Haricen tahsil bildirimi için kanunda açık bir süre öngörülmemiştir. Buna karşılık icra dosyası dışında yapılan tahsilatın gecikmeksizin, uygulamadaki yaygın görüşe göre en geç ertesi gün mesai bitimine kadar dosyaya bildirilmesi ve harcının yatırılması beklenir. Bildirilmeyen ödeme icra dairesince dikkate alınmaz.
Bu yazıda haricen tahsilin bildirilmemesinin sonuçları, borçlunun başvurabileceği menfi tespit ve istirdat yolları, maaş haczi müzekkeresinin hangi usule tabi olduğu, usulsüz tebligat hâlinde izlenecek yol ve icra takibine sonradan borçlu eklenmesi tartışması ele alınıyor.
Haricen Tahsil Nedir?
Haricen tahsil, icra takibine konu alacağın dosya dışında, doğrudan alacaklı ya da vekiline ödenmesidir. Bu ödeme yapıldığında alacaklının durumu icra dosyasına bildirmesi ve tahsil harcını yatırması gerekir.
Kanunda bildirim için açık bir süre öngörülmemiştir. Uygulamadaki yaygın görüş, tahsilatın gecikmeksizin, en geç ertesi gün mesai bitimine kadar bildirilmesi gerektiği yönündedir.
Bildirim yapılmadığı ve harç yatırılmadığı sürece ödeme icra dairesince dikkate alınmaz; takip aynı tutar üzerinden yürümeye devam eder.
Tahsil Harcını Kim Öder?
Tahsil harcı, alacağın tahsili karşılığında alınan bir harçtır ve kural olarak borçludan tahsil edilir. Buna karşılık harcın yatırılması sorumluluğu, tahsilatı yapan alacaklı tarafındadır.
Harcın yatırılmaması hâlinde dosya kapatılamaz. Bu durum, borcun ödenmiş olmasına rağmen takibin sürmesi gibi bir sonuç doğurur.
Sürelerin kaçırılması hak kaybına yol açar. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız gerekir.
Bildirilmezse Borçlu Ne Yapabilir?
Ödemesine rağmen takip devam eden borçlunun başlıca yolu menfi tespit ve istirdat davasıdır. Borçlu olmadığının tespitini ya da ödediği tutarın geri alınmasını isteyebilir.
İcra takibi sırasında ödenen paranın geri alınması için açılan istirdat davasında, İİK m. 72/7 uyarınca bir yıllık hak düşürücü süre uygulanır. Bu süre, paranın ödendiği tarihten itibaren işler.
Takip kötüniyetli olarak sürdürülmüşse, alacaklı aleyhine yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesi gündeme gelir.
Şikâyet Yolu da Açık mı?
Haricen tahsilin dosyaya yansıtılmaması, icra müdürünün değil alacaklının işlemidir. Bu nedenle doğrudan şikâyet konusu yapılması güçtür.
Buna karşılık ödemeye ilişkin belge dosyaya sunulmuş olmasına rağmen icra müdürünün bunu dikkate almaması hâlinde şikâyet yoluna başvurulabilir.
Uygulamada en etkili adım, ödemeye ilişkin belgeyi bir dilekçeyle icra dosyasına sunmak ve takibin bu tutar kadar düşürülmesini talep etmektir.
Avukatın Disiplin Sorumluluğu
Tahsil ettiği parayı müvekkiline ya da icra dosyasına yansıtmayan avukat bakımından disiplin sorumluluğu doğar. Bu sorumluluk, hukuki sorumluluktan bağımsızdır.
Baro disiplin kuruluna yapılacak şikâyet, icra dosyasındaki işlemlerden ayrı olarak yürür. İki sürecin birbirini beklemesi gerekmez.
Haricen Tahsilden Sonra Hacizler Kendiliğinden Kalkar mı?
Borç haricen ödendiğinde dosyadaki hacizler kendiliğinden düşmez. Tapu, araç, banka hesabı, maaş ve üçüncü kişideki hak ve alacak hacizlerinin her biri için ayrı fek talebi verilmesi, icra müdürlüğünce ilgili kuruma yazı yazılması ve kaldırmanın fiilen gerçekleştiğinin teyit edilmesi gerekir; aksi hâlde kayıtlar açık kalır.
