mahkeme kararının ve infaz belgelerinin örneği eklenmelidir. Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa o kararın da eklenmesi süreci hızlandırır.

Dilekçe Örneği 1: Adli Sicil ve Arşiv Kaydının Silinmesi

Aşağıdaki metin Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne sunulmak üzere hazırlanmıştır. Köşeli parantez içindeki alanlar dosya bilgileriyle doldurulmalıdır.

Dilekçe Örneği 2: Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesi

Bu dilekçe mahkemeye sunulur. Amaç kaydın silinmesi değil, hak yoksunluğunun kaldırılması ve arşiv silme süresinin otuz yıldan on beş yıla indirilmesidir.

Yargıtay kararlarında matbu bir dilekçe örneği bulunmamaktadır. Yargıtay 3. Ceza Dairesi’nin 15.09.2022 tarihli kararında somut bir dosyada hükümlünün sunduğu talep metnine yer verilmiştir; metin oldukça kısadır ve mahkeme dosya numarasıyla birlikte kaydın silinmesinin talep edildiğini göstermektedir. Yukarıdaki örnekler bu çerçeveye hukuki dayanaklar eklenerek genişletilmiştir.

50 Soruda Adli Sicil Kaydının Silinmesi

Uygulamada adli sicil ve arşiv kaydının silinmesi konusunda en sık karşılaşılan sorular ve bunlara ilişkin cevaplar aşağıda yer almaktadır.

Temel kavramlar

1. Adli sicil kaydı nedir?
Kesinleşmiş mahkeme kararına dayanılarak kişiler hakkında ceza ve güvenlik tedbirlerine ilişkin bilgilerin kaydedildiği sistemdir. Halk arasında sabıka kaydı denir.

2. Arşiv kaydı nedir?
Adli sicilden silinen kayıtların aktarıldığı ikinci kayıttır. Ceza Genel Kurulu 15.06.2022 tarihli kararına göre kayıtlar adli sicilden silinmekte ancak kural olarak arşivde muhafaza edilmektedir.

3. İkisi arasındaki fark nedir?
Adli sicil kaydı infazla birlikte silinir; arşiv kaydı ise ayrı ve çok daha uzun sürelere tabidir. Sabıka kaydı temiz görünen kişinin arşiv kaydı hâlâ durabilir.

4. Arşiv kaydı kimler tarafından görülür?
Kamu görevine giriş, silah ruhsatı ve bazı meslek başvurularında arşiv kaydı da sorgulanır. Normal başvurularda ise adli sicil belgesi yeterlidir.

5. Kayda ne zaman işlenir?
Yalnızca mahkeme kararı kesinleştiğinde. Kesinleşmemiş kararlar adli sicile girmez.

6. Beraat kararı kayda işlenir mi?
Hayır. Adli sicile yalnızca mahkûmiyet hükümleri işlenir.

7. İdari para cezası kayda girer mi?
Hayır. İdari para cezalarına ilişkin kararlar adli sicil kaydında yer almaz.

8. Disiplin hapsi kayda girer mi?
Hayır. Disiplin veya tazyik hapsine ilişkin kararlar ile disiplin suçlarına ve sırf askerî suçlara ilişkin mahkûmiyetler kaydedilmez.

HAGB

9. HAGB kararı sabıka kaydında görünür mü?
Hayır. HAGB teknik olarak mahkûmiyet sayılmadığından normal adli sicil belgesinde yer almaz.

10. HAGB nereye kaydedilir?
Kendilerine mahsus ayrı bir bölüme. Yalnızca bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak mahkeme, hâkim veya Cumhuriyet başsavcılığı istediğinde verilir.

11. İşe girerken HAGB görünür mü?
Kişinin kendi adına aldığı adli sicil belgesinde görünmez. Bu nedenle iş başvurularında sunulan belgede yer almaz.

12. HAGB kaydı ne zaman silinir?
Denetim süresi yükümlülüklere uygun geçirilip hüküm ortadan kaldırıldığında bu bölümdeki kayıt da işlevini yitirir.

Adli sicil kaydının silinmesi

13. Adli sicil kaydı ne zaman silinir?
5352 sayılı Kanun m. 9 uyarınca cezanın infazının tamamlanması, mahkûmiyeti bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık, ceza zamanaşımının dolması ve genel af hâllerinde.

14. Başvuru yapmam gerekir mi?
Hayır, silme kendiliğinden yapılır. Başvuru yalnızca koşullar oluştuğu hâlde kayıt silinmemişse gerekir.

