Boşanma Davası: Süreç, Süreler, Nafaka, Velayet ve Mal Paylaşımı (2026)

Boşanma Davası Nedir?

Boşanma davası, geçerli bir evliliğin mahkeme kararıyla sona erdirilmesi için açılan davadır. Türk hukukunda evlilik yalnızca ölüm, gaiplik, evlenmenin iptali veya boşanma ile sona erer; eşlerin kendi aralarında anlaşarak evliliği sonlandırması mümkün değildir. Bu nedenle karşılıklı anlaşma hâlinde bile mahkeme kararı gerekir.

Boşanma davaları Türk Medeni Kanunu’nun 161-184. maddelerinde düzenlenmiştir. Uygulamada iki temel yol vardır: anlaşmalı boşanma ve çekişmeli boşanma.

Anlaşmalı Boşanma

Anlaşmalı boşanma, Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasına dayanır. Dört şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir:

1. Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır. Bir yıldan kısa evliliklerde anlaşmalı boşanma yolu kapalıdır; çekişmeli dava açılması gerekir.
2. Eşler birlikte başvurmalı veya biri diğerinin davasını kabul etmelidir.
3. Hâkim tarafları bizzat dinlemelidir. Anlaşmalı boşanmada duruşmaya vekil ile katılmak yeterli değildir; her iki eşin de duruşmada hazır bulunması ve iradelerini bizzat açıklaması zorunludur.
4. Hâkim, mali sonuçlar ve çocukların durumu bakımından düzenlemeyi uygun bulmalıdır. Hâkim protokolde değişiklik yapılmasını isteyebilir; taraflar kabul ederse boşanmaya karar verilir.

Anlaşmalı boşanma protokolünde neler yer almalı?

Protokol, tarafların üzerinde uzlaştığı bütün konuları içermelidir. Eksik bırakılan her başlık, ileride ayrı bir dava konusu olur:

• Boşanma iradesi ve kusur konusunda karşılıklı beyan
• Velayet, kişisel ilişki günleri ve tatil düzeni
• İştirak nafakası ve artış oranı
• Yoksulluk nafakası talebi ya da feragat
• Maddi ve manevi tazminat talebi ya da feragat
• Mal rejiminin tasfiyesi, ziynet eşyası ve ev eşyası paylaşımı
• Yargılama gideri ve vekâlet ücreti

Feragat edilen haklar sonradan geri istenemez. Protokolde “birbirimizden hiçbir alacağımız yoktur” ifadesi kullanıldıysa, mal rejimi alacağı da dâhil olmak üzere tüm mali talepler sona erer. Bu cümlenin sonuçları çoğu zaman imza aşamasında fark edilmez.

Anlaşmalı boşanma tek celsede biter mi?

Dosya eksiksizse ve hâkim protokolü uygun bulursa evet, tek duruşmada karar verilir. Ancak karar hemen kesinleşmez: gerekçeli kararın yazılması, taraflara tebliği ve istinaf süresinin geçmesi gerekir. Taraflar istinaf hakkından feragat ederse süreç kısalır. Uygulamada duruşmadan kesinleşmeye kadar birkaç hafta ile iki ay arasında bir zaman geçer.

Çekişmeli Boşanma ve Boşanma Sebepleri

Taraflar boşanma iradesinde veya sonuçlarında anlaşamıyorsa çekişmeli boşanma davası açılır. Türk Medeni Kanunu iki grup sebep öngörür.

Genel sebep: evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK m.166)

Uygulamada davaların büyük çoğunluğu bu maddeye dayanır. Ortak hayatı sürdürmesi kendisinden beklenmeyecek derecede birliğin temelinden sarsılmış olması yeterlidir. Şiddetli geçimsizlik, güven sarsıcı davranışlar, ekonomik şiddet, ailelerin müdahalesi, ilgisizlik bu kapsamda değerlendirilir. Davayı açan tarafın daha ağır kusurlu olmaması gerekir; aksi hâlde davalı itiraz ederse dava reddedilebilir.

