Skip to main content

Boşanmada Ziynet Eşyası (Altın) Davası

Boşanmada ziynet eşyası altın davası - 2024 içtihat değişikliği

Düğünde takılan altınların kime ait olduğu sorusunun cevabı 2024’te değişti. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, yıllardır uygulanan “kim takarsa taksın hepsi kadınındır” görüşünü açıkça terk etti. Yeni ilkesel görüşe göre kural, herkese takılanın kendisine ait olmasıdır; kadına özgü takılar ise yine kadına aittir.

Bu yazıda içtihat değişikliğinin kapsamı, ziynet alacağı davasının hukuki niteliği, ispat yükünün nasıl dağıldığı ve hangi hâllerde yer değiştirdiği, altınların bozdurulması durumunda iade yükümlülüğü ile davanın usulü güncel Yargıtay kararları ışığında ele alınmaktadır. Konuyla ilgili sık karşılaşılan sorulara verilen cevaplar makalenin sonunda yer almaktadır.

Ziynet Eşyalarında İçtihat Değişikliği Düğün Takıları Kime Ait? ESKİ GÖRÜŞ (terk edildi) Kim tarafından kime takılırsa takılsın, hepsi kadına bağışlanmış sayılır. HGK 14.12.2021, 2018/898-2021/1656 Aksi anlaşma varsa ona öncelik YENİ GÖRÜŞ (2024-2025) 1. Anlaşma varsa ona göre 2. Yerel örf ve âdet ispatlanırsa ona göre 3. Aksi hâlde herkese takılan kendisine 2. HD 04.04.2024 · 2. HD 18.02.2025 Karşı cinse özgü olan o cinse ait Kadına özgü ziynet eşyalarının kadının himayesinde bulunduğu kabul edilir. Bunun aksini iddia eden kadın, iddiasını ispatla yükümlüdür.
Değişiklik özellikle erkeğe takılan altın, para ve döviz bakımından sonuç doğurmaktadır.

İçtihat Değişikliği: Eski ve Yeni Görüş

Uzun yıllar uygulanan kural şuydu: düğün sırasında takılan ziynet eşyaları, kim tarafından kime takılırsa takılsın kadına bağışlanmış sayılır ve kadının kişisel malı kabul edilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 14.12.2021 tarihli, E. 2018/898, K. 2021/1656 sayılı ilamında bu kural aynen ifade edilmiştir.

Aynı kararda bir istisna tanınmıştı: taraflar arasında genel kuralın aksine bir anlaşmanın varlığı ispatlandığında, kadına özgü olanlar dışındaki ziynetin kime takıldıysa ona ait olacağı yönündeki anlaşmaya öncelik tanınacağı belirtilmişti.

2024’te terk edilen görüş

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 04.04.2024 tarihli, E. 2023/5704, K. 2024/2402 ve 18.02.2025 tarihli, E. 2024/9259, K. 2025/1648 sayılı kararlarında Daire, önceki görüşünü açıkça terk ettiğini bildirmiştir. Kararlarda önceki içtihat şöyle özetlenip terk edilmiştir: Dairemizin önceki içtihatları, aksine bir anlaşma ya da örf âdet kuralı olmadığı takdirde düğünde kim tarafından hangi eşe ne verilirse verilsin, ne takılırsa takılsın bunların hepsi kadına ait sayılır yönündeydi.

Yeni ilkesel görüş: üç kademeli sıra

Kararlarda benimsenen yeni ölçüt üç kademelidir. Taraflar arasında ziynet eşyalarının paylaşımı konusunda anlaşma mevcutsa paylaşım bu anlaşmaya göre gerçekleştirilir. Anlaşma bulunmadığı takdirde yerel örf ve âdetin varlığı iddia ve ispat edilirse bu kurala göre paylaşım yapılır. Aksi takdirde erkeğe ve kadına takılan veya verilen ve ekonomik değer taşıyan her şey kural olarak kendilerine aittir.