15. İnfazın tamamlanması ne demek?
Hapis cezasında bihakkın tahliye tarihi veya denetim süresinin sona erdiği tarih; adli para cezasında ödeme tarihi ya da tazyik hapsinden çıkış tarihi.

16. Koşullu salıverilme tarihi esas alınır mı?
Hayır. Belirleyici olan bihakkın tahliye tarihidir; denetimli serbestlikten yararlanılmışsa denetim süresinin sonu esas alınır.

17. Ertelenen cezada durum nedir?
TCK m. 51/8 uyarınca denetim süresi yükümlülüklere uygun veya iyi hâlli geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılır (Yargıtay 1. CD, 21.11.2022).

18. Ertelenen ceza doğrudan arşive mi gider?
Evet. Adli para cezasına mahkûmiyet hükümleri ile cezanın ertelenmesine ilişkin hükümler adli sicile alınmadan doğrudan arşive kaydedilir.

19. Ölüm hâlinde kayıt ne olur?
İlgilinin ölümü üzerine adli sicil bilgileri tamamen silinir.

Arşiv kaydının silinmesi

20. Arşiv kaydı ne zaman silinir?
Genel kural olarak arşive alınma tarihinden itibaren beş yıl sonra. Hak yoksunluğu doğuran suçlarda ise 15 veya 30 yıl.

21. Beş yıllık süre ne zaman başlar?
Kaydın arşive alındığı tarihte. Ceza Genel Kurulu 15.06.2022 tarihli kararında bu başlangıç esas alınmıştır.

22. On beş yıllık süre hangi hâlde uygulanır?
Mahkûmiyet hak yoksunluğu doğuruyorsa ve yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa.

23. Otuz yıllık süre ne zaman uygulanır?
Aynı nitelikteki mahkûmiyetlerde, yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmamışsa.

24. Süreyi kısaltmanın yolu var mı?
Mahkemeden yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması süreyi otuz yıldan on beş yıla indirir.

25. Süre cezanın miktarına göre mi belirlenir?
Hayır, esas olan suçun niteliğidir. Düşük cezalı bir suç bile hak yoksunluğu doğuruyorsa uzun süreye tabi olur.

26. Fiil suç olmaktan çıkarsa ne olur?
Kayıt silinir. Kanun değişikliğiyle suç olmaktan çıkan fiillere ilişkin arşiv kayıtları için süre beklenmez.

Silinmeyen kayıtlar

27. Hangi kayıtlar hiç silinmez?
Anayasa’nın 76. maddesinde ve özel kanunlarda sayılan suç ve mahkûmiyetlere ilişkin arşiv bilgileri (Yargıtay 3. CD, 29.04.2025).

28. Anayasa m. 76 hangi suçları kapsar?
Zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, aklama, kaçakçılık ve terör suçları ile taksirli suçlar hariç bir yıl veya daha fazla hapis cezası.

29. Hırsızlık kaydı silinir mi?
Yargıtay 6. CD kararlarına göre hırsızlık suçuna ilişkin mahkûmiyet bilgilerinin adli sicil arşivinden silinmesine yasal olanak bulunmamaktadır.

30. Af çıkarsa silinir mi?
Anayasa m. 76 kapsamındaki suçlarda “affa uğramış olsa dahi” ibaresi nedeniyle silinmez. Genel af adli sicil kaydını siler ancak arşiv kaydı bu kapsamda kalabilir.

31. Sahtecilik kaydı silinir mi?
Resmî evrakta sahtecilik hak yoksunluğu doğuran suçlardandır; arşiv kaydı 15 veya 30 yıllık sürelere tabidir.

32. Vergi kaçakçılığı kaydı silinir mi?
Bu mahkûmiyet özel kanunlarda hak yoksunluğu olarak sayıldığından arşiv kaydının silinmesi mümkün olmayabilir; Yargıtay 11. CD kararlarında bu sonuca varılmıştır.

Yetkili merci

33. Nereye başvurulur?
Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne. 11.04.2012’den itibaren bu işlem münhasıran Genel Müdürlüğün yetkisindedir.

34. Mahkemeye başvurabilir miyim?
Başvurulabilir ancak mahkeme karar veremez. Yargıtay 4. CD 18.05.2022 tarihli kararına göre mahkemece karar verilmesi hukuka aykırıdır.

35. Mahkeme karar verirse ne olur?
Karar, Adalet Bakanlığının talebi üzerine kanun yararına bozulur (Yargıtay 19. CD, 24.03.2016).

