Çocuğun Verdiği Zarardan Anne Baba Sorumlu mu? TMK 369

Çocuğun verdiği zarardan anne baba sorumlu mu? Kural olarak evet. Sorumluluk TMK m. 369’daki ev başkanının sorumluluğuna dayanır ve kusursuz sorumluluk hâlidir. Anne baba, gerekli özeni gösterdiğini ya da bu özeni gösterseydi dahi zararın önlenemeyeceğini ispatlamadıkça sorumludur.

Bu yazıda ev başkanı kavramı, kurtuluş kanıtının nasıl getirileceği, çocuğun ayırt etme gücünün rolü, boşanmış ailelerde sorumluluğun kime ait olduğu, çocuğun sonradan ergin olmasının etkisi, görevli mahkeme tartışması ve zamanaşımı süreleri ele alınmaktadır. Sık sorulan sorular makalenin sonundadır.

Sorumluluğun Hukuki Dayanağı

Reşit olmayan bir çocuğun haksız eylemi nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında velinin sorumluluğu TMK m. 369’da düzenlenen ev başkanının sorumluluğuna dayanır. Bu, hukuki niteliği itibarıyla kusursuz sorumluluk hâlidir (Yargıtay 17. HD, E. 2014/10556, K. 2014/15826, T. 13.11.2014; Yargıtay 3. HD, E. 2015/19721, K. 2017/5175).

Kusursuz sorumluluğun anlamı şudur: davacı, anne babanın kusurlu olduğunu ispatlamak zorunda değildir. Zararın çocuk tarafından verildiğini ve çocuğun ev halkından olduğunu göstermesi yeterlidir. Kusursuzluğunu ispat yükü anne babadadır.

Ev Başkanı Kimdir?

Ev başkanı, birlikte yaşayan ev halkı üzerinde fiilî ve hukuki egemenliği bulunan kişidir. Evlilik devam ettiği sürece velayet hakkını birlikte kullanan anne ve baba, ev başkanı sıfatıyla çocuğun verdiği zarardan birlikte sorumludur (Yargıtay 4. HD, E. 2009/8959, K. 2010/4588, T. 19.04.2010).

Ev başkanlığı yalnızca anne babaya özgü değildir. Çocuğun fiilen yanında yaşadığı ve gözetiminde bulunduğu büyükanne, büyükbaba, vasi ya da koruyucu aile de somut olayın koşullarına göre ev başkanı sayılabilir. Belirleyici olan biçimsel velayet değil, fiilî gözetim ilişkisidir.

Kurtuluş Kanıtı: Nasıl Sorumluluktan Kurtulunur?

Ev başkanı iki hâlden birini ispatlarsa sorumluluktan kurtulur: alışılmış şekilde durum ve koşulların gerektirdiği dikkatle çocuğu gözetim altında bulundurduğunu ya da bu dikkat ve özeni gösterseydi dahi zararın meydana gelmesini engelleyemeyeceğini.

İkinci ihtimal uygulamada daha güçlü bir savunmadır. Gözetim ne kadar özenli olursa olsun önlenemeyecek bir olay varsa nedensellik bağı kesilir. Buna karşılık “işteydim, çocuğa bakamadım” biçimindeki savunma kurtuluş kanıtı sayılmaz; aksine gözetim yükümlülüğünün ihlaline işaret eder.

Çifte Sorumluluk Esası

Çocuk tarafından haksız fiil işlendiğinde iki ayrı sorumluluk doğar. Ayırt etme gücüne sahip çocuk, haksız fiilin faili olarak şahsen sorumludur. Anne baba ise ev başkanı sıfatıyla zarar görene karşı sorumludur.

Bu iki sorumluluk farklı hukuki nedenlere dayandığından, zarar gören çocuğa ve ev başkanına birlikte ya da ayrı ayrı dava açabilir. Her iki taraf da kendi malvarlığıyla zarardan ayrı ayrı sorumludur (Yargıtay 3. HD, E. 2014/13259, K. 2015/9787, T. 28.05.2015; Yargıtay 3. HD, E. 2023/5776, K. 2024/3527, T. 05.11.2024).

Pratik sonuç şudur: çocuğun malvarlığı yoksa dava yalnızca ona karşı açıldığında karar infaz edilemez. Ev başkanına da yöneltilmesi, tahsil kabiliyeti bakımından belirleyicidir.