Bu sıralamanın son basamağı, önceki uygulamadan en belirgin ayrılma noktasıdır. Artık damada takılan altın, verilen para veya döviz kural olarak damada aittir.

Karşı cinse özgü takılar

Kararlarda bir sınırlama getirilmiştir: takılar içinde karşı cinse özgü, yani kadına ya da erkeğe özgü bir şey varsa o cinse verilmiş sayılır. Özgü olma konusunda çekişme varsa gerektiğinde bilirkişi incelemesi yapılmalıdır.

Pratikte bu, bilezik, kolye, küpe gibi kadına özgü takıların damada takılmış olsa bile kadına ait sayılması sonucunu doğurur. Buna karşılık çeyrek ve tam altın gibi cinsiyet ayrımı taşımayan takılarda, takılan kişiye ait olma kuralı işler.

Takının türü Kime takıldı Yeni görüşe göre kime ait
Bilezik, kolye, küpe (kadına özgü) Kadına Kadına
Bilezik, kolye, küpe (kadına özgü) Erkeğe Yine kadına (cinse özgü kural)
Çeyrek, yarım, tam altın Kadına Kadına
Çeyrek, yarım, tam altın Erkeğe Erkeğe (eski görüşte kadınaydı)
Para, döviz Erkeğe Erkeğe (eski görüşte kadınaydı)
Her tür takı Anlaşma veya örf âdet varsa Anlaşmaya veya örfe göre

Ziynet Alacağı Davasının Niteliği

Ziynet alacağı talebi boşanma davasının eki niteliğinde değildir; boşanma gerçekleşmese dahi talep edilebilir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 10.09.2014 tarihli, E. 2014/4470, K. 2014/11624 sayılı kararında bu nitelik açıkça belirtilmiştir.

Bunun usuli sonucu, davaların ayrılabilmesidir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 24.06.2024 tarihli, E. 2023/8731, K. 2024/4683 sayılı kararında, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun boşanma davası yönünden esastan reddine, ziynet alacağı davası yönünden ise dosyanın tefrikine karar verildiği aktarılmıştır.

Talep, ziynet eşyalarının aynen iadesi, mümkün olmazsa bedelinin ödenmesi biçiminde kurulur.

Harç ve dava şartı

Ziynet alacağı davası nispi harca tabidir ve harcın yatırılmaması dava şartı yokluğuna yol açar. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 01.10.2024 tarihli, E. 2024/3331, K. 2024/6626 sayılı kararında, davacı vekilinin bildirdiği değer üzerinden nispi harcı ve bakiye gider avansını verilen kesin sürede yatırmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verildiği ve bu ret hâlinde vekille temsil edilen davalı lehine vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiği belirtilerek karar onanmıştır.

Talebin azaltılması feragat sayılır

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 18.02.2025 tarihli kararında usuli bir tespit yapılmıştır: davacının talep sonucunu azaltması davayı genişletme ya da değiştirme sayılmaz; tam veya kısmi feragat için karşı tarafın iznine ve ıslah yoluna başvurulmasına gerek yoktur; talep sonucunun daraltılması davadan kısmi feragat niteliğindedir.

Feragat kesin hüküm oluşturur

Önceki bir davada ziynet alacağından feragat edilmişse, aynı konuda yeniden dava açılamaz. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 02.05.2024 tarihli, E. 2023/5344, K. 2024/3074 sayılı kararında, kadın avukatlarının da imzalarının bulunduğu feragatnameyle boşanma ve ziynet alacağı davalarından feragat edildiği, bunun ziynet alacağı yönünden kesin hüküm oluşturduğu ve yeni davanın usulden reddi gerektiği yönündeki gerekçe onanmıştır.

Boşanma protokolü imzalanırken bu nokta gözden kaçırılmamalıdır; genel bir feragat kaydı ziynet talebini de kapsayabilir. Anlaşmalı boşanma protokolünün kurulmasında bu ayrıntı belirleyici olmaktadır.

İspat Yükü ve Karineler

TMK m. 6 uyarınca kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. İspat yükü, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 01.04.2019 tarihli, E. 2019/2118, K. 2019/3732 sayılı kararı ve Hukuk Genel Kurulu’nun 14.12.2021 tarihli ilamı bu yöndedir.