Fek talebi, dosya kapatılırken toplu biçimde işlem görmez. Alacaklının haricen tahsil bildirimi ve tahsil harcının yatırılması dosyanın kapatılmasını sağlar, ancak daha önce konulmuş her haciz kendi kaydı üzerinde durmaya devam eder. Dilekçede hangi taşınmazın, hangi plakanın, hangi bankanın ve hangi işverenin kaydından haczin kaldırılacağı tek tek gösterilmelidir.
Tapu haczinde müdürlük ilgili tapu müdürlüğüne fek yazısı yazar; şerh kaldırılmadıkça taşınmaz devredilemez ya da üzerinde ipotek kurulamaz. Araç haczinde yazı trafik tescil birimine gönderilir. Banka hesaplarındaki bloke, ilgili bankaya iletilen fek yazısıyla çözülür. Maaş haczinde ise işverene ayrıca yazı gönderilmesi gerekir; aksi hâlde işveren kesintiye devam eder ve kesilen tutar için ayrı bir iade süreci işletilir.
Üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklar bakımından İİK m. 89 kapsamında gönderilmiş haciz ihbarnameleri de ayrı ayrı kaldırılmalıdır. Kira alacağı, hakediş ya da teminat üzerine konulan hacizlerde muhataba fek yazısı ulaşmadıkça ödeme yapılmaz.
Talep verildikten sonra iş bitmiş sayılmaz. Tapu kaydı, araç tescil kaydı ve banka hesap durumu bizzat kontrol edilmelidir. Yazı çıkmış olmasına rağmen kurum kaydında haczin durduğu hâllerde icra müdürlüğünden yazının yenilenmesi istenir; müdürlüğün talebi reddetmesi hâlinde İİK m. 16 uyarınca şikâyet yolu açıktır.
Maaş Haczi Hangi Usule Tabi?
Maaş ve ücret haczi, üçüncü kişilerdeki hak ve alacakların haczine ilişkin genel hükme değil, İİK m. 355 ve devamındaki özel hükümlere tabidir.
Bu ayrım kritik önemdedir. İİK m. 89 usulü, maaş haczinde uygulanmaz; buna rağmen uygulamada karıştırılmakta ve haciz ihbarnamesi gönderilmektedir.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bu ayrımı ortaya koyan kararlar vermiştir (E. 2022/8327, K. 2023/1014, T. 21.02.2023).
İşverenin Yükümlülüğü
Maaş haczi yazısı tebliğ edilen işveren, borçlunun maaşından kesinti yapıp icra dosyasına göndermek zorundadır. Kesinti oranı, maaşın dörtte birinden az olmamak üzere belirlenir.
Nafaka alacakları bakımından bu sınır uygulanmaz; nafaka alacağının tamamı için kesinti yapılabilir.
İşveren, haciz yazısına uymaz ya da durumu bildirmezse İİK m. 356 uyarınca sorumluluğu doğar. Kesilmesi gereken tutar kendisinden tahsil edilebilir.
Tebligat Muhtara Yapıldı, Haberim Olmadı
Tebligatın muhtara ya da adres kaydına yapılmış olması tek başına usulsüzlük oluşturmaz. Belirleyici olan, Tebligat Kanununda öngörülen usule uyulup uyulmadığıdır.
Muhataba ulaşılamaması hâlinde tebliğ memurunun araştırma yapması, komşuya ya da yöneticiye haber vermesi ve durumu tebliğ evrakına açıkça yazması gerekir. Bu aşamalar tamamlanmadan yapılan tebligat usulsüzdür.
Usulsüz tebligat hâlinde muhatap, öğrendiğini beyan ettiği tarihten itibaren yedi gün içinde şikâyet yoluna başvurabilir (Tebligat Kanunu m. 32). Öğrenme tarihi muhatabın beyanına göre belirlenir.
Şikâyet Nereye Yapılır?