Ayırt Etme Gücü ve Hakkaniyet Sorumluluğu

Ayırt etme gücü, kişinin akla uygun davranma yeteneğidir ve kanunda sabit bir yaş sınırı yoktur. Her olayda ayrı değerlendirilir. Ayırt etme gücüne sahip çocuk kendi haksız fiilinden sorumludur.

Ayırt etme gücü bulunmayan çocuk bakımından ise TBK m. 65 devreye girer: hâkim hakkaniyet gerektiriyorsa, ayırt etme gücü olmayan kişiyi verdiği zararın tamamen veya kısmen giderilmesine mahkûm edebilir. Bu değerlendirmede tarafların ekonomik durumu belirleyici olur.

Ayırt etme gücünün ispatı çoğu dosyada atlanan bir noktadır. Uyuşmazlık varsa çocuğun yaşı, gelişim düzeyi ve olayın niteliği birlikte değerlendirilir; gerektiğinde pedagog veya uzman görüşüne başvurulur.

Boşanmış Ailelerde Sorumluluk Kime Aittir?

Anne babanın boşanmış olması hâlinde sorumluluk kural olarak velayet hakkı kendisine verilen ve çocuk üzerinde fiilî ile hukuki egemenliği bulunan ebeveyne aittir. Olay tarihinde çocuk üzerinde hukuki veya eylemli bir ilişkisi bulunmayan ebeveynin sorumluluğuna gidilemez (Yargıtay 4. HD, E. 2010/12834, K. 2011/1639, T. 21.02.2011).

Ancak fiilî durum belirleyicidir. Olay, kişisel ilişki kapsamında çocuğun yanında bulunduğu ebeveynin gözetimi sırasında gerçekleşmişse, o ebeveynin sorumluluğu gündeme gelebilir. Velayet kâğıt üzerinde kimde olursa olsun, o an fiilen gözetim kimdeyse ev başkanlığı da orada aranır.

Çocuk Sonradan Ergin Olursa Ne Olur?

Haksız fiili gerçekleştiren çocuğun yargılama sırasında ya da dava açılmadan önce 18 yaşını doldurmuş olması, ev başkanının sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Sorumluluk olay tarihinde doğmuştur ve uyuşmazlık o tarihteki olgulara göre değerlendirilir (Yargıtay 4. HD, E. 2010/12834, K. 2011/1639; Yargıtay 3. HD, E. 2015/19721, K. 2017/5175; Yargıtay 4. HD, E. 2011/15766).

Bu, davalı tarafın sıkça ileri sürdüğü ve çoğunlukla reddedilen bir savunmadır. Belirleyici tarih olay tarihidir, dava tarihi değil.

Görevli Mahkeme: Aile mi, Asliye Hukuk mu?

Bu nokta uygulamada en çok usulden bozmaya yol açan konudur ve ayrım incedir.

Dava TMK m. 369 kapsamında ev başkanının sorumluluğuna dayalı olarak açılmışsa, uyuşmazlığın aile mahkemesinde görülmesi gerekir (Yargıtay 20. HD, E. 2016/5660; Yargıtay 3. HD, E. 2015/6136). Buna karşılık davacıların ev başkanının kusursuz sorumluluğuna dair açık bir talebi yoksa ve dava yalnızca genel haksız fiil hükümlerine dayandırılmışsa görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir (Yargıtay 20. HD, E. 2016/5021; E. 2018/1543).

Somut sonuç şudur: dava dilekçesindeki hukuki nitelendirme görevli mahkemeyi belirlemektedir. Dilekçede TMK m. 369’a dayanılıp dayanılmadığı, dosyanın hangi mahkemede görüleceğini doğrudan etkiler. Bu tercihin baştan doğru yapılması, yılların kaybedilmemesi anlamına gelir.

Mahkemenin kendiliğinden ev başkanlığı hükümlerini uygulaması da her zaman kabul edilmemektedir. Dava yalnızca Karayolları Trafik Kanunu kapsamındaki işleten sıfatına dayalı açılmışsa, mahkemenin resen TMK m. 369’u uygulayarak veliyi sorumlu tutması bozma nedeni sayılabilmektedir (Yargıtay 4. HD, E. 2018/1646, K. 2019/5071, T. 06.11.2019).