Hayatın olağan akışı karinesi

Yargıtay uygulamasında yerleşik ölçüt şudur: ispat yükü hayatın olağan akışına aykırı iddia ve savunmada bulunana düşer. Ziynet alacağı davalarında olağan olan, kadına özgü ziynet eşyalarının kadın eşin himayesinde bulunmasıdır. Bunun aksini iddia eden kadın eş iddiasını ispatla mükelleftir.

Bu ilke Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 18.02.2025, 04.04.2024 ve 22.04.2024 tarihli, E. 2024/1038, K. 2024/2732 sayılı kararlarında tekrarlanmıştır. Pratik sonucu şudur: kadın önce takıların varlığını, sonra da bunların kendi elinden çıktığını ispatlamak zorundadır.

İspat edilemeyen hâller

Yargı kararlarında davanın reddiyle sonuçlanan tipik durumlar şunlardır:

  • Ziynetlerin eşi tarafından zorla alındığının ispatlanamaması (Yargıtay 2. HD, 24.06.2024, E. 2023/8731, K. 2024/4683).
  • Takıların varlığı ispatlansa da rıza dışında alınıp bozdurulduğunun tanık beyanlarıyla ortaya konamaması (Yargıtay 2. HD, 05.04.2023, E. 2022/10930, K. 2023/1642).
  • Tanıkların görgüye dayalı bilgisinin bulunmaması ve yemin deliline dayanılmaması (Yargıtay 2. HD, 24.09.2024, E. 2024/3535, K. 2024/6304).
  • Tanık beyanlarının çelişkili olması ve düğüne ait fotoğraf veya video kaydının sunulmaması (Yargıtay 2. HD, 26.09.2024, E. 2024/1367, K. 2024/6472).

Fotoğraf, video ve bilirkişi

Buna karşılık delil sunulabildiğinde dava kabul edilmektedir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 10.09.2025 tarihli, E. 2024/10544, K. 2025/7077 sayılı kararında, dosyaya sunulan fotoğraflar ve tanık beyanlarına göre kadına düğünde takılan altınların erkek tarafından alınarak bozdurulduğu ve iade edilmediği anlaşıldığından, varlığı kanıtlanan ziynet eşyaları bakımından davanın kabulü gerektiği belirtilmiştir.

Düğün kaydı üzerinden bilirkişi incelemesi yapılarak takıların tespiti de kabul edilen bir yöntemdir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 25.01.2024 tarihli, E. 2023/9255, K. 2024/480 sayılı kararında bu yolla davanın kabulüne hükmedilmiştir.

Uygulamada en güçlü delil düğün video kaydıdır. Kayıt üzerinde takı sayısı ve türü tespit edilebildiğinden, ispat sorunu büyük ölçüde çözülmektedir.

Delillerin dava açılmadan önce toplanması, özellikle düğün kaydı ve fotoğrafların temini sonucu doğrudan belirlemektedir. Kendi durumunuz için değerlendirme yapılmasını isterseniz iletişime geçebilirsiniz.

Bozdurulan Altınlar ve İade Yükümlülüğü

Ziynetlerin bozdurulduğu veya erkeğin elinde kaldığı ortaya konduğunda ispat yükü yer değiştirir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 04.04.2024 tarihli kararında bu geçiş şöyle ifade edilmiştir: bu durumda ispat yükü yer değiştirerek erkeğe geçmiş olup, erkek ziynetlerin uhdesinde olmadığını ve kadına iade edildiğini sunulan delillerle ispatlayamamıştır.

Birlik ihtiyaçları için harcanmış olması yeterli değil

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 22.04.2024 tarihli, E. 2024/1038, K. 2024/2732 sayılı kararında ilke nettir: ziynet eşyalarının birlik gereksinimleri için koca tarafından bozdurulmuş olması, geri istenmemek üzere verildiği ispatlanmadıkça kocayı iade yükümlülüğünden kurtarmaz.