İcra takibine ilişkin tebligatın usulsüzlüğü, icra hukuk mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülür. Dilekçede öğrenme tarihinin açıkça belirtilmesi gerekir.
Şikâyetin kabulü hâlinde tebliğ tarihi, öğrenme tarihi olarak düzeltilir. Bu düzeltme, itiraz ve dava sürelerinin yeniden işlemesini sağlar.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ve 3. Hukuk Dairesi bu çerçeveyi ortaya koyan kararlar vermiştir (4. HD, E. 2022/9704, K. 2022/12356, T. 17.10.2022; 3. HD, E. 2023/1715, K. 2023/3812, T. 19.12.2023).
İcra Takibine Sonradan Borçlu Eklenmesi
Takip başladıktan sonra takip talebinde gösterilmeyen bir kişinin borçlu sıfatıyla dosyaya eklenmesi kural olarak mümkün değildir. Takip talebi, takibin çerçevesini çizer.
Uygulamada bu sonuca, İİK m. 89 usulünün yanlış uygulanması yoluyla varılmaktadır. Üçüncü kişiye gönderilen haciz ihbarnamesine süresinde itiraz edilmemesi hâlinde o kişi borçlu gibi sorumlu hâle gelmektedir.
Ancak maaş haczinde bu usul uygulanmaz. Bu nedenle maaş haczi yazısına cevap verilmemesi, muhatabı doğrudan borçlu hâline getirmez; sorumluluk İİK m. 356 çerçevesinde değerlendirilir.
Ne Yapılmalı?
Böyle bir durumla karşılaşıldığında üç yol birlikte değerlendirilir. Birincisi, tebligatın usulsüzlüğü şikâyeti; ikincisi, uygulanan usulün yanlışlığına ilişkin şikâyet; üçüncüsü, menfi tespit davası.
İİK m. 89 kapsamında yanlışlıkla işlem yapılmışsa, üçüncü kişinin on beş gün içinde menfi tespit davası açması gerekir. Usulsüz tebligat hâlinde bu süre öğrenme tarihinden itibaren işler.
Süreye bağlı olmayan genel menfi tespit davası yolu ise İİK m. 72 kapsamında her zaman açıktır.
Alacağın dayanağına yönelik itirazlar için de ayrı bir değerlendirme gerekir. Ödenmeyen alacağın icra ve itirazın iptali yoluyla tahsilini ayrı bir yazıda ele aldım.
Birden Fazla Maaş Haczi Varsa Sıra Nasıl Belirlenir?
Aynı işçinin maaşına birden fazla haciz konulmuşsa, hacizler tarih sırasına göre uygulanır. Önceki haciz tamamen tahsil edilmeden sonraki hacze geçilmez.
Nafaka alacakları bu sıralamada önceliklidir. Nafaka haczi bulunduğunda diğer hacizlerden önce bu alacak karşılanır.
İşveren, kendisine gelen ikinci ve sonraki haciz yazılarını dosyaya bildirmek ve sıraya alındığını belirtmek zorundadır.
Nafaka Alacağında Maaş Haczi Sınırı: Cari Nafaka ile Birikmiş Nafaka Farkı
Maaş haczinde dörtte bir sınırı nafaka alacaklarında istisnaya uğrar. İşleyen cari nafaka bakımından bu sınır uygulanmaz ve nafakanın tamamı için kesinti yapılır. Geçmişe dönük birikmiş nafaka alacağı ise adi alacak gibi değerlendirilir; onun tahsilinde dörtte birlik sınır işlemeye devam eder.
İcra ve İflas Kanunu m. 83, maaş ve ücretlerin kısmen haczedilebileceğini ve haczolunacak miktarın dörtte birinden az olamayacağını düzenler. Aynı maddede nafaka borcu alacaklılarının bu sınırlamaya tabi olmadığı ayrıca belirtilmiştir. Kuralın amacı, çocuğun ya da eşin geçimini karşılayan ödemenin kesintisiz biçimde tahsil edilebilmesidir.