Dilekçenin hukuki dayanağının doğru kurulması sonucu doğrudan etkiler. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız gerekir.

Zamanaşımı Süreleri

Ev başkanının sorumluluğu için özel bir zamanaşımı süresi öngörülmediğinden, Türk Borçlar Kanunu’ndaki genel haksız fiil zamanaşımı süreleri uygulanır: zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıl (Yargıtay 3. HD, E. 2014/13259, K. 2015/9787).

Fiil aynı zamanda suç oluşturuyor ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa, tazminat davasında da bu uzun süre uygulanır. Bu, çocuğun eyleminin suç teşkil ettiği dosyalarda önem taşır.

Ceza Sorumluluğu ile Tazminat Sorumluluğunun Ayrımı

Anne babanın çocuğun işlediği suçtan ceza sorumluluğu doğmaz. Ceza sorumluluğu kişiseldir; çocuğun fiili nedeniyle anne babaya ceza verilmez. Anne babanın ceza sorumluluğu ancak kendi bağımsız bir fiili varsa doğar: çocuğu suça azmettirmek, suça iştirak etmek ya da bakım, eğitim ve destek yükümlülüğünü ihlal etmek (TCK m. 233).

Tazminat sorumluluğu ise ayrıdır ve kusur aranmaz. Çocuğun beraat etmesi veya yaş küçüklüğü nedeniyle ceza verilmemesi, ev başkanının tazminat sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Çocuğun Ceza Ehliyeti

TCK m. 31 üç yaş grubu öngörür. On iki yaşını doldurmamış çocukların ceza sorumluluğu yoktur; haklarında yalnızca çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanır. On iki-on beş yaş grubunda işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ile davranışlarını yönlendirme yeteneği araştırılır. On beş-on sekiz yaş grubunda ceza verilir ancak indirim uygulanır.

Bu ayrım tazminat davasını doğrudan belirlemez; ancak ceza dosyasındaki tespitler tazminat davasında delil olarak kullanılır. Taksirle işlenen fiillerde sorumluluğun sınırlarını taksirle yaralama suçu ve cezası yazısında ele aldım.

Okulda Meydana Gelen Olaylar

Olay okulda gerçekleşmişse sorumluluk zinciri genişler. Devlet okullarında idarenin hizmet kusuru gündeme gelir ve idari yargıda tam yargı davası açılır. Özel okullarda ise sözleşmesel sorumluluk ve gözetim borcunun ihlali tartışılır; bu davalar adli yargıda görülür.

Ev başkanının sorumluluğu bu ihtimallerde ortadan kalkmaz. Okulun gözetim borcunu ihlal etmesi, anne babanın kendi gözetim yükümlülüğünü sona erdirmez; ancak tazminattan indirim yapılmasına ya da rücu ilişkisine yol açabilir.

Sosyal Medyada İşlenen Fiiller

Çocuğun sosyal medya üzerinden başkasının kişilik haklarına saldırması hâlinde de TMK m. 369 uygulanır. Burada gözetim yükümlülüğünün kapsamı, çocuğun internet kullanımının denetlenip denetlenmediği üzerinden değerlendirilir.

Bu tür dosyalarda içeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi ayrı bir süreçtir. İnternette işlenen hakaret fiillerinin ceza boyutunu internet ve sosyal medya üzerinden hakaret suçu yazısında, özel hayata müdahale boyutunu ise özel hayatın gizliliğini ihlal suçu yazısında ele aldım.

Sigorta İlişkisi

Zarar bir motorlu araçtan kaynaklanıyorsa zorunlu mali sorumluluk sigortası devreye girer ve tazminat öncelikle poliçe limiti içinde sigortacıdan istenir. Poliçe limitini aşan kısım için ev başkanına başvurulur.

Konut sigortası poliçelerinde yer alan üçüncü kişilere karşı sorumluluk teminatı da bazı hâllerde çocuğun verdiği zararı kapsar. Poliçenin bu teminatı içerip içermediği ve istisnaların neler olduğu ayrıca incelenmelidir. Bu inceleme çoğu dosyada hiç yapılmamakta ve teminat kullanılmadan kalmaktadır.