Aynı mantık araç alımı, ev alımı ve borç ödemesi savunmalarında da geçerlidir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 13.12.2017 tarihli, E. 2016/8704, K. 2017/14502 sayılı kararında, ziynetlerin kadının rızasıyla bozdurulduğu ve parayla araba alındığı, arabanın da düğün borçları için satıldığı savunmasıyla ispat yükünün erkeğe geçtiği; erkeğin ziynetlerin geri istenilmemek üzere verildiğini ispat edemediği ve bu nedenle davanın kabulü gerektiği belirtilmiştir.

Buna karşılık geri ödeme yapıldığı ortaya konabiliyorsa sonuç değişir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 01.10.2024 tarihli, E. 2024/3556, K. 2024/6647 sayılı kararında, erkeğin evi satmaktan vazgeçtiği için alınan peşinatı ziynetleri bozdurarak geri ödediğinin tanık beyanıyla anlaşılması üzerine ziynet alacağının kısmen kabulü onanmıştır.

Ziynet Alacağı ile Katılma Alacağı Farkı

Ziynet eşyası kişisel mal niteliğindedir ve mal rejimi tasfiyesine tabi değildir. Bu nedenle ziynet alacağı davası ile katılma alacağı davası birbirinden bağımsızdır ve ayrı ayrı açılabilir. Nişan aşamasında takılan takılar ise ayrı bir rejime tabidir; kusur aranmaksızın işleyen ve mutat ile mutat dışı hediye ayrımına dayanan bu düzeni hediyelerin geri verilmesi davası yazısında ele aldım.

İki dava arasındaki temel farklar şunlardır: ziynet alacağında talep belirli bir eşyanın aynen iadesi ya da bedelidir; katılma alacağında ise artık değerin yarısı üzerinden hesaplanan bir alacaktır. Ziynet alacağında ispat yükü kural olarak talep edende, katılma alacağında ise malın kişisel mal olduğunu iddia edendedir. Katılma alacağının hesabı katılma alacağı davası ve hesaplama yazısında, kişisel mal ayrımı ise edinilmiş mallara katılma rejimi yazısında ele alınmıştır.

50 Soruda Ziynet Eşyası Davası

Uygulamada düğün takıları ve ziynet alacağı davası konusunda en sık karşılaşılan sorular ve bunlara ilişkin cevaplar aşağıda yer almaktadır.

Mülkiyet

1. Düğünde takılan altınlar kime aittir?
Yargıtay 2. HD’nin 2024-2025 tarihli kararlarına göre önce anlaşmaya, yoksa yerel örf ve âdete, o da yoksa kime takıldıysa ona aittir.

2. Eskiden kural neydi?
Kim tarafından kime takılırsa takılsın hepsi kadına bağışlanmış sayılıyordu (HGK, 14.12.2021). Bu görüş 2024’te terk edilmiştir.

3. Değişiklik ne zaman oldu?
Yargıtay 2. HD’nin 04.04.2024 tarihli, E. 2023/5704, K. 2024/2402 kararıyla; 18.02.2025 tarihli kararda da tekrarlanmıştır.

4. Damada takılan altın kimin?
Yeni görüşe göre kural olarak damadın. Ancak kadına özgü bir takıysa yine kadına ait sayılır.

5. Kadına özgü takı ne demek?
Bilezik, kolye, küpe gibi kadın kullanımına özgü takılardır. Çekişme hâlinde bilirkişi incelemesi yapılır.

6. Çeyrek altın kime ait?
Cinsiyete özgü olmadığından, takıldığı kişiye ait sayılır.

7. Düğünde verilen para kimin?
Ekonomik değer taşıyan her şey kural olarak verildiği kişiye aittir; erkeğe verilen para erkeğe ait sayılır.

8. Anlaşma varsa ne olur?
Anlaşmaya öncelik tanınır. Paylaşım tarafların anlaşmasına göre yapılır.

9. Örf ve âdet nasıl ispatlanır?
İddia eden tarafça ileri sürülüp ispatlanması gerekir; tanık ve yerel uygulamaya ilişkin deliller kullanılabilir.