Cari nafaka, hükmedilen ve her ay işlemeye devam eden nafakadır. Bu alacak bakımından sınırlama bulunmadığından, aylık nafaka tutarı maaşın dörtte birini aşsa dahi tamamı kesilir. Borçlunun eline geçen tutarın azalması tek başına kesintiyi engellemez.
Birikmiş nafaka ise ödenmeyerek geçmiş aylara ait olarak biriken tutardır. Muaccel hâle gelmiş adi bir alacak niteliği taşıdığından, borçlunun geçim koşullarını tümüyle ortadan kaldırmamak için dörtte birlik sınıra tabi tutulur. İcra dosyasında bu iki kalemin ayrı ayrı hesaplanması ve işverene gönderilen yazıda ayrıştırılarak gösterilmesi beklenir.
Ayrım, işverene gelen yazının nasıl uygulanacağını belirler. Cari nafaka için dörtte birlik sınır gözetilmeksizin kesinti yapılırken, birikmiş nafaka ve diğer takipler bakımından sınır gözetilir. Yazıda ayrım yapılmamışsa işverenin icra müdürlüğünden açıklama istemesi, borçlunun ise kesintinin usule aykırılığını şikâyet yoluyla ileri sürmesi gerekir.
Hangi Gelirler Hiç Haczedilemez?
Bazı mal ve haklar kısmen değil hiç haczedilemez. İcra ve İflas Kanunu m. 82, borçlunun ve ailesinin geçimi için zorunlu eşyayı, mesleğini sürdürmesi için gerekli araçları ve sosyal güvenlik mevzuatı uyarınca bağlanan bazı gelir ve ödenekleri haciz dışında bırakır. Kural, borçlunun asgari yaşam alanını korumaktır.
İİK m. 82 kapsamındaki başlıca kalemler şunlardır: devlet malları; borçlunun zatî eşyası ile ailesi için gerekli yatak takımı, giyecek ve mutfak eşyası; ekonomik faaliyeti sermayesinden çok bedeni çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için gerekli alet ve edevat; borçlu ile ailesinin belirli bir süreye yetecek yiyecek ve yakacağı; öğrenci bursları. Maddede, haczedilmezliğin bir kısım eşya bakımından kıymet ölçütüne bağlandığı hâller de düzenlenmiştir.
Sosyal güvenlik hakları bakımından ayrı bir koruma vardır. İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle bağlanan sürekli iş göremezlik geliri, hak sahiplerine bağlanan ölüm geliri ve aylıklar, geçici iş göremezlik ödeneği, emzirme ve cenaze ödenekleri 5510 sayılı Kanun m. 93 uyarınca kural olarak haczedilemez, devir ve temlik edilemez. İstisna dardır: nafaka borçları ile Kurumun kendi alacakları. İşsizlik ödeneği de 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu uyarınca nafaka borçları dışında haczedilemez.
Emekli aylığında durum farklıdır. Aylık kural olarak haczedilemez; ancak borçlunun bu korumadan feragat etmesi hâlinde haciz mümkün hâle gelir. Feragatin geçerli olması için haciz konulduktan sonra verilmiş olması aranır. Kredi sözleşmesi imzalanırken önceden alınan genel nitelikli muvafakat bu sonucu doğurmaz.
Haczedilmezlik kendiliğinden gözetilmez; borçlunun ileri sürmesi gerekir. Haczedilemeyen bir mal ya da gelir üzerine haciz konulmuşsa borçlu, İİK m. 16 uyarınca icra hukuk mahkemesine şikâyet eder. Şikâyet kural olarak öğrenmeden itibaren yedi gün içinde yapılır; kamu düzenine aykırılık oluşturan hâllerde ise süreye bağlı değildir. Maaşın hesaba yatmasıyla birlikte hesaba bloke konulan hâllerde de aynı yola başvurulur.
İşverenin Gerçeğe Aykırı Beyanının Sonucu
Maaş haczi yazısına yanlış bilgi veren ya da kesinti yapmayan işveren, kesilmesi gereken tutardan kendi malvarlığıyla sorumlu olur. Sorumluluk yalnızca parasal değildir; gerçeğe aykırı beyan icra ceza mahkemesinde yargılamayı gerektirebilir. İşçinin işten ayrılması hâlinde durumun bildirilmesi de aynı yükümlülük kapsamındadır.