Tazminattan İndirim

Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini belirlerken tarafların ekonomik durumunu ve olayın koşullarını dikkate alır. Zarar görenin kendi kusuru varsa müterafik kusur indirimi uygulanır (TBK m. 52). Tazminat yükümlüsünü yoksulluğa düşürecek tutarda tazminata hükmedilmesi hâlinde hakkaniyet indirimi de mümkündür (TBK m. 51).

Uygulamada bilirkişi tarafından hesaplanan tutarın hakkaniyet indirimiyle önemli ölçüde düşürüldüğü kararlar bulunmaktadır. Bu değerlendirme dosyanın kendi verilerine göre değişir; kendi durumunuzu değerlendirmek isterseniz iletişime geçebilirsiniz.

Dava Açarken Dikkat Edilecekler

Sıralama şu olmalıdır: hukuki dayanağın TMK m. 369 olarak açıkça belirtilmesi, hem çocuğa hem ev başkanına dava yöneltilmesi, olay tarihinde fiilî gözetimin kimde olduğunun ortaya konması, ceza dosyasının getirtilmesinin talep edilmesi, varsa sigorta poliçesinin dosyaya sunulması.

Görevli mahkemenin doğru seçilmesi bu davada diğer her şeyden önce gelir. Yanlış mahkemede açılan dava görevsizlikle sonuçlanır ve süreç uzar.

40 Soruda Velinin Tazminat Sorumluluğu

1. Çocuğumun verdiği zarardan ben sorumlu muyum?
Kural olarak evet. TMK m. 369 uyarınca ev başkanı, gerekli özeni gösterdiğini ispatlamadıkça sorumludur.

2. Bu sorumluluk kusura mı dayanır?
Dayanmaz. Kusursuz sorumluluk hâlidir; davacı anne babanın kusurunu ispatlamak zorunda değildir.

3. İspat yükü kimdedir?
Kusursuzluğunu ispat yükü ev başkanındadır.

4. Sorumluluktan nasıl kurtulurum?
Gerekli özeni gösterdiğinizi ya da bu özeni gösterseniz dahi zararın önlenemeyeceğini ispatlamanız gerekir.

5. “İşteydim” savunması geçerli midir?
Kurtuluş kanıtı sayılmaz; aksine gözetim yükümlülüğünün ihlaline işaret edebilir.

6. Ev başkanı kimdir?
Birlikte yaşayan ev halkı üzerinde fiilî ve hukuki egemenliği bulunan kişidir.

7. Anne ve baba birlikte mi sorumludur?
Evlilik sürerken velayeti birlikte kullanan anne baba birlikte sorumludur (Yargıtay 4. HD, E. 2009/8959, K. 2010/4588).

8. Büyükanne ev başkanı sayılır mı?
Çocuk fiilen onun gözetimindeyse sayılabilir; ölçüt biçimsel velayet değil fiilî gözetimdir.

9. Vasi sorumlu tutulabilir mi?
Çocuk üzerinde fiilî ve hukuki egemenliği varsa tutulabilir.

10. Boşanmışsak kim sorumludur?
Kural olarak velayet kendisine verilen ve çocuk üzerinde egemenliği bulunan ebeveyn sorumludur.

11. Velayeti olmayan ebeveyn hiç sorumlu olmaz mı?
Olay tarihinde hukuki veya eylemli ilişkisi yoksa sorumlu tutulamaz (Yargıtay 4. HD, E. 2010/12834, K. 2011/1639).

12. Kişisel ilişki sırasında olay olursa ne olur?
O sırada gözetim kimdeyse onun sorumluluğu tartışılır.

13. Çocuk 18 yaşını doldurursa sorumluluğum biter mi?
Bitmez. Sorumluluk olay tarihinde doğar ve o tarihteki olgulara göre değerlendirilir.

14. Çocuğa da dava açılabilir mi?
Açılabilir. Ayırt etme gücüne sahip çocuk kendi haksız fiilinden şahsen sorumludur.

15. İkisine birlikte dava açılabilir mi?
Açılabilir. Sorumluluklar farklı temellere dayandığından birlikte veya ayrı ayrı dava açılabilir.

16. Çocuğun malvarlığı yoksa ne olur?
Karar infaz edilemeyebilir. Bu nedenle ev başkanına da dava yöneltilmesi önem taşır.