10. Ziynet kişisel mal mıdır?
Evet. Ziynet eşyası kişisel mal niteliğindedir ve mal rejimi tasfiyesine dahil edilmez.

Dava ve usul

11. Ziynet alacağı davası nedir?
Ziynet eşyalarının aynen iadesi, mümkün olmazsa bedelinin tahsili için açılan davadır.

12. Boşanma davasıyla birlikte açılabilir mi?
Açılabilir ancak boşanmanın eki değildir; Yargıtay 3. HD 10.09.2014 tarihli kararına göre boşanma gerçekleşmese dahi talep edilebilir.

13. Boşanmadan da açılabilir mi?
Evet. Dava boşanmadan bağımsızdır ve evlilik sürerken de açılabilir.

14. Davalar ayrılabilir mi?
Evet. Yargıtay 2. HD 24.06.2024 tarihli kararında ziynet alacağı davasının tefrikine karar verildiği aktarılmıştır.

15. Hangi mahkemede açılır?
Aile mahkemesinde. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla bakar.

16. Harç ne kadar?
Nispi harca tabidir; talep edilen değer üzerinden hesaplanır.

17. Harcı yatırmazsam ne olur?
Dava şartı yokluğundan usulden reddedilir ve karşı taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilir (Yargıtay 2. HD, 01.10.2024).

18. Talebimi azaltabilir miyim?
Evet. Yargıtay 2. HD 18.02.2025 tarihli kararına göre talep sonucunun daraltılması kısmi feragat niteliğindedir; ıslaha ve karşı tarafın iznine gerek yoktur.

19. Talebimi artırabilir miyim?
Artırım usul hükümlerine tabidir; kısmi dava açılmışsa HMK m. 109 çerçevesinde talep artırımı yapılabilir.

20. Zamanaşımı süresi nedir?
Talebin hukuki niteliğine göre değişir; iade talebi ve sebepsiz zenginleşme iddiası bakımından farklı süreler gündeme gelebilir.

Feragat

21. Protokolde feragat ettim, dava açabilir miyim?
Hayır. Yargıtay 2. HD 02.05.2024 tarihli kararına göre feragat ziynet alacağı yönünden kesin hüküm oluşturur.

22. Genel feragat kaydı ziyneti kapsar mı?
Kapsayabilir. Bu nedenle protokol imzalanırken ziynet talebinin ayrıca saklı tutulup tutulmadığı kontrol edilmelidir.

23. Feragatten dönebilir miyim?
Feragat kesin hüküm sonucu doğurduğundan tek taraflı olarak dönülemez. İrade fesadı iddiası ayrıca değerlendirilir.

İspat

24. İspat yükü kimde?
Kural olarak talep edende. TMK m. 6 uyarınca herkes hakkını dayandırdığı olguları ispatla yükümlüdür.

25. Kadına özgü takılarda karine var mı?
Evet. Olağan olan bu takıların kadının himayesinde bulunmasıdır; aksini iddia eden kadın bunu ispatla yükümlüdür.

26. Neyi ispatlamam gerekir?
Önce takıların varlığını ve miktarını, sonra bunların rızanız dışında elinizden çıktığını.

27. Hangi deliller kullanılabilir?
Düğün fotoğrafları, video kaydı, tanık beyanı, kuyumcu kayıtları ve yemin delili.

28. En güçlü delil hangisi?
Düğün video kaydı. Kayıt üzerinde bilirkişi incelemesiyle takı sayısı ve türü tespit edilebilmektedir (Yargıtay 2. HD, 25.01.2024).

29. Fotoğraf yeterli olur mu?
Yargıtay 2. HD 10.09.2025 tarihli kararında fotoğraflar ve tanık beyanları birlikte değerlendirilerek davanın kabulü gerektiği belirtilmiştir.

30. Tanık beyanı yeterli mi?
Görgüye dayalı ve tutarlı olması gerekir. Çelişkili beyanlar ve duyuma dayalı ifadeler yeterli sayılmamaktadır.