36. Mahkemeye verdiğim dilekçe ne olur?
Yargıtay 18. CD 12.03.2018 tarihli kararına göre dilekçenin değerlendirilmek üzere Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne gönderilmesi gerekir.

37. 2005 öncesi suçlarda mahkeme yetkili mi?
Geçici m. 2/2 uyarınca eskiden yetkiliydi; ancak 6290 sayılı Kanun’la 11.04.2012’de yapılan değişiklikten sonra değerlendirme münhasıran Genel Müdürlüğe bırakılmıştır.

38. Talebim reddedilirse ne yapabilirim?
İdari işleme karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir; iç hukuk yolları tükendikten sonra Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir.

Başvuru usulü ve dilekçe

39. e-Devlet’ten başvurabilir miyim?
Adalet Bakanlığı hizmetleri arasından adli sicil sorgulama ve silme talebi işlemleri yürütülebilmektedir. En hızlı yoldur.

40. Posta ile gönderebilir miyim?
Evet. Dilekçe herhangi bir PTT şubesinden iadeli taahhütlü olarak Genel Müdürlüğe gönderilebilir.

41. Dilekçede neler bulunmalı?
Kimlik bilgileri, mahkeme adı, esas ve karar numarası, suç ve ceza bilgisi, infaz tarihi ile silinme koşullarının oluştuğuna dair açıklama.

42. Hangi belgeler eklenmeli?
Kimlik fotokopisi, mahkeme kararı örneği, infaz belgesi veya yerine getirme fişi ve güncel adli sicil belgesi.

43. Matbu bir dilekçe formu var mı?
Yargı kararlarında matbu bir örnek bulunmamaktadır. Yukarıdaki örnekler kararlarda yer alan talep metni ve hukuki dayanaklar esas alınarak hazırlanmıştır.

44. Avukatla başvurmak zorunlu mu?
Zorunlu değildir; kişi kendisi başvurabilir. Ancak suçun hangi süreye tabi olduğunun belirlenmesi teknik değerlendirme gerektirir.

45. Başvuru ücretli mi?
Adli sicil belgesi ve silme talebi için harç alınmamaktadır.

Yasaklanmış hakların geri verilmesi

46. Memnu hakların iadesi nedir?
Mahkûmiyetin sonucu olarak yoksun kalınan hakların mahkeme kararıyla geri verilmesidir. Adli sicil kaydının silinmesinden farklıdır.

47. Hangi mahkeme karar verir?
Yargıtay 3. CD 15.09.2022 tarihli kararına göre hükmü veren mahkeme veya hükümlünün ikametgâhının bulunduğu yerdeki aynı derecedeki mahkeme.

48. Karar alınınca kayıt silinir mi?
Hayır. Yargıtay 3. CD 29.04.2025 tarihli kararına göre adli sicil bilgileri silinmez; karar adli sicil arşivine kaydedilir.

49. O hâlde ne işe yarar?
Hak yoksunluğunu kaldırır ve arşiv kaydının silinme süresini otuz yıldan on beş yıla indirir.

50. İki başvuruyu birlikte yapabilir miyim?
Ayrı mercilere yapıldıkları için ayrı ayrı yapılır. Uygulamada önce mahkemeden hak iadesi kararı alınır, ardından Genel Müdürlüğe silme başvurusu yapılır.

Sonuç

Adli sicil kaydının silinmesinde en çok zaman kaybettiren hata, mahkemeye başvurmaktır. 11 Nisan 2012’den bu yana yetki münhasıran Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ndedir; mahkemelerin verdiği silme kararları kanun yararına bozulmaktadır.

İkinci kritik nokta adli sicil kaydı ile arşiv kaydı ayrımıdır. İnfaz tamamlandığında adli sicil kaydı kendiliğinden silinir, ancak kayıt arşive geçer ve orada beş, on beş ya da otuz yıl kalır. Hangi sürenin uygulanacağı cezanın miktarına değil suçun niteliğine bağlıdır.

Anayasa’nın 76. maddesinde ve özel kanunlarda sayılan suçlarda arşiv kaydı hiç silinmez. Bu kapsamdaki bir mahkûmiyet için yapılacak silme başvurusu sonuçsuz kalır; bu durumda değerlendirilmesi gereken yol yasaklanmış hakların geri verilmesidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 03.10.2024 tarihli kararı, silme ve düzeltme talebini kişisel verilerin korunması hakkı kapsamında değerlendirmiş ve etkili başvuru yollarının bulunması gerektiğini vurgulamıştır. Talebin reddi hâlinde idari yargı ve bireysel başvuru yolu açıktır.