17. Ayırt etme gücü nedir?
Akla uygun davranma yeteneğidir; sabit bir yaş sınırı yoktur, her olayda ayrı değerlendirilir.

18. Ayırt etme gücü yoksa çocuk sorumlu olur mu?
Hâkim hakkaniyet gerektiriyorsa zararın tamamen veya kısmen giderilmesine hükmedebilir (TBK m. 65).

19. Ayırt etme gücü nasıl ispatlanır?
Çocuğun yaşı, gelişim düzeyi ve olayın niteliği birlikte değerlendirilir; gerekirse uzman görüşüne başvurulur.

20. Görevli mahkeme hangisidir?
Dava TMK m. 369’a dayanıyorsa aile mahkemesi görevlidir (Yargıtay 20. HD, E. 2016/5660).

21. Ne zaman asliye hukuk mahkemesi görevli olur?
Dava yalnızca genel haksız fiil hükümlerine dayandırılmışsa asliye hukuk mahkemesi görevlidir.

22. Mahkeme kendiliğinden TMK m. 369’u uygulayabilir mi?
Dava başka bir sıfata dayalı açılmışsa resen uygulama bozma nedeni sayılabilmektedir (Yargıtay 4. HD, E. 2018/1646, K. 2019/5071).

23. Yanlış mahkemede dava açarsam ne olur?
Görevsizlik kararı verilir ve süreç uzar; dilekçedeki hukuki nitelendirme belirleyicidir.

24. Zamanaşımı süresi nedir?
Öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde fiil tarihinden itibaren on yıldır.

25. Fiil suç oluşturuyorsa süre değişir mi?
Ceza kanunu daha uzun zamanaşımı öngörüyorsa tazminat davasında da o süre uygulanır.

26. Anne baba çocuğun suçundan ceza alır mı?
Almaz. Ceza sorumluluğu kişiseldir; ancak azmettirme, iştirak veya TCK m. 233 ihlali varsa kendi fiilinden sorumlu olur.

27. Çocuk beraat ederse tazminat sorumluluğu kalkar mı?
Kalkmaz. Tazminat sorumluluğu ayrı bir hukuki temele dayanır.

28. Yaş küçüklüğü nedeniyle ceza verilmezse ne olur?
Tazminat sorumluluğu devam eder; ceza ehliyeti ile tazminat sorumluluğu farklı konulardır.

29. On iki yaşından küçük çocuk için ne olur?
Ceza sorumluluğu yoktur; hakkında çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanır, tazminat ayrıca değerlendirilir.

30. Olay okulda olursa okul sorumlu olur mu?
Devlet okulunda idarenin hizmet kusuru, özel okulda sözleşmesel sorumluluk gündeme gelir.

31. Okul sorumluysa velinin sorumluluğu kalkar mı?
Kalkmaz; tazminattan indirim veya rücu ilişkisi gündeme gelebilir.

32. Devlet okulunda hangi mahkemeye başvurulur?
İdari yargıda tam yargı davası açılır.

33. Sosyal medyada işlenen fiillerde de sorumluluk var mı?
Vardır. Gözetim yükümlülüğü internet kullanımının denetlenmesini de kapsar.

34. Sigorta tazminatı karşılar mı?
Motorlu araç zararında zorunlu sigorta devreye girer; konut poliçelerindeki sorumluluk teminatı da incelenmelidir.

35. Poliçe limiti aşılırsa ne olur?
Aşan kısım için ev başkanına başvurulur.

36. Tazminattan indirim yapılabilir mi?
Yapılabilir. Müterafik kusur (TBK m. 52) ve hakkaniyet indirimi (TBK m. 51) uygulanabilir.

37. Manevi tazminat da istenebilir mi?
İstenebilir. Kişilik hakkı ihlali varsa manevi tazminat talep edilir.

38. Birden fazla çocuk zarar verdiyse ne olur?
Her çocuğun ve her ev başkanının sorumluluğu ayrı ayrı değerlendirilir; müteselsil sorumluluk gündeme gelebilir.

39. Zarar gören de çocuksa durum değişir mi?
Zarar görenin çocuk olması tazminat hesabını ve manevi tazminat takdirini etkiler; sorumluluk esası değişmez.