31. Delil yoksa dava kaybedilir mi?
Kararlarda, delil sunulamayan hâllerde davanın reddedildiği görülmektedir. Yemin deliline dayanılması bir imkân olarak kalmaktadır.

32. Yemin deliline nasıl dayanılır?
Dava dilekçesindeki delil listesine açıkça eklenmesi gerekir; sonradan ileri sürülmesi kabul edilmeyebilir.

Bozdurulan altınlar

33. Altınlar bozdurulduysa ne olur?
İspat yükü yer değiştirir ve erkeğe geçer; erkek altınların iade edildiğini veya elinde olmadığını ispatlamak zorundadır.

34. Ev ihtiyaçları için bozdurulmuşsa?
İade yükümlülüğü sürer. Yargıtay 2. HD 22.04.2024 tarihli kararına göre birlik gereksinimleri için bozdurulmuş olması, geri istenmemek üzere verildiği ispatlanmadıkça kocayı iade yükümlülüğünden kurtarmaz.

35. Araba alındıysa ne olur?
Yargıtay 2. HD 13.12.2017 tarihli kararında bu savunmayla ispat yükünün erkeğe geçtiği ve erkeğin ispat edememesi üzerine davanın kabulü gerektiği belirtilmiştir.

36. Düğün borçları için kullanıldıysa?
Aynı ilke geçerlidir; geri istenmemek üzere verildiği ispatlanmadıkça iade yükümlülüğü devam eder.

37. Ben rıza göstermiştim, yine de isteyebilir miyim?
Rıza tek başına yeterli değildir; belirleyici olan geri istenmemek üzere verilip verilmediğidir.

38. Erkek geri ödeme yaptıysa?
Yargıtay 2. HD 01.10.2024 tarihli kararında, ziynetlerin bozdurularak alınan peşinatın geri ödendiğinin tanıkla anlaşılması üzerine davanın kısmen kabulü onanmıştır.

39. Aynen iade mi bedel mi istenir?
Talep aynen iade, mümkün olmazsa bedel biçiminde kurulur. Bedel, karar tarihine yakın rayiç üzerinden belirlenir.

40. Altın fiyatı arttı, hangi değer esas alınır?
Bedele hükmedilirken güncel değer esas alınır; bu, uzun süren yargılamalarda alacaklı lehine sonuç doğurur.

Diğer

41. Ziynet mal paylaşımına girer mi?
Hayır. Kişisel mal niteliğinde olduğundan mal rejimi tasfiyesine dahil edilmez.

42. Katılma alacağıyla birlikte istenebilir mi?
Evet, iki talep birbirinden bağımsızdır ve ayrı hukuki sebeplere dayanır.

43. Nişanda takılan takılar ne olur?
Nişanın bozulması hâlinde hediyelerin geri verilmesi TMK m. 122 çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.

44. Evlilik içinde alınan altınlar?
Düğün takısı değilse ve edinilmiş mal geliriyle alınmışsa, mal rejimi tasfiyesinde değerlendirilir.

45. Altınları eşimin ailesi aldıysa?
Dava, alan kişiye karşı da yöneltilebilir. Husumetin doğru kurulması davanın kabulü bakımından önemlidir.

46. Kayınvalidem takıları sakladı diyorum, ispat nasıl?
Tanık beyanı ve varsa yazışmalarla. İspat yükü iddia edendedir.

47. Boşanmadan sonra dava açabilir miyim?
Evet, protokolde feragat edilmemişse. Feragat varsa kesin hüküm engeli doğar.

48. Dava ne kadar sürer?
Delil durumuna bağlıdır. Video kaydı üzerinde bilirkişi incelemesi gerekiyorsa süre uzayabilir.

49. Ziynetler için ihtiyati tedbir istenebilir mi?
Talep edilebilir; ancak ziynetin belirli ve mevcut olduğunun yaklaşık olarak ortaya konması gerekir.