Özel sebepler ve hak düşürücü süreler

Özel sebeplerde kusur ispatlandığında hâkimin takdir alanı daralır. Ancak bu sebepler süreye bağlıdır ve süre kaçırıldığında yalnızca genel sebebe dayanılabilir:

Sebep	Madde	Süre
Zina	TMK m.161	Öğrenmeden itibaren 6 ay, her hâlde 5 yıl
Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış	TMK m.162	Öğrenmeden itibaren 6 ay, her hâlde 5 yıl
Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme	TMK m.163	Süre yok, devam ettiği sürece dava açılabilir
Terk	TMK m.164	Ayrılık en az 6 ay sürmeli, ihtar sonrası 2 ay beklenmeli
Akıl hastalığı	TMK m.165	Süre yok, resmî sağlık kurulu raporu gerekir

Süresi geçen bir zina iddiası dava sebebi olmaktan çıkar; ancak kusur değerlendirmesinde ve tazminat takdirinde hâlâ dikkate alınabilir. Ayrıca affeden tarafın dava hakkı düşer.

Boşanma Davası Nerede ve Nasıl Açılır?

Görevli ve yetkili mahkeme

Görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri ya da davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m.168). Bu iki seçenekten biri tercih edilebilir; yetki itirazı ilk itiraz olarak süresinde ileri sürülmezse mahkeme yetkili hâle gelir.

Gerekli belgeler

• Dava dilekçesi (davalı sayısından bir fazla nüsha)
• Nüfus kayıt örneği
• Varsa evlilik cüzdanı fotokopisi
• Delil listesi ve elde bulunan belgeler
• Anlaşmalı boşanmada taraflarca imzalı protokol
• Vekil ile takipte vekâletname (aile hukuku davaları için özel yetki içermeli)

e-Devlet ve UYAP üzerinden dava açılabilir mi?

Vatandaşlar UYAP Vatandaş Portal üzerinden dava açabilmektedir; ancak bu yol pratikte dilekçenin ve delillerin doğru hazırlanmasını gerektirir. Dosyanızı e-Devlet üzerinden sorgulamak, duruşma gününü ve tebligatları takip etmek ise davayı avukatla yürütseniz de mümkündür.

Dava açacak maddi imkânım yoksa ne yapabilirim?

İki ayrı imkân vardır. Adli yardım (HMK m.334 vd.) ile yargılama giderlerinden geçici olarak muaf tutulmayı mahkemeden isteyebilirsiniz. Baro adli yardım bürosuna başvurarak ücretsiz avukat görevlendirilmesini talep edebilirsiniz. Her ikisinde de ödeme gücünüzün bulunmadığını belgelendirmeniz gerekir.

Boşanma Davasının Aşamaları ve Süreleri

1. Tevzi ve harç yatırma. Dilekçe tevzi bürosuna verilir, harç ve gider avansı yatırılır, dosya numarası oluşur.
2. Tensip zaptı. Mahkeme dosyayı inceler, tarafların yapması gerekenleri ve süreleri belirler.
3. Dilekçeler aşaması. Dava dilekçesi → cevap (2 hafta, bir kez 1 ay ek süre) → cevaba cevap (2 hafta) → ikinci cevap (2 hafta). Bu aşamada ileri sürülmeyen vakıalar sonradan ileri sürülemez.
4. Ön inceleme duruşması. Dava şartları ve ilk itirazlar incelenir, uyuşmazlık konuları belirlenir, taraflar sulhe teşvik edilir.
5. Tahkikat. Tanıklar dinlenir, belgeler toplanır, gerekiyorsa bilirkişi ve sosyal inceleme raporu alınır. Sürenin çoğu burada geçer.
6. Sözlü yargılama ve hüküm. Kısa karar açıklanır, ardından gerekçeli karar yazılır.
7. İstinaf. Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde bölge adliye mahkemesine başvurulur.
8. Temyiz. Kanunda öngörülen hâllerde, istinaf kararının tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay’a başvurulur.
9. Kesinleşme. Karar kesinleşmeden boşanma nüfusa işlenmez ve yeniden evlenilemez.