40. Dava açmadan önce ne yapmalıyım?
Zararı belgeleyin, olay tarihinde gözetimin kimde olduğunu tespit edin, ceza dosyası varsa numarasını not edin ve sigorta poliçesini inceleyin.

Sonuç

Çocuğun verdiği zararda anne babanın sorumluluğu kusura değil, gözetim yükümlülüğüne dayanır. Davacı kusuru ispatlamak zorunda değildir; anne baba gerekli özeni gösterdiğini ya da bu özeni gösterse dahi zararın önlenemeyeceğini ispatlamadıkça sorumludur.

Dosyanın kaderini belirleyen iki teknik nokta vardır. Birincisi görevli mahkemedir: dava TMK m. 369’a dayandırılırsa aile mahkemesi, yalnızca genel haksız fiil hükümlerine dayandırılırsa asliye hukuk mahkemesi görevlidir. İkincisi davalıların doğru belirlenmesidir: çocuğun malvarlığı bulunmadığı hâllerde ev başkanına dava yöneltilmemesi, kazanılan davanın infaz edilememesi anlamına gelir.

Çocuğun sonradan ergin olması sorumluluğu ortadan kaldırmaz; belirleyici tarih olay tarihidir. Her dosyanın gözetim ilişkisi ve delil yapısı farklıdır. Kendi durumunuz için değerlendirme yapılmasını isterseniz iletişime geçebilirsiniz.

Kaynakça

Mevzuat

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 13-16 (fiil ehliyeti ve ayırt etme gücü), m. 335 vd. (velayet), m. 340 (eğitim), m. 367-371 (ev başkanının sorumluluğu; özellikle m. 369)
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49 (haksız fiil sorumluluğu), m. 51 (tazminatın belirlenmesi), m. 52 (tazminattan indirim), m. 61-62 (müteselsil sorumluluk), m. 65 (hakkaniyet sorumluluğu), m. 66 (adam çalıştıranın sorumluluğu), m. 72 (zamanaşımı)
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 31 (yaş küçüklüğü), m. 233 (aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali)
• 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m. 5 (koruyucu ve destekleyici tedbirler), m. 11 (güvenlik tedbirleri)
• 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun m. 4
• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 85 (işletenin sorumluluğu), m. 91 vd. (zorunlu mali sorumluluk sigortası)
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 2 (tam yargı davası)

Yargı kararları

• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2024/2348, K. 2025/1977, T. 08.04.2025
• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2023/5776, K. 2024/3527, T. 05.11.2024
• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2023/3484, K. 2024/1622, T. 09.05.2024
• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2014/13259, K. 2015/9787, T. 28.05.2015
• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2014/7385, K. 2014/14586, T. 06.11.2014
• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2015/3718, K. 2016/4154, T. 17.03.2016
• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2014/20684, K. 2015/7223, T. 28.04.2015
• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2015/5302, K. 2015/17156, T. 03.11.2015
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2018/1646, K. 2019/5071, T. 06.11.2019
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2017/2020, K. 2017/8211, T. 12.12.2017
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2012/9576, K. 2012/12414, T. 12.09.2012
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2010/12079, K. 2012/676, T. 23.01.2012
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2010/12834, K. 2011/1639, T. 21.02.2011
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2011/6185, K. 2011/6919, T. 14.06.2011
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2009/8959, K. 2010/4588, T. 19.04.2010
• Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2014/10556, K. 2014/15826, T. 13.11.2014
• Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2015/18760, K. 2018/11272, T. 26.11.2018
• Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2008/10495, K. 2010/679, T. 25.01.2010

Doktrin ve akademik kaynaklar

• Fikret Eren, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Yetkin Yayınları, Ankara
• M. Kemal Oğuzman – Turgut Öz, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Vedat Kitapçılık, İstanbul
• Haluk Nami Nomer, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Beta Yayınevi, İstanbul
• Mustafa Dural – Tufan Öğüz – Mustafa Alper Gümüş, Türk Özel Hukuku: Aile Hukuku, Filiz Kitabevi, İstanbul
• Bilge Öztan, Aile Hukuku, Turhan Kitabevi, Ankara
• Ahmet M. Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Turhan Kitabevi, Ankara
• Şeref Ertaş, “Ev Başkanının Sorumluluğu”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut durumunuz için bir avukattan görüş alınması gerekir.