İİK m. 355 uyarınca maaş haczi yazısı tebliğ edilen işveren, kesintiyi yapıp icra dairesine göndermekle yükümlüdür. Borçlunun işten ayrılması hâlinde ayrılış tarihi ile biliniyorsa yeni işyeri icra dairesine bildirilir. Borçlunun hiç çalışmadığı, ücretinin farklı olduğu ya da başka haciz bulunmadığı yönünde gerçeğe aykırı beyan verilmesi bu yükümlülüğün ihlalidir.
Kesintinin hiç yapılmaması ya da yapılıp da gönderilmemesi hâlinde işverenin sorumluluğu İİK m. 356 çerçevesinde doğar ve kesilmesi gereken tutar kendisinden tahsil edilebilir. İşverenin bu tutarı işçiye rücu etme imkânı ise ayrı bir tartışmadır ve fiilen tahsil edilememe riski taşır.
Cezai boyut da bulunur. Gerçeğe aykırı beyanda bulunulması, İcra ve İflas Kanununun icra suçlarını düzenleyen hükümleri kapsamında alacaklının şikâyeti üzerine icra ceza mahkemesinde yargılamaya konu olabilir. Kesinti yapıldığı hâlde tutarın dosyaya aktarılmaması ise ayrıca genel ceza hükümleri bakımından değerlendirilir.
Borçlu tarafında da sonuç doğar. Kesinti yapılmadığı için borç işlemeye devam ettiğinden faiz yükü artar; borçlu, işverenin ihmalinden doğan bu zararı ileri sürebilir. Fazla kesinti yapılmışsa işçi icra hukuk mahkemesine şikâyet ederek fazladan kesilen tutarın iadesini ister ve işverene karşı ücret alacağı talebinde bulunabilir. İşveren tarafında güvenli davranış, yazı geldiğinde borçlunun çalışıp çalışmadığını, net ücretini, mevcut haciz ve nafaka kesintilerini ve sıra durumunu eksiksiz bildirmektir.
40 Soruda Haricen Tahsil ve Maaş Haczi
1. Haricen tahsil ne demek?
İcra takibine konu alacağın dosya dışında, doğrudan alacaklı ya da vekiline ödenmesidir.
2. Bildirim için kanuni süre var mı?
Kanunda açık süre yok. Uygulamadaki yaygın görüş, en geç ertesi gün mesai bitimine kadar bildirilmesi gerektiğidir.
3. Bildirilmezse ne olur?
Ödeme icra dairesince dikkate alınmaz; takip aynı tutar üzerinden devam eder.
4. Tahsil harcını kim öder?
Harç kural olarak borçludan tahsil edilir; yatırma sorumluluğu tahsilatı yapan alacaklıdadır.
5. Harç yatırılmazsa dosya kapanır mı?
Kapanmaz. Bu durum, borç ödenmiş olmasına rağmen takibin sürmesi sonucunu doğurur.
6. Ödedim ama takip devam ediyor, ne yapmalıyım?
Ödeme belgesini dilekçeyle icra dosyasına sunun ve takibin bu tutar kadar düşürülmesini talep edin.
7. Menfi tespit davası açabilir miyim?
Açabilirsiniz. Borçlu olmadığınızın tespitini isteyebilirsiniz (İİK m. 72).
8. Ödediğim parayı geri alabilir miyim?
İstirdat davasıyla. İİK m. 72/7 uyarınca bir yıllık hak düşürücü süre uygulanır.
9. Bu süre ne zaman başlar?
Paranın ödendiği tarihten itibaren. Usulsüz tebligat hâlinde öğrenme tarihi esas alınır.
10. Tazminat isteyebilir miyim?
Takip kötüniyetli sürdürülmüşse yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere tazminat gündeme gelir.