Ne kadar sürer? Anlaşmalı boşanmada duruşma genellikle birkaç hafta içinde alınır ve tek celsede biter. Çekişmeli boşanmada ilk derece yargılaması çoğunlukla 1-2 yıl arasında sürer; istinaf ve temyiz aşamaları eklendiğinde toplam süre 3 yılı aşabilir. Süre; tanık sayısına, ara kararların yerine getirilme hızına ve mahkemenin iş yüküne göre değişir. Bu bir tahmindir, taahhüt değildir.

Deliller: Neyi Kullanabilirsiniz, Neyi Kullanamazsınız?

Boşanma davasında tanık beyanı en sık başvurulan delildir. Tanıkların taraflarla akrabalık ilişkisi bulunması tanıklığa engel değildir; hâkim beyanı serbestçe değerlendirir. Ancak yalnızca “duyduğuna” dayanan beyanların ağırlığı düşüktür; tanığın olayı bizzat görmüş olması önemlidir.

Hukuka aykırı delil kullanılamaz. Bu, uygulamada en çok hata yapılan konudur:

• Eşin telefonuna gizlice yazılım yüklemek, mesajlarını izinsiz okumak hukuka aykırıdır ve ayrıca suç oluşturabilir.
• Eşin bilgisi dışında sürekli ses veya görüntü kaydı almak kural olarak hukuka aykırı sayılır.
• Buna karşılık, bir daha elde edilemeyecek nitelikteki bir olayın o an kaydedilmesi gibi istisnai durumlarda Yargıtay farklı değerlendirmeler yapabilmektedir.
• Ortak kullanılan alanda açıkta duran, herkesin görebileceği belgeler ve tarafın kendisine gönderilen mesajlar kullanılabilir.
• Sosyal medya paylaşımları, otel ve seyahat kayıtları, banka hareketleri usulüne uygun biçimde mahkeme aracılığıyla istenebilir.

Hukuka aykırı yolla elde edilen delil dosyadan çıkarılır; üstelik onu sunan tarafın kusur değerlendirmesini olumsuz etkileyebilir. Delil toplamadan önce hukuki görüş almak, sonradan telafisi olmayan hatayı önler.

Boşanmada Arabuluculuk Zorunlu mu?

Hayır. Boşanma ve velayet davalarında dava şartı (zorunlu) arabuluculuk bulunmamaktadır. Bu davalar, üzerinde tarafların serbestçe tasarruf edemeyeceği kişi hâllerine ilişkin olduğundan arabuluculuğa elverişli değildir. Doğrudan dava açılır.

Buna karşılık boşanmanın mali sonuçları arabuluculuğa elverişlidir: mal rejiminin tasfiyesi, katkı payı alacağı, maddi ve manevi tazminat, aile konutu bedeli gibi konularda taraflar isterlerse ihtiyari arabuluculuğa başvurabilir. Bu, davayı kısaltabilecek ama zorunlu olmayan bir yoldur.

Nafaka Türleri

Uygulamada dört ayrı nafaka vardır ve birbirine karıştırılması hak kaybına yol açar.

Tür	Dayanak	Kim alır	Süre
Tedbir nafakası	TMK m.169	Dava süresince eş ve çocuklar	Dava sonuna kadar
Yoksulluk nafakası	TMK m.175	Boşanmayla yoksulluğa düşecek eş	Süresiz, şartlar değişirse kaldırılabilir
İştirak nafakası	TMK m.182	Velayeti almayan eşten çocuk için	Kural olarak çocuk ergin olana kadar
Yardım nafakası	TMK m.364	Altsoy, üstsoy ve kardeşler	Yardıma muhtaçlık sürdükçe

Yoksulluk nafakası için kusur ölçütü: Nafaka isteyen eşin, diğerinden daha ağır kusurlu olmaması gerekir. Eşit kusur hâlinde de nafakaya hükmedilebilir. Nafaka miktarı, tarafın yoksulluğunu giderecek ölçüde ve ödeyenin gücüyle orantılı olmalıdır.