Kaynakça

Mevzuat

• Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, m. 20/3 (Kişisel verilerin korunması) ve m. 76 (Milletvekili seçilme yeterliliği)
• 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu, m. 4 (Adli sicile kaydedilecek bilgiler)
• 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu, m. 5 (Adli sicile kaydedilmeyecek bilgiler)
• 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu, m. 6 (Kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve HAGB kayıtları)
• 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu, m. 9 (Adli sicil bilgilerinin silinmesi)
• 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu, m. 12 (Arşiv bilgilerinin silinmesi)
• 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu, m. 13/A (Yasaklanmış hakların geri verilmesi)
• 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu, geçici m. 2 (6290 sayılı Kanun ile değişik, 11.04.2012)
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 51/8 (Ertelemede denetim süresi) ve m. 53 (Belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma)
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 231 (HAGB) ve m. 309 (Kanun yararına bozma)
• Mülga 3682 sayılı Adli Sicil Kanunu, m. 8 (Karşılaştırma amacıyla)
• 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu

Yargı kararları

• Anayasa Mahkemesi, Bireysel Başvuru, B. No: 2020/7358, T. 03.10.2024
• Anayasa Mahkemesi, Bireysel Başvuru, B. No: 2014/16269, T. 08.11.2017
• Anayasa Mahkemesi, Bireysel Başvuru, B. No: 2013/5199, T. 14.04.2016
• Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2018/616, K. 2022/446, T. 15.06.2022
• Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2010/46, K. 2010/93, T. 27.04.2010
• Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2010/40, K. 2010/81, T. 13.04.2010
• Yargıtay 3. Ceza Dairesi, E. 2024/5663, K. 2025/12824, T. 29.04.2025
• Yargıtay 3. Ceza Dairesi, E. 2022/1233, K. 2022/4613, T. 15.09.2022
• Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E. 2022/11259, K. 2022/9076, T. 21.11.2022
• Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2021/43116, K. 2022/12711, T. 18.05.2022
• Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2021/39932, K. 2022/7485, T. 15.03.2022
• Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2012/5979, K. 2012/15658, T. 27.06.2012
• Yargıtay 10. Ceza Dairesi, E. 2020/13780, K. 2020/9494, T. 23.12.2020
• Yargıtay 13. Ceza Dairesi, E. 2018/9940, K. 2019/2338, T. 15.02.2019
• Yargıtay 18. Ceza Dairesi, E. 2017/5885, K. 2018/3392, T. 12.03.2018
• Yargıtay 19. Ceza Dairesi, E. 2016/72, K. 2016/13812, T. 24.03.2016
• Yargıtay 6. Ceza Dairesi, E. 2013/16868, K. 2013/15154, T. 25.06.2013
• Yargıtay 6. Ceza Dairesi, E. 2011/24105, K. 2012/15689, T. 24.09.2012
• Yargıtay 6. Ceza Dairesi, E. 2011/4322, K. 2012/4833, T. 06.03.2012
• Yargıtay 6. Ceza Dairesi, E. 2010/31080, K. 2011/39832, T. 20.09.2011
• Yargıtay 6. Ceza Dairesi, E. 2010/32054, K. 2011/39833, T. 20.09.2011
• Yargıtay 6. Ceza Dairesi, E. 2008/25326, K. 2010/6328, T. 13.05.2010
• Danıştay 10. Daire, E. 2019/10570, K. 2023/4911, T. 28.09.2023
• Danıştay 10. Daire, E. 2018/5412, K. 2022/1139, T. 19.12.2022

Doktrin ve akademik kaynaklar

• Yenidünya, A. Caner: Adli Sicil ve Arşiv Kayıtlarının Silinmesi
• Centel, Nur / Zafer, Hamide: Ceza Muhakemesi Hukuku, İstanbul
• Özbek, Veli Özer / Doğan, Koray / Bacaksız, Pınar: Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Ankara
• Artuk, Mehmet Emin / Gökcen, Ahmet / Alşahin, M. Emin: Ceza Hukuku Genel Hükümler, Ankara
• Adalet Dergisi: Adli Sicil ve Arşiv Kayıtlarının Silinmesi Koşulları Bağlamında 5352 Sayılı Adli Sicil Kanunu’nun 12. Maddesi ile Geçici 2. Maddesine Dair Bir Değerlendirme

---

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Dilekçe örnekleri genel bir çerçeve sunar; her dosyanın kendi verilerine göre uyarlanması gerekir. Yazıda anılan yargı kararları karar tarihindeki hukuki duruma göre değerlendirilmelidir.