11. Avukat tahsilatı bildirmezse ne olur?
Hukuki sorumluluğun yanında disiplin sorumluluğu da doğar. Baro disiplin kuruluna şikâyet edilebilir.
12. Kısmi tahsilatta da bildirim gerekir mi?
Gerekir. Dosya kısmen kapatılır ve kalan bakiye üzerinden takibe devam edilir.
13. Bildirim dilekçesinde ne yazılmalı?
Tahsil tarihi, tahsil edilen tutar, kalan bakiye ve harcın yatırıldığına ilişkin bilgi.
14. Maaş haczi hangi hükümlere tabi?
İİK m. 355 ve devamındaki özel hükümlere. İİK m. 89 usulü uygulanmaz.
15. Bana haciz ihbarnamesi geldi, doğru mu?
Maaş haczi için haciz ihbarnamesi gönderilmesi usule aykırıdır (Yargıtay 12. HD, E. 2022/8327).
16. İşveren ne yapmak zorunda?
Borçlunun maaşından kesinti yapıp icra dosyasına göndermek ve durumu bildirmek zorundadır.
17. Kesinti oranı ne kadar?
Maaşın dörtte birinden az olmamak üzere belirlenir.
18. Nafakada oran farklı mı?
Nafaka alacakları bakımından bu sınır uygulanmaz; alacağın tamamı için kesinti yapılabilir.
19. İşveren kesinti yapmazsa ne olur?
İİK m. 356 uyarınca sorumluluğu doğar; kesilmesi gereken tutar kendisinden tahsil edilebilir.
20. İşveren cevap vermezse borçlu olur mu?
Maaş haczinde İİK m. 89 usulü uygulanmadığından doğrudan borçlu hâline gelmez; sorumluluk m. 356 çerçevesinde değerlendirilir.
21. Birden fazla haciz varsa sıra nasıl?
Tarih sırasına göre uygulanır. Önceki haciz tamamlanmadan sonrakine geçilmez.
22. Nafaka haczi öncelikli mi?
Önceliklidir. Diğer hacizlerden önce nafaka alacağı karşılanır.
23. Tebligat muhtara yapıldı, haberim olmadı?
Usule uyulmamışsa tebligat usulsüzdür. Öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde şikâyet edebilirsiniz.
24. Şikâyet nereye yapılır?
İcra hukuk mahkemesine. Dilekçede öğrenme tarihi açıkça belirtilmelidir.
25. Öğrenme tarihi nasıl belirlenir?
Muhatabın beyanına göre. Aksini ispat yükü karşı taraftadır.
26. Şikâyet kabul edilirse ne olur?
Tebliğ tarihi öğrenme tarihi olarak düzeltilir; itiraz ve dava süreleri yeniden işler.
27. Takibe sonradan borçlu eklenebilir mi?
Kural olarak eklenemez. Takip talebi takibin çerçevesini çizer.
28. Peki nasıl borçlu yapılıyorum?
Uygulamada İİK m. 89 usulünün yanlış uygulanmasıyla. Haciz ihbarnamesine itiraz edilmemesi bu sonucu doğurmaktadır.
29. İİK m. 89 kapsamında ne kadar sürem var?
Yanlışlıkla işlem yapılmışsa on beş gün içinde menfi tespit davası açılmalıdır.
30. Bu süreyi kaçırdım?
Usulsüz tebligat varsa süre öğrenmeyle başlar. Ayrıca İİK m. 72 kapsamında süreye bağlı olmayan menfi tespit davası açılabilir.
31. Haciz ihbarnamesine nasıl itiraz edilir?
Yedi gün içinde icra dairesine yazılı itiraz sunulur. İtiraz üzerine haciz düşer.
32. İtirazım gerçeğe aykırı bulunursa?
Tazminata ve alacağın kendisinden tahsiline karar verilebilir. Bu nedenle itiraz gerekçesi doğru olmalıdır.
33. Emekli maaşı haczedilebilir mi?
Kural olarak haczedilemez. Borçlunun muvafakati ya da nafaka alacağı hâlleri istisnadır.
34. Asgari ücret haczedilebilir mi?
Maaşın dörtte biri oranında haciz mümkündür. Borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli kısım korunur.