Nafaka kalkar mı? Yoksulluk nafakası; alan tarafın yeniden evlenmesi, fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde kaldırılır. Ayrıca tarafların ekonomik durumu değişirse artırım veya azaltım davası açılabilir.

Velayet Kime Verilir?

Velayette tek ölçüt vardır: çocuğun üstün yararı. Anne ya da baba olmak tek başına üstünlük sağlamaz. Mahkeme şu unsurları değerlendirir:

• Çocuğun yaşı ve bakım ihtiyacı; küçük yaştaki çocuklarda anne bakımının önemi
• Ebeveynlerin fiilî bakım imkânı, çalışma düzeni ve barınma koşulları
• Çocuğun alıştığı çevre, okul ve sosyal düzenin korunması
• Kardeşlerin ayrılmaması ilkesi
• İdrak çağındaki çocuğun görüşü (uygulamada genellikle 8 yaş ve üzeri dinlenir)
• Uzman raporu (pedagog, psikolog, sosyal çalışmacı)

Velayeti almayan eşle kişisel ilişki kurulmasına karar verilir. Velayet, şartlar değiştiğinde açılacak yeni bir davayla değiştirilebilir; kesin hüküm oluşturmaz.

Mal Paylaşımı ve Mal Rejiminin Tasfiyesi

1 Ocak 2002’den sonra evlenenler için yasal rejim edinilmiş mallara katılmadır. Bu tarihten önceki evliliklerde, o tarihe kadar mal ayrılığı; sonrasında edinilmiş mallara katılma uygulanır.

Önemli: Mal paylaşımı boşanma davasının içinde otomatik olarak yapılmaz. Ayrı bir dava açılması gerekir ve bu dava boşanma kararı kesinleşmeden sonuçlandırılamaz.

Edinilmiş mal, evlilik süresince karşılığı verilerek elde edilen değerlerdir: maaş, kira geliri, serbest meslek kazancı, sosyal güvenlik ödemeleri. Kişisel mal ise paylaşıma girmez: evlilikten önce sahip olunanlar, miras yoluyla veya karşılıksız kazanılanlar, manevi tazminat alacakları ve kişisel eşyalar.

Ziynet eşyası kimin sayılır?

Düğünde takılan ziynet eşyası, kural olarak kadına bağışlanmış sayılır; kime takıldığına bakılmaksızın kadının kişisel malı kabul edilir. Erkeğe özgü takılar (kol saati, erkek yüzüğü gibi) bunun dışındadır. Ziynet alacağı davasında ispat yükü talep edendedir; düğün fotoğrafları, video kaydı ve tanık beyanı bu davanın belkemiğidir.

Maddi ve Manevi Tazminat

Türk Medeni Kanunu’nun 174. maddesi iki ayrı talebi düzenler. Maddi tazminat, mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz ya da daha az kusurlu taraf için öngörülür. Manevi tazminat, boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf içindir.

Her iki talepte de belirleyici olan kusur dağılımıdır. Uygulamada kusur; tam kusur, ağır kusur, eşit kusur ve az kusur şeklinde derecelendirilir. Talep eden taraf karşı taraftan daha ağır kusurluysa tazminat isteyemez. Tazminat talepleri boşanma davasıyla birlikte ileri sürülebileceği gibi, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı dava ile de istenebilir.

Şiddet ve Koruma Tedbirleri (6284 Sayılı Kanun)

Şiddete veya şiddet tehlikesine maruz kalan kişi, 6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu ve önleyici tedbir kararı talep edebilir. Başvuru için delil veya belge şartı aranmaz; beyan esas alınarak gecikmeksizin karar verilir.