50. Yeni içtihat açtığım davayı etkiler mi?
Derdest davalarda mahkemeler yeni ilkesel görüşü uygulamaktadır. Bu nedenle özellikle erkeğe takılan altınlar bakımından talep sonucu yeniden değerlendirilmelidir.

Sonuç

Ziynet eşyası davalarında 2024 içtihat değişikliği tabloyu belirgin biçimde değiştirmiştir. Artık “düğünde takılan her şey kadınındır” varsayımıyla dava açılması, özellikle damada takılan altın ve verilen para bakımından ret riski taşımaktadır.

Yeni ölçüt üç kademelidir: önce taraflar arasındaki anlaşma, sonra ispatlanan yerel örf ve âdet, bunlar yoksa takının kime takıldığı. Kadına özgü takılar bu sıralamanın dışında kalır ve her hâlde kadına ait sayılır.

İkinci belirleyici unsur ispattır. Kadın önce takıların varlığını, sonra rızası dışında elinden çıktığını ortaya koymak zorundadır. Bu aşama geçildiğinde ispat yükü erkeğe geçer ve erkek, ziynetlerin geri istenmemek üzere verildiğini ispatlamadıkça iade yükümlülüğünden kurtulamaz.

Pratik sonuç şudur: düğün video kaydı ve fotoğraflar dava açılmadan önce temin edilmelidir. Boşanma protokolü imzalanırken de ziynet talebinin saklı tutulup tutulmadığı kontrol edilmelidir; genel feragat kaydı bu talebi de sona erdirmektedir.

İçtihat değişikliği derdest davalarda da uygulandığından talep sonucunun yeniden değerlendirilmesi gerekebilir. Somut durumunuz için bir avukata danışılması gerekir.

Ziynet alacağı ilama bağlanıp icraya konduğunda borçlu taşınmazlarını devrederse ne yapılacağını, delil listesi ve dilekçe örneğiyle birlikte boşanmadan sonra mal kaçırma sebebiyle terditli dava dilekçesi örneği yazısında anlattım.

Kaynakça

Mevzuat

Yargı kararları

  • Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2018/898, K. 2021/1656, T. 14.12.2021
  • Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/10544, K. 2025/7077, T. 10.09.2025
  • Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/9259, K. 2025/1648, T. 18.02.2025
  • Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/3331, K. 2024/6626, T. 01.10.2024
  • Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/3556, K. 2024/6647, T. 01.10.2024
  • Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/1367, K. 2024/6472, T. 26.09.2024
  • Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/3535, K. 2024/6304, T. 24.09.2024
  • Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/8731, K. 2024/4683, T. 24.06.2024
  • Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/5344, K. 2024/3074, T. 02.05.2024
  • Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/1038, K. 2024/2732, T. 22.04.2024
  • Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/5704, K. 2024/2402, T. 04.04.2024
  • Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/9255, K. 2024/480, T. 25.01.2024
  • Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2022/10930, K. 2023/1642, T. 05.04.2023
  • Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2019/2118, K. 2019/3732, T. 01.04.2019
  • Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2016/8704, K. 2017/14502, T. 13.12.2017
  • Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2014/4470, K. 2014/11624, T. 10.09.2014

Doktrin ve akademik kaynaklar

  • Dural, Mustafa / Öğüz, Tufan / Gümüş, Mustafa Alper: Türk Özel Hukuku Cilt III – Aile Hukuku, İstanbul
  • Akıntürk, Turgut / Ateş, Derya: Türk Medenî Hukuku – Aile Hukuku, İstanbul
  • Öztan, Bilge: Aile Hukuku, Ankara
  • Gümüş, Mustafa Alper: Teoride ve Uygulamada Evliliğin Genel Hükümleri ve Mal Rejimleri
  • Kılıçoğlu, Ahmet: Aile Hukuku, Ankara

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Ziynet eşyalarının mülkiyetine ilişkin içtihat 2024 yılında değişmiştir; dava açmadan önce güncel durumun değerlendirilmesi gerekir. Yazıda anılan yargı kararları karar tarihindeki hukuki duruma göre değerlendirilmelidir.