35. Kıdem tazminatı haczedilebilir mi?
Kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı da maaş haczi hükümlerine tabidir; sınırlı oranda haczedilebilir.
36. İşten ayrıldım, haciz ne olur?
İşveren durumu icra dairesine bildirmek zorundadır. Yeni işverene haciz yazısı gönderilir.
37. Hangi mahkeme görevli?
Şikâyetlerde icra hukuk mahkemesi; menfi tespit ve istirdat davalarında genel mahkemeler görevlidir.
38. Menfi tespit davasında takip durur mu?
Kendiliğinden durmaz. Teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı alınması gerekir.
39. Hangi belgeleri toplamalıyım?
Ödeme dekontları, icra dosyası örneği, tebligat evrakı, maaş bordroları ve işveren yazışmaları.
40. En sık yapılan hata nedir?
Maaş haczinde İİK m. 89 usulünün uygulanması ve usulsüz tebligat şikâyetinde öğrenme tarihinin yazılmaması.
Sonuç
Haricen tahsil bildirimi için kanunda açık bir süre bulunmaması, bildirimin ertelenebileceği anlamına gelmez. Bildirilmeyen ödeme dosyaya yansımaz ve borç ödenmiş olmasına rağmen takip sürer.
Maaş haczinde en sık görülen hata, İİK m. 89 usulünün uygulanmasıdır. Maaş haczi kendi özel hükümlerine tabidir ve bu usul karışıklığı, muhatabın borçlu hâline gelmesi gibi ağır sonuçlar doğurabilmektedir.
Usulsüz tebligat şikâyetinde öğrenme tarihinin dilekçede açıkça yazılması, sürenin yeniden işlemesini sağlayan tek unsurdur. Kendi durumunuzu değerlendirmek isterseniz iletişime geçebilirsiniz.
Kaynakça
Mevzuat
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 16 (şikâyet), m. 40 (icranın iadesi), m. 72 (menfi tespit ve istirdat davaları), m. 82-83 (haczedilemeyen mallar ve kısmen haczedilebilirlik), m. 89 (üçüncü kişilerdeki hak ve alacakların haczi), m. 355-358 (maaş ve ücret haczi ile işverenin sorumluluğu).
7201 sayılı Tebligat Kanunu m. 21 (tebliğ imkânsızlığı), m. 32 (usulsüz tebligat), m. 35 (bilinen adrese tebligat).
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 93 (gelir, aylık ve ödeneklerin devir, temlik ve haciz yasağı).
4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu (işsizlik ödeneğinin haczedilemezliği).
492 sayılı Harçlar Kanunu (tahsil harcı ve oranları).
1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 34, m. 134 (avukatın yükümlülükleri ve disiplin sorumluluğu).
Yargı kararları
Aşağıdaki kararların tam metnine Yargıtay Karar Arama üzerinden esas ve karar numarasıyla ulaşılabilir.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2022/8327, K. 2023/1014, T. 21.02.2023.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2022/9704, K. 2022/12356, T. 17.10.2022.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2023/1715, K. 2023/3812, T. 19.12.2023.
Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi, E. 2023/1963, K. 2024/550, T. 01.04.2024.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi, E. 2022/1591, K. 2022/2049, T. 07.12.2022.
Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2020/321, K. 2021/706, T. 22.12.2021.
İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2022/760, K. 2023/865, T. 28.11.2023.
Doktrin ve akademik kaynaklar
İcra ve iflas hukuku eserlerinde haczin uygulanması, maaş haczi ve üçüncü kişilerdeki alacakların haczine ilişkin bölümler.
Menfi tespit ve istirdat davalarının şartları ile İİK m. 72/7 süresine dair incelemeler.
Usulsüz tebligat ve öğrenme tarihi kavramına ilişkin tebligat hukuku çalışmaları.
Avukatın tahsilat yükümlülüğü ve disiplin sorumluluğuna dair yayınlar.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her dosyanın kendine özgü koşulları vardır; karar vermeden önce bir avukata danışılması gerekir.