• Başvuru; aile mahkemesine, kolluğa (polis, jandarma) veya cumhuriyet başsavcılığına yapılabilir.
• Şiddet uygulayanın konuta yaklaşmaması, iletişim kurmaması, iş yerine yaklaşmaması gibi tedbirlere hükmedilebilir.
• Şiddet mağduru için barınma, geçici maddi yardım, kreş imkânı ve kimlik değişikliği gibi koruyucu tedbirler öngörülebilir.
• Tedbir kararına aykırı davranan kişi hakkında zorlama hapsi uygulanır.

Acil durumda 155 Polis, 156 Jandarma ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın 183 Sosyal Destek Hattı aranabilir.

Yabancı Unsurlu Boşanma ve Tanıma-Tenfiz

İlk on sonucun neredeyse hiçbirinde yer almayan ama Yalova gibi yurt dışı bağlantısı yoğun illerde sık karşılaşılan konu budur.

Yurt dışında boşandım, Türkiye’de de geçerli mi?

Kendiliğinden geçerli olmaz. Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de hüküm doğurması için tanıma gerekir; kararın icra edilebilmesi içinse tenfiz istenir. Yalnızca boşanmanın nüfusa işlenmesi isteniyorsa tanıma yeterlidir.

Ayrıca idari yol vardır: 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’na eklenen düzenleme uyarınca, şartları taşıyan yabancı boşanma kararları mahkemeye gitmeden nüfus müdürlüklerine veya konsolosluklara eşlerin birlikte başvurusuyla tescil ettirilebilir. Taraflardan biri başvurmazsa dava yolu zorunlu hâle gelir.

Eşim yabancı uyruklu, hangi hukuk uygulanır?

Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) uyarınca boşanmaya, eşlerin müşterek millî hukuku uygulanır. Ortak vatandaşlık yoksa müşterek mutad mesken hukuku, o da yoksa Türk hukuku uygulanır. Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi ise iç hukuktaki yetki kurallarına göre belirlenir.

Boşandıktan Sonra Yapılması Gerekenler

Karar kesinleştikten sonra atlanan işlemler ileride ciddi sorun çıkarır. Sıralı kontrol listesi:

1. Kesinleşme şerhi alın. Mahkeme kaleminden kesinleşme şerhli karar örneği isteyin; sonraki işlemlerin tamamında bu belge aranır.
2. Nüfusa tescili takip edin. Karar mahkemece nüfus müdürlüğüne bildirilir; kaydınıza işlenip işlenmediğini e-Devlet’ten kontrol edin.
3. Soyadı durumunuzu netleştirin. Türk Medeni Kanunu’nun 173. maddesi uyarınca kadın, boşanmayla evlenmeden önceki soyadını yeniden alır. Ayrıca Anayasa Mahkemesi’nin 22 Şubat 2023 tarihli ve E.2022/155, K.2023/38 sayılı kararıyla kadının evlendikten sonra kocasının soyadını almasını zorunlu kılan düzenleme iptal edilmiştir.
4. Nafaka ve tazminatın tahsilini planlayın. Ödenmeyen nafaka için icra takibi başlatılabilir; nafaka borcunu ödemeyen hakkında tazyik hapsi istenebilir.
5. Mal rejimi davasını açın. Bu dava boşanma kesinleşmeden sonuçlandırılamaz; kesinleşmeyi bekleyip zamanaşımına dikkat edin.
6. Miras ve vasiyetname durumunu gözden geçirin. Boşanma ile eşler birbirinin yasal mirasçısı olmaktan çıkar; ölüme bağlı tasarruflarda da eş lehine düzenlemeler kural olarak geçersiz hâle gelir.
7. Sigorta, banka ve tapu kayıtlarını güncelleyin. Hayat sigortası lehtarı, bireysel emeklilik, ortak hesaplar, kredi kefaletleri ve tapu şerhlerini kontrol edin.
8. Çocukla kişisel ilişkiyi karara uygun yürütün. Karara aykırı davranış, icra yoluyla teslim ve şikâyet konusu olabilir.

Boşanma Davası Masrafları

Dava açarken başvurma harcı, peşin harç ve gider avansı yatırılır. Bu tutarlar her yıl Harçlar Kanunu genel tebliği ve HMK gider avansı tarifesiyle yeniden belirlenir; güncel rakam için mahkeme veznesinden bilgi alınmalıdır.

Avukatlık ücreti ise Türkiye Barolar Birliği’nin her yıl Resmî Gazete’de yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında kararlaştırılamaz. Tarife bir taban belirler; dosyanın kapsamına göre serbestçe sözleşme yapılabilir. Ödeme gücü bulunmayanlar için adli yardım yolu açıktır.

Sık Sorulan 20 Soru

1. Boşanma davası nerede açılır?

Eşlerden birinin yerleşim yeri ya da davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer aile mahkemesinde açılır. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla görev yapar.

2. Boşanma davası ne kadar sürer?

Anlaşmalı boşanma genellikle tek duruşmada biter ve kesinleşmesi birkaç haftayı bulur. Çekişmeli boşanmada ilk derece yargılaması çoğunlukla 1-2 yıl sürer; istinaf ve temyiz eklenince toplam süre uzar. Bu bir tahmindir; dosyanın kapsamı ve mahkemenin iş yükü belirleyicidir.

3. Boşanma davası nasıl açılır?

Dava dilekçesi hazırlanır, nüfus kayıt örneği ve deliller eklenir, adliyedeki tevzi bürosuna verilerek harç ve gider avansı yatırılır. Anlaşmalı boşanmada dilekçeye taraflarca imzalı protokol eklenir.

4. Boşanma davası masrafları ne kadar?

Başvurma harcı, peşin harç ve gider avansından oluşur. Tutarlar her yıl yeniden belirlendiğinden güncel rakamı mahkeme veznesinden öğrenmek gerekir. Avukatlık ücreti, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında kararlaştırılamaz.

5. Avukatsız boşanma davası açılabilir mi?

Evet, hukuk davalarında kendinizi temsil etme hakkınız vardır. Ancak dilekçeler aşamasında ileri sürülmeyen vakıalar sonradan ileri sürülemez, süresinde sunulmayan deliller dikkate alınmaz. Usul hatalarının çoğu geri alınamaz niteliktedir.

6. Anlaşmalı boşanmanın şartları nelerdir?

Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması veya birinin diğerinin davasını kabul etmesi, hâkimin tarafları bizzat dinlemesi ve protokolü uygun bulmasıdır.

7. Bir yıllık evlilik şartı zorunlu mu?

Anlaşmalı boşanma için evet. Evlilik bir yıldan kısaysa anlaşmalı yol kapalıdır; çekişmeli dava açılır. Taraflar anlaşsa bile hâkim bu süreyi resen denetler.

8. Anlaşmalı boşanma tek celsede biter mi?

Dosya eksiksizse ve protokol uygun bulunursa evet. Ancak karar hemen kesinleşmez; gerekçeli kararın yazılması, tebliği ve istinaf süresinin geçmesi gerekir.

9. Eşim boşanmak istemiyor, yine de boşanabilir miyim?

Evet. Çekişmeli boşanma davası tek taraflı açılabilir. Evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı ispatlanırsa diğer eşin rızası aranmaz. Bu durumda davanın delillerle desteklenmesi önem kazanır.

10. Boşanma davasında kadının hakları nelerdir?

Haklar cinsiyete göre değil, kusur ve ihtiyaç ölçütlerine göre belirlenir. Talep edilebilecekler: tedbir ve yoksulluk nafakası, çocuk için iştirak nafakası, velayet, maddi ve manevi tazminat, mal rejiminden doğan alacak, ziynet eşyası alacağı ve 6284 kapsamında koruma tedbirleri.

11. Velayet kime verilir?

Çocuğun üstün yararına göre belirlenir. Yaş, bakım imkânı, çocuğun alıştığı düzen, kardeşlerin ayrılmaması ve idrak çağındaki çocuğun görüşü dikkate alınır. Anne veya baba olmak tek başına belirleyici değildir.

12. Boşanmada mal paylaşımı nasıl yapılır?

2002 sonrası evliliklerde edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Evlilik içinde emekle edinilen değerler paylaşıma girer; evlilik öncesi mallar, miras ve bağış yoluyla gelenler kişisel maldır. Paylaşım için boşanma davasından ayrı bir dava açılması gerekir.

13. Boşanma davası için hangi belgeler gerekir?

Dava dilekçesi, nüfus kayıt örneği, varsa evlilik cüzdanı fotokopisi, delil listesi ve eldeki belgeler; anlaşmalı boşanmada protokol; vekille takipte özel yetkili vekâletname.

14. Duruşmaya bizzat katılmak zorunda mıyım?

Anlaşmalı boşanmada evet; hâkimin tarafları bizzat dinlemesi zorunludur. Çekişmeli boşanmada vekille temsil mümkündür, ancak mahkeme gerekli görürse tarafın bizzat dinlenmesine karar verebilir.

15. İstinaf ve temyiz süresi ne kadar?

Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren istinaf için iki hafta, kanunda öngörülen hâllerde istinaf kararının tebliğinden itibaren temyiz için iki haftadır. Süre kaçırılırsa karar kesinleşir.

16. Boşanmak isteyen biri ilk ne yapmalı?

Karar vermeden önce şunları toplayın: evlilik ve doğum tarihleri, olayların kronolojisi, elinizdeki belgeler, ortak malvarlığının dökümü, gelir durumunuz. Şiddet varsa öncelik 6284 kapsamında koruma tedbiri almaktır. Bunlar hazırken hukuki görüş almak süreci hızlandırır.

17. Davayı ilk açan taraf avantajlı mıdır?

Hukuken bir üstünlük sağlamaz. Kararı belirleyen, kimin önce açtığı değil kusur dağılımı ve delillerdir. Tek pratik farkı, davacının davasını yürütme ve delil sunma sırasında öncelikli olmasıdır.

18. Boşanma davasından vazgeçilebilir mi?

Evet. Davacı davasından feragat edebilir; ayrıca taraflar barışırsa dava konusuz kalır. Davayı takipsiz bırakmak dosyanın işlemden kaldırılmasına yol açar ve üç ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır.

19. Gizlice alınan ses veya görüntü kaydı delil olur mu?

Kural olarak hayır. Eşin bilgisi dışında sürekli kayıt almak, telefonuna yazılım yüklemek hukuka aykırıdır ve ayrıca suç oluşturabilir. Böyle bir delil dosyadan çıkarılır ve sunanın kusur değerlendirmesini olumsuz etkileyebilir.

20. Yurt dışında boşandım, Türkiye’de ne yapmalıyım?

Kararın Türkiye’de sonuç doğurması için tanıma davası açılmalıdır. Şartları taşıyan bazı kararlar, eşlerin birlikte başvurusuyla nüfus müdürlüğü veya konsolosluk üzerinden idari yolla da tescil ettirilebilir. Tek taraflı başvuruda dava yolu zorunludur.

Kaynak ve Mevzuat

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — m.161-184 (boşanma), m.169, 174, 175, 182, 364 (nafaka ve tazminat), m.173 (soyadı), m.202 vd. (mal rejimleri)
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — yargılama usulü, m.334 vd. (adli yardım)
• 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun
• 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun — uygulanacak hukuk, tanıma ve tenfiz
• 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu — yabancı boşanma kararlarının idari tescili
• Anayasa Mahkemesi, 22/2/2023, E.2022/155, K.2023/38 — kadının soyadına ilişkin iptal kararı

Yasal Uyarı

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut bir olaya ilişkin hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımaz. Her boşanma dosyası kendi koşulları içinde değerlendirilir ve burada anlatılan genel kuralların sizin olayınıza nasıl uygulanacağı farklılık gösterebilir. İçerik, Avukatlık Kanunu ile Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları ve Reklam Yasağı Yönetmeliği çerçevesinde hazırlanmış olup reklam niteliği taşımaz. Bu sayfa üzerinden iletişime geçilmesi